İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2018/50 K.2018/196

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davalı ..., ... Ltd. Şti.'nde %50 'şer payla ortak olduklarını, her iki ortağın müşterek imzasıyla temsil edildiğini, ortaklar arasında bir kısım sorunlar baş gösterdiğini, ortaklığın ... ile sürdürülmesinin imkansız hale geldiğini belirterek, davalı ...'in .. Ltd. Şti. Ortaklığından çıkartılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacının iddialarını kabul etmediklerini, iki ortaklı bir şirkette, bir ortağın diğer ortak aleyhine ortaklıktan çıkarma davası açamayacağını, çıkarma konusunda genel kuruldan karar alınmadığını, bu konuda genel kurul kararının bulunmasının dava şartı olduğunu belirterek davanın reddine karar erilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi;... Ltd. Şti.'nin iki ortaklı olduğu, TTK 621/1-h maddesi gereğince, ortağın ortaklıktan çıkarılması konusunda dava açılabilmesi için genel kurulda nitelikli çoğunlukla karar alınması gerektiği, genel kurul kararının bulunmasının dava şartı olduğu, dava şartının mevcut olmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar vermiştir. Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; Şirketin iki ortaklı olup ortakların %50'şer paya sahip olduğunu, yasada belirlenen nitelikli çoğunlukla genel kurulda karar alınmasına fiilen ve hukuken imkan bulunmadığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Davacı, davalının haklı sebeplerle şirket ortaklığından çıkarılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Dilekçe ekinde dosyaya ibraz edilen sicil bilgilerinden davacı ve davalının ... Ltd. Şti.'nde %50'şer paya sahip oldukları anlaşılmaktadır. TTK 640. madde gereğince (1) Şirket sözleşmesinde, bir ortağın genel kurul kararı ile şirketten çıkarılabileceği sebepler öngörülebilir. (2) Çıkarma kararına karşı ortak, kararın noter aracılığıyla kendisine bildirilmesinden itibaren üç ay içinde iptal davası açabilir.(3) Şirketin istemi üzerine ortağın mahkeme kararıyla haklı sebebe dayanılarak şirketten çıkarılması hâli saklıdır.

Yasa metninden de açıkça anlaşılacağı üzere, bir şirket ortağının ortaklıktan çıkarılması istemiyle açılacak davada şirket tüzel kişiliği davacı, çıkartılmak istenen ortak/ortaklar ise davalı konumdadır. Ortağın bir başka ortağın şirketten çıkarılmasını isteyebileceğine dair Yasa'da düzenlenmiş bir hüküm bulunmamaktadır. Kanun koyucu, bir şirket ortağına, başka bir şirket ortağının ortaklıktan çıkarılmasını talep etme yetkisi vermemiştir.

Bu yetki şirkete verilmiş, bu hakkın şirket tarafından kullanılması ise şirket genel kurulu tarafından nitelikli çoğunlukla alınacak bir kararın varlığı koşuluna bağlanmıştır. TTK 638/2. maddesiyle limited şirket ortağının kendisine, haklı sebeplerle ortaklıktan çıkmayı talep hakkı verilmişse de başka bir ortağın ortaklıktan çıkarılmasını talep hakkı verilmemiştir. Şirketin iki ortaklı olması sonuca etkili değildir.

Somut olayda, davacı, davalının .. Ltd. Şti. ortaklığından çıkarılmasına yönelik açtığı davada aktif dava ehliyeti bulunmamaktadır.

İlk derece mahkemesi dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine karar vermiş ise de; öncelikle davayı açan kişinin aktif dava ehliyetinin (davacı sıfatının) bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerekir. İlk derece mahkemesi, çıkarma konusunda genel kurul kararı bulunmadığını, bunun dava şartı olduğunu gerekçe göstererek usulden ret kararı vermişse de, ancak şirketin açtığı bir davada böyle bir dava şartı değerlendirmesi yapılabilir. Genel kurul kararının bulunması, ortaklığından çıkarılması istenilen şirketin açacağı davanın koşuludur. Olayımızda ise davayı açan kişinin çıkarma davası açma konusunda aktif dava ehliyeti (davacı sıfatı) yoktur.

Yukarıdaki hukuki açıklamalar ışığında, davacının istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri yerinde görülmediğinden, istinaf başvurusu esastan reddedilmiştir.

Ancak, ilk derece mahkemesi dava şartları konusunda hatalı değerlendirme yapmıştır. HMK'nın 355.maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılıklar istinaf mahkemesince resen dikkate alınır. Bu nedenle, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1.b.2.maddesi uyarınca resen düzeltilerek esas hakkında Dairemizce yaniden hüküm kurulmasına ve bu doğrultuda, davacının aktif dava ehliyeti (davacı sıfatı) bulunmadığından davanın reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK 361.maddesi uyarınca, iş bu gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğ tarihlerinden itibaren iki haftalık süre içinde temyiz yolu açıktır.