İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2018/630 K.2019/54

Taraflar arasında görülen menfi tespit davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda, ilamda yazılı nedenlerle mahkemenin yetkisizliğine ilişkin verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile müvekkili arasında var olan ticari ilişki sebebiyle müvekkili tarafından davalıya ileri keşide tarihli(vadeli) üç adet çek keşide edildiğini, ...bank Fatih Şubesine ait 1012759 nolu 31.08.2016 tarih 75.000 TL bedelli ve ...bank Fatih Şubesine ait ...nolu 30.09.2016 tarih 75.000 TL bedelli çelere ilişkin menfi tespit davasının İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/963 E. Sayılı dosyası kapsamında devam ettiğini, ...Bankası Aksaray şubesine ait 31.10.2016 tarih ve... nolu 75.000 TL bedelli çeke ilişkin de işbu menfi tespit davası açtıklarını,

davalı tarafça birçok kez davacıya çek konusu malların teslim edileceği söylenmesine rağmen çek karşılığı malların teslimatının yapılmadığını, davalının sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğini, müvekkilinin tarafından işbu dava konusu olan çek defalarca geri istenmiş olmasına rağmen davalı tarafça haksız ve kötüniyetli olarak Mersin ... icra müdürlüğünün ...E sayılı dosyası üzerinden için icra takibi başlatıldığını belirterek, müvekkilinin davalıya borcunun bulunmadığının tespitine, çekin iptaline karar verilmesini istemiştir.Davalı vekili savunmasında özetle;

menfi tespit ve istirdat davalarının takibin yapıldığı icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılabileceğini, müvekkili şirketin adresinin Mersin ilinde olduğunu, ayrıca takibin de Mersin ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile yapıldığını belirterek yetki ilk itirazında bulunmuş ve esas yönünden davanın reddine istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; '' 6100 Sayılı HMK'nın 19/2. maddesine göre yetki itirazının süresinde cevap dilekçesi ile yapıldığı, İİK'nın 72/son maddesi uyarınca menfi tespit davaları takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir.

Somut olayda Mersin ...İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığı, ayrıca davalı şirketin adresine göre Mersin Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili mahkeme olduğu, mahkememizin yetkisiz olduğu anlaşılmakla.

Dava dilekçesinin 6100 sayılı HMK.'nın 114/1-ç ve 115/2 mad uyarınca yetki yönünden usulden reddine ve mahkememizin yetkisizliğine,karar kesinleştiğinde ve HMK 20.mad uyarınca 2 haftalık süre içinde talep halinde dosyanın yetkili Mersin Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine'' karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; Mersin ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında müvekkilinin takip borçlusu olup, müvekkili şirketin adresinin İstanbul Adliyesi sınırlarında olduğundan, yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, yetkisizlik kararlarının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, istinafa konu ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle İİK'nın 72. maddesi uyarınca açılmış bir menfi tespit davasıdır. Davacının menfi tespit talebi, çekin davalı nezdinde bedelsiz kaldığı iddiasına dayalıdır.İİK'nın 72/son maddesi uyarınca, "Menfi tesbit ve istirdat davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir". Somut olayda icra takibi Mersin'de başlatılmıştır. Davalının yerleşim yeri de Mersin'dedir.

Bu durumda yetkili mahkeme Mersin Asliye Ticaret Mahkemesidir. Davacının yerleşim yerini yetkili kılan bir yetki düzenlemesi bulunmamaktadır. Bu gerekçelerle, ilk derece mahkemesinin yetkisizlik kararı isabetsiz olup istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin, sadece yetkisizlik kararı vermesi gerekirken ve olaydaki yetki kesin yetki olmayıp dava şartlarıyla ilgisi bulunmadığı halde, HMK'nın 114-115. maddelerine atıf yaparak usulden ret kararı vermesi usule aykırı olmakla birlikte bu husus eleştirilmekle yetinilmiştir.

KANUN YOLU

Mersin Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı çevremiz dışında olması sebebiyle HMK'nın 361 ve 362/1-c maddeleri uyarınca, iş bu gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğ tarihlerinden itibaren iki haftalık süre içinde temyiz yolu açıktır.