İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2018/726 K.2018/573

İhtiyatı haciz talep eden vekili talep dilekçesi ile; ...bank A.Ş.'nin Etiler Şubesinden verilme,...seri nolu, 29.000,00 TL bedelli çekin vadesi gelmesine rağmen ödenmediğini belirterek ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesi, talebin kabulü ile borçlu aleyhine ihtiyati haciz kararı vermiştir.

Bu karara karşı aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen borçlu itiraz dilekçesinde; ihtiyati haciz kararı verilmeden önce müvekkiline bildirim yapılmadığını, mahkemenin ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili olmadığını, müvekkilinin adresinin Üsküdar olması sebebiyle yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğunu, senette ciranta olarak yer alan ... adına atılı imzanın bu kişiye ait olmadığını, ciro silsilesinin kopuk olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi 29/01/2018 tarihli ek kararında; çekin muhatap bankanın Etiler Şubesinden verildiği, çekte birden fazla borçlu bulunduğundan yetki itirazının yerinde olmadığı, İİK 265.maddesinde ihtiyati hacze itiraz sebeplerinin açıkça ve sınırlı bir şekilde sayıldığı, yetki dışındaki itirazların İİK 265.maddesi kapsamında olmadığı gerekçesiyle itirazın reddine karar vermiştir.

Bu karara karşı itiraz eden vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İtiraz eden vekili istinaf başvuru dilekçesinde; Müvekkilinin adresinin Üsküdar olması sebebiyle İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinin haciz kararı vermeye yetkili olmadıklarını, Çekte ciranta olarak yer alan ... adına atılan imzasının bu şahsa ait olmadığını, ciro silsilesinin kopuk olduğunu, kambiyo vasfına haiz olmadığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Alacaklı, ...bank A.Ş.'nin Etiler Şubesinden verilme, 20/10/2017 ödeme tarihli, 29.000,00 TL bedelli çeke istinaden ihtiyati haciz talep etmiş, ilk derece mahkemesi alacaklının talebinin kabulüne karar vermiştir. Aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen keşideci, mahkemenin yetkisine ve çekteki ciro silsilesindeki kopukluk sebebiyle borcun esasına dair itiraz ederek haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir. İhtiyati haciz talebine dayanak çekin keşide yerinin İstanbul olduğu, çekin muhatap bankanın Etiler Şubesinden verildiği, çekin bankaya ibraz edildiği, karşılığının bulunmadığına dair şerh düşüldüğü anlaşılmaktadır.

Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak borç niteliğindedir. Çekin borçlusu, ibrazdan önce alacaklının (hamilin) kim olduğunu bilemeyeceğinden, çek hamilinin alacağını araması, yani muhatap bankaya ibraz etmesi gerekir. Çek muhatap bankaya ibraz edilip karşılıksız çıktıktan sonra, borçlu, hamilin yani alacaklının kim olduğunu ve adresini bilecek duruma gelmiştir. Bu aşamadan sonra çeke bağlı borç, götürülecek borç niteliği kazanacaktır.

Yani, muhatap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borç aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliğine dönüşür. Bu halde HMK'nun 10.maddesi ve TBK'nun 89.maddesi hükmü uyarınca alacaklının ikamet yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline gelir (Yargıtay 11. HDsinin 20/09/2016 tarih 2016/8892 E. 2016/7362 K. sayılı , 06/12/2016 tarih 2016/13698 E. 2016/9391 K. sayılı ilamları).

Kaldı ki ihtiyati haciz İİK.'nın 258/1.maddesi ve İİK.'nın 50.maddesi gereğince yetkili mahkemeden istenebilir. Çekin düzenleme yerinin İstanbul olmasına ve muhatap bankanın Etiler Şubesinden verildiğine göre, İstanbul Mahkemeleri haciz kararı vermeye yetkilidir. İhtiyati hacze konu çek muhatap bankaya ibraz edilmiş ve karşılığının bulunmadığına dair şerh düşülmüştür. Çeke bağlı borç götürülecek borca dönüştüğünden alacaklının ikametgah mahkemesi de ihtiyati haciz kararı vermeye yetkilidir. Bu sebeple ilk derece mahkemesince verilen red kararı isabetlidir.

Borçlu vekilinin diğer itiraz sebebi ise İİK.'nın 265.maddesi kapsamında incelenebilecek itiraz sebepleri olmayıp açılacak dava içerisinde değerlendirilebilecek hususlardandır. Bu sebeple itiraz edenin başvurunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK.'nın 362/1.f. ve İİK.'nın 265/son maddeleri uyarınca karar kesindir.