İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2018/773 K.2019/247

Taraflar arasında görülen zayi belgesi verilmesi davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda, ilamda yazılı nedenlerle davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen hükme karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi.

İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin birçok gıda fabrikasının Kocaeli bölge bayisi olarak gıda dağıtımlarını yaptığını, firmaya ait ''... Mah. ... Sok. No ...'' adresindeki depo ve çalışma ofislerinde 11/07/2017 tarihinde saat 02;30 sularında meydana gelen yangın sonucunda tüm çelik konstrüksiyonunun yanarak büyük bir çoğunluğun yok olduğunu, şirkete ait ofis ve depo arşiv bölümünde bulunan ve komple yanarak ya da söndürme faaliyetleri ile ıslanarak kullanılmaz hale gelen ticari belge ve faturaların zayi olduğunu belirterek, bilirkişilerce tespit edilebilecek geçmiş yıllara ait tüm defter, fatura ve belgelerin zayi olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; ''...Davacının TTK 82/7 maddesi kapsamında zayi belgesi verilebilecek tacirler arasında olduğu, keşifte yapılan değerlendirmede, zayi belgesi talep edilen belgelerin yangının meydana geldiği yerde bulunmasının hayatın olağan akışına uygun olduğu, mahallinde yapılan incelemede zayi talep edilen belgelerin TTK nun 82/7 maddesinde belirtildiği şekilde yangın olayından ziyaa uğradığı, davanın yasada öngörülen 15 günlük hak düşürücü sürede açıldığı,

dolayısı ile TTK 82/7 gereği zayi belgesi talep şartlarının davamız bakımından oluştuğu görülerek davacının zayi belgesi verilmesi talebinin kabulüne, ancak dava dilekçesinde tüm muhasebe fişleri hakkında zayi belgesi istendiğinden raporda tespiti yapılmayan ticari kayıtlar yönünden istemin reddine'' karar vermiştir.Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde.

Yerel mahkeme kararının gerekçe kısmında 17/11/2017 tarihli bilirkişi raporunun, "...2006-2007-2008-2009-2011-2013-2014 yıllarına ait defter tasdiklerinin dava dosyasına celbi sağlanmaksızın bu dönemlerdeki ticari defterler için zayi belgesi düzenlenemeyeceğini,... noter tasdikleri dava dosyasına celbedilen davacı şirketin 2012 ve 2015 yıllarına ait ticari defterleri ile 23 adet fatura ve irsaliyenin zayi ile ilgili zayi belgesi düzenlenmesine engel teşkil edecek bir unsura rastlanılmadığı..." şeklindeki değerlendirme kısmına atıf yapıldığını,

ancak hükmün karar kısmında '"...davacı şirkete ait 2015 yılı ve öncesi yıllarına ait yevmiye defteri, envanter defteri ve defteri kebirler ile bilirkişi raporunda belirtilen toplam 23 adet fatura ve sevk irsaliyelerinin 11/07/2017 tarihinde meydana gelen yangında zayi olduklarının tespiti'ne..." şeklinde karar vererek bilirkişi raporunun aksine muğlak bir ifade ile 2015 yılı ve öncesine ait tüm defterlerin zayiine karar verildiğini, Gebze ... Ve ...

Noterliğinden defter tasdikleri getirtildiğini, Gebze ... Noterliğinden tasdikleri istenen defterler için 260,00 TL noter ücreti istediğinden tasdikler gönderilmediğini, mahkeme dosyada mevcut avanstan bu ücreti yatırmadığı gibi bu ücreti yatırmaları için bilgi ve süre vermeden işlem yaparak dosyayı karara çıkardığını,

Mahkemece taleplerinin aksine sadece 23 adet fatura hakkında zayi kararı verilmesi matbaacının sadece kendi dönemine ait listeleri bildirdiğinden eksik kurulduğunu,Dava dilekçesinde ekli liste halinde dökümü yapılan 19/01/2011 -09/03/2017 tarihleri arasında basılmış toplam 36 adet irsaliyeli faturalar ile 19/01/2011 yılı ile 11/03/2017 tarihleri arasında basılmış toplam 26 adet sevk irsaliyelerinin zayiinin tespitinin talep edildiğini,

ancak mahkemece bilirkişi raporunda belirtilen 11 adet fatura ile 12 adet sevk irsaliyesi olmak üzere 23 adet faturanın zayiine karar verildiğini,Mahkemenin kararını tebliğden sonra ... tarafından müvekkili adınabasıldığı bildirilen faturalar ile mahkeme kararındaki faturalarda 2014 yılı faturalarının eksiklik olduğu görüldüğünü, ...

2000-2014 tarihleri arasında ... adına 2014-2017 tarihleri arasında da ... adına vergi kaydına sahip olduğunu, mahkeme müzekkeresine cevap verilirken faturaların tarih aralığı bildirilmeden müzekkereye ismi ...-...yazıldığını, matbaanın kendi adına çalıştırdığı 2014 ve sonrası basılan 23 adet faturayı bildirdiğini,

2014 yılı öncesi basılan faturaların mahkemeye bildirilmediğini,Aynı matbaanın ilk işletmecisi olan ... kendi döneminde basılan fatura listesi incelendiğinde zayi olduğunu bildirdikleri faturalar ile ...ve ... döneminde basıldığı bildirilen faturaların birbiri ile uyuştuğunu,Eksik bilirkişi raporuna dayanarak verilen mahkemenin kararında eksik olduğu aşikar olup bu yönlerden dolayı kaldırılması gerektiğini belirterek, ilk derece mahkemesinin eksik inceleme sonucunda verdiği kısmen ret kararının kaldırılarak, davanın tümden kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Talep, TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca, davacı vekili tarafından ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.İlk derece mahkemesince 2015 ve öncesine ait tüm defterlerin zayi olduğuna dair belge verilmesi talebi kabul edilmiştir.

Bu konuda kararda davacının tereddüte düşmesini gerektirecek bir husus bulunmamaktadır. Mahkeme, defterler yanında, bilirkişinin tespit ettiği diğer dayanak belgelerin de zayi olduğuna karar verilmştir. Boş faturalar için zayi belgesi verilemez.

Muhusabe fişlerinin ise ilgili müşterilerden temeni mümkün olduğundan, ayrıca zayi belgesine konu edilmesine gerek bulunmamaktadır.Yukarıda açıklanan sebeplerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.