İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2018/85 K.2018/226

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLAR İDDİA VE SAVUNMA ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili tarafından davalıya taşıma hizmeti verildiğini, karşılığında düzenlenen fatura bedelinin ödenmediğini, alacağın tahsili için davalı aleyhine girişilen icra takibinin yetkiye ve borca itiraz sonucu durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, taraflar arasındaki işin niteliği her iki tarafın ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi suretiyle tespit edileceğini, faturanın müvekkiline yasal prosedür dahilinde tebliğ edilmediğini, davanın yetkisiz yerde açıldığını belirterek davanın reddine ve %20 tazminata karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince, davalının akdi ilişkiyi inkar ettiği, davacı tarafça da sözleşmenin mevcut olduğu ispat edilemediği, itirazın iptali davasının geçerli bir icra takibi olmadığından dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunuluştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; davalının takibe itiraz dilekçesinde ne de davaya cevaplarında akdi ilişkiyi açıkça inkar etmediğini, faturanın davalıya gönderildiğini, delillerimiz toplanmadan tarafların ticari defterleri incelenmeden karar verildiğini belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, itirazın iptali davasıdır.

Davacı, davalıya taşıma hizmeti verdiğini iddia ederek faturadan kaynaklı alacağını istemiş, davalı, icra takibinde yetkili icra dairesinin müvekkilinin ikametgahının bulunduğu Çaycuma icra dairesi olduğunu belirterek yetkiye ve borca itiraz etmiştir.

6100 sy. HMK'nun 116/1-a maddesine göre kesin yetki kuralının bulunmadığı hallerde yetki itirazının ilk itirazlardan olduğu, ilk itirazların ise bir ön sorun gibi incelenerek karara bağlanacağının müteakip (HMK. md. 117/3) maddesinde düzenlendiği, mahkemenin bu süreçte nasıl bir yöntem takip edeceğinin ise HMK'nun 163-164 maddelerinde açıklandığı görülmektedir.

İcra takibinde, borçlunun icra dairesinin yetkisi ile birlikte borcun esasına da itiraz etmesi halinde, mahkemece öncelikle icra dairesinin yetkisine yönelik itiraz HMK'nın 164. maddesi hükmü uyarınca ön sorun olarak incelenmeli ve bu bağlamda davacı yanın bu konuda açıklama ve ispat hakkı bulunduğu gözetilmelidir. Bu durum HMK'nın 27.maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkının bir gereğidir.

Somut olayda, davacı vekili, akdi ilişkinin kanıtı olarak ticari defter ve kayıtlarını gösterdiği gibi, davalı tarafça da her iki tarafın ticari defterlerinin incelenmesi gerektiği savunulmuştur.

O halde, ilk derece mahkemesince, davalının takipte icra dairesinin yetki itirazının anılan hükümler çerçevesinde incelenerek, taraflara yetki konusunda delillerini sunma imkanı tanınarak, sunmuş oldukları bu deliller incelenip, ticari defterler üzerinde araştırma yaptırılmak suretiyle deliller eksiksiz olarak toplanıp hep birlikte değerlendirilerek, taraflar arasında akdi ilişkinin varlığının saptanması halinde TBK 89/1 ve HMK 10 uyarınca, davanın para alacağına ilişkin bulunması nedeniyle alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yeri icra dairesi de yetkili olduğu gözetilerek, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir (Bkz. Yargıtay 19. HD, 04.11.2015 tarih, 2015/2795 Esas; 2015/14017 Karar sayılı ilamı).

İtirazın iptali davalarında, icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş olması halinde, yetkili icra dairesinden ödeme emri gönderilmiş olması dava şartıdır. İlk derece mahkemesi, dava şartının mevcut olup olmadığı hakkında yeterli inceleme yapmadan karar vermiştir. HMK 353/1.a.4. maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesinin dava şartlarına aykırı karar ermesi halinde istinaf mahkemesinin, ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak, davanın yeniden görülmesi için ilk derece mahkemesine göndermesi gerekmektedir.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK 353/1.a.4.maddesi uyarınca, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK 353/1.a maddesi uyarınca karar kesindir.