İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2019/1085 K.2019/814

Taraflar arasındaki ihtiyati haciz davasının yapılan yargılamasında, borçlulardan ... vekilince ihtiyati hacze itiraz üzerine, bu borçlu yönünden ihtiyati hacz kararının kaldırılmasına yönelik olarak verilen karara karşı süresi içinde ihtiyati haciz isteyen vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ TALEP İhtiyati haciz talep eden vekili dilekçesinde; ... A.Ş. Osmaniye Şubesine ait; keşide yeri Osmaniye, keşide tarihi 30/10/2018 olan, 20.000,00 TL bedelli çek nedeniyle, borçluların Menkul ve Gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının borca yeter miktarı yönünden ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince 08.01.2019 tarihli kararla, alacaklının, borçlulardan alacağı olan toplam 20.000,00TL üzerinden talebin kabulü ile İİK 257. Maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmiştir.Bu karara karşı borçlulardan ... vekili tarafından ihtiyati hacze itiraz edilmiştir.

İTİRAZ İhtiyati hacze itiraz eden vekili dilekçesinde özetle; davaya konu çekte keşidecinin ikametgahının Merkez/Osmaniye olduğunu, çekin keşide yerinin de Merkez/Osmaniye olduğunu, kambiyo senetlerinden çeke dayalı olarak yapılan ihtiyati hacizlerde yetkili mahkemelerin akdin ifa edileceği yer, yani çekteki alacağın ödeme yeri mahkemesi olduğunu, ihtiyati hacze konu olan çekin tahrifata uğradığını, keşide tarihinde oynama yapıldığını, çekin arkasına tahrifat yapıldığı şerhinin düşüldüğünü işleme alınmadan iade edilmiştir şerhinin işlendiğini, çek vasfını yitirdiğini,

kambiyo senedine haiz olmayan senede dayalı olarak verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerektiğini, ihtiyati haciz kararını veren mahkemenin yetkisine açıkça itiraz ettiklerini, yetkili mahkemelerin Osmaniye mahkemeleri olduğunu ileri sürerek verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesi 26/03/2019 tarihli, 2019/43 D.iş sayılı ek kararla, " İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK'nun 258.1) hükmüne göre, "İhtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir." Anılan Kanunun 5. maddesi de HMK'nın yetkiye dair hükümlerinin kıyasen uygulanacağını öngörmüştür. Söz konusu atıf sadece yetkili mahkemenin belirlenmesine yöneliktir.

İhtiyati hacizde yetkiyle ilgili diğer hukuki meselelerde, öncelikle İcra ve İflas Kanunu'ndaki özel hükümler uygulanmalı, bu hükümlerin yetersiz olması halinde ihtiyati haciz müessesesinin niteliğine uygun düştüğü ölçüde HMK kıyasen tatbik edilmelidir. İİK'nun 263/III hükmüne göre, "Mahkeme gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder." Bu hüküm uyarınca, yetki itirazının yerinde görülmesi halinde ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilir.

Bu itibarla ihtiyati hacze dayanak yapılan çekin keşide yeri Merkez/Osmaniye olup itiraz eden borçlunun adresinin de Merkez/Osmaniye olduğu ayrıca alacaklı ...

A.Ş. ile ihtiyati hacze itiraz eden ... arasında yetkili mahkemenin belirlendiği bir yetki sözleşmesi bulunmadığı anlaşılmakla itiraz edenin yetki itirazı yerinde görüldüğünden mahkememizce verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerektiği" gerekçesiyle itirazın kabulü ile mahkemece verilen 08/01/2019 tarihli 2019/43 D. İş , 2019/38 Karar sayılı ihtiyati haciz kararının itiraz eden ... yönünden kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bu karara karşı ihtiyati haciz isteyen vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati haciz isteyen vekili istinaf dilekçesinde özetle:Somut olayda çekin muhatap bankaya ibraz edildiğini, borcun aranmasının tüketildiğini, borcun götürülecek borca dönüştüğünü, bu sebeple alacaklının ikametgah yerinin yetkili yer olduğunu, çekin hamili olan müvekkili ....A.Ş.nin ikametgah yeri olan İstanbul Çağlayan Adliyesinin yetkili adliye olduğunu, Yukarıda belirtilen ve resen gözetilecek nedenlerle İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin 26.03.2019 tarih ve 2019/43 D.İş., 2019/37 K. sayılı ek kararın istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını, yeniden yapılacak yargılama neticesinde ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmesini, tehiri icra talebinin kabulünü talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Alacaklı, çeke istinaden ihtiyati haciz talep etmiş, ilk derece mahkemesi alacaklının talebinin kabulüne karar vermiştir. Aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen keşideci, mahkemenin yetkisine ve çekteki keşide tarihinde tahrifat yapıldığını ileri sürüp itiraz ederek haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Mahkemece yetki itirazı kabul edilerek, itiraz eden ... yönünden ihtiyati haciz kararını kaldırmıştır.

Bu karara karşı alacaklı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İhtiyati haciz talebine dayanak çekin keşide yerinin Osmaniye olduğu, çekin muhatap bankanın Osmaniye Şubesinden verildiği, çekin bankaya ibraz edildiği ve çekte tahrifat yapıldığı şerhi ile ödenmediği anlaşılmaktadır.Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak borç niteliğindedir.

Çekin borçlusu, ibrazdan önce alacaklının (hamilin) kim olduğunu bilemeyeceğinden, çek hamilinin alacağını araması, yani muhatap bankaya ibraz etmesi gerekir. Çek muhatap bankaya ibraz edilip karşılıksız çıktıktan sonra, borçlu, hamilin yani alacaklının kim olduğunu ve adresini bilecek duruma gelmiştir. Bu aşamadan sonra çeke bağlı borç, götürülecek borç niteliği kazanacaktır.

Yani, muhatap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borç aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliğine dönüşür. Bu halde HMK'nun 10.maddesi ve TBK'nun 89.maddesi hükmü uyarınca alacaklının ikamet yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline gelir (Yargıtay 11. HDsinin 20/09/2016 tarih 2016/8892 E. 2016/7362 K. sayılı , 06/12/2016 tarih 2016/13698 E. 2016/9391 K. sayılı ilamları).

Somut olayda İhtiyati hacze konu çek muhatap bankaya ibraz edilmiş ve tahrifat şerhi düşülerek ödenmemiştir. Çeke bağlı borç götürülecek borca dönüştüğünden alacaklının ikametgah mahkemesi de ihtiyati haciz kararı vermeye yetkilidir. Alacaklının adresinin dosya kapsamındaki evraklarla ... cad. No ... Kat ... Şişli/ İSTANBUL olduğu anlaşılmakla, alacaklı adresi itibariyle ihtiyati haciz kararı veren mahkeme yetkili mahkemedir.

Bu sebeple ilk derece mahkemesince verilen karar isabetsizdir.Borçlu vekilinin diğer itiraz sebebi ise İİK.'nın 265.maddesi kapsamında incelenebilecek itiraz sebepleri olmayıp açılacak dava içerisinde değerlendirilebilecek hususlardandır.

Bu sebeple ihtiyati haciz alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk derece mahkemesinin 26.03.2019 tarihli ihtiyati haciz kararına itirazın kabulü ile borçlu ... yönünden ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına ilişkin Ek kararının kaldırılmasına, HMK 353/1-b2 Maddesi uyarınca itirazın reddi yönünde dairemizce yeniden hüküm kurulmasına, iş bu karar ile ihtiyati haciz kararı avdet edeceğinden, yeniden ihtiyati haciz kararı verilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.