İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2019/1149 K.2019/883

Davacı tarafından itirazın iptali istemiyle açılan davada, istinaf incelemesi sonucunda davalının istinaf başvurusunun esastan reddine, davacının istinaf başvurusunun kısmen kabulüne dair Dairemizce verilen kararın Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2017/4088 Esas-2019/1137 karar sayılı ilamı ile bozulması üzerine; Dairemizce duruşmalı olarak yapılan incelemede; gereği konuşulup, düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, davalı firmaya ait 3960 kap 3500 kg kapak cinsi eşyanın 30.09.2004 tarihinden itibaren müvekkili firmanın antreposunda muhafaza edilmeye başlandığını, müvekkili tarafından davalıya keşide edilen 30.07.2012 tarihli ihtarnameyle 30.09.2004-30.07.2012 tarihleri arasında işleyen antrepo ücretinin ödenmesinin, emtianın gümrük işlemlerinin yapılarak antrepodan çekilmesinin istendiğini, davalının müvekkiline gönderdiği cevabı ihtarnamesinde eşyanın tasfiyelik hale gelmiş olduğunu bahane ederek sorumluluktan kaçındığını,

bunun üzerine müvekkilinin 30.09.2004-31.08.2012 tarihleri arasında doğmuş antrepo ücretini faturalandırarak 31.08.2012 tarihli 176.207,00 TL bedelli fatura düzenlediğini, bu faturanın davalı tarafından kabul edilmeyerek iade edildiğini, faturadan kaynaklı alacağın tahsili için davalı aleyhine girişilen icra takibinin davalının itirazı sonucu durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili, alacağın zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin Yunanistan’da mukim ... firmasına varil ve kapak satışı yaptığını,

ancak dava dışı firmanın kapakları iade ettiğini, davacının herhangi bir talep olmaksızın eşyayı antrepo rejimine tabi tuttuğunu, talep edilen bedelin emtianın bedelinden çok üzerinde olduğunu, davacının geçici eşya statüsünde olması gereken eşyayı gümrük mevzuatına göre işleme tabi tutarak tasfiye etmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARAR ÖZETİ İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda, davacının davalıya antrepo hizmeti verdiği, dava konusu eşyanın tasfiyesi gerekecek türde eşya olduğundan tasfiye süreci sonuna kadar bulunduğu antrepoda muhafaza edilmeye devam edeceği, davalının ithalat işlemleri ile ilgili gümrük formalitelerini tamamlamayıp malları antrepodan çıkarmak yerine davacının işlettiği antrepoda takipsiz bıraktığı, davalının antrepo ücretinden sorumlu olduğu, davacının antrepo alacağının 46.135,63 TL olarak belirlendiği,

10 yıllık zamanaşımı dolmadığından davalının zamanaşımı itirazının yerinde olmadığı gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne davalının takibe itirazının 46.135,63 TL alacak üzerinden iptali ile takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, koşulları oluşmadığından taraflar yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi hükmüne karşı taraflar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Dairemizin 18.07.2017 tarih, 2017/427-473 E.K sayılı kararı ile davalının istinaf başvurusunun esastan reddine, davacının istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının icra inkar tazminatı yönünden düzeltilmesine karar verilmiştir.Dairemizin bu kararına karşı taraflar vekilince temyiz yoluna başvurulması üzerine, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 13.02.2019 tarih, 2017/4088 Esas-2019/1137 Karar sayılı kararı ile.

"1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gereçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, taraf vekillerinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. 2-Dava, davalının Yunanistan'da yerleşik bir şirkete ihraç ettiği, ancak bu şirketin teslim almayarak iade ettiği, 3960 kap-3500 kğ varil kapağı emtiasının, dava dışı taşıyıcı ...San. ve Tic. Ltd.

Şti. tarafından, davalının talimatı ile davacının işlettiği A tipi Genel antrepoya 30.09.2004 tarihinde teslim edilmesi, 31.08.2012 tarihine kadar emtianın davalı tarafından iade alınmaması nedeniyle 2893 günlük antrepo ücreti 176.207,00 TL'nin icraen tahsili için yapılan icra takibine davalının vaki itirazının iptali istemine ilişkindir.

4458 sayılı Gümrük Kanununun 101. maddesi hükümlerine göre derdest dava konusu emtia, önceden tescil ettirilmiş antrepo beyannamesi olmadığından "antrepo rejimi" altına girmemiş ve bu nedenle gümrüklü ardiyede bekleme süresi sınırsız hale gelmemiştir.

Gümrük Kanununun 46. maddesi gereğince kara yolu ile gelen emtia için özel beyanın verildiği tarihten itibaren 20 gün içinde gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanım belirlenmesine ilişkin işlemlerin tamamlanması gerekmektedir. Özel beyanın verildiği tarihten itibaren 20 gün içinde gümrük işlemlerinin davalı tarafından tamamlanmaması nedeniyle emtia 21.10.2004 tarihi itibariyle davacının işlettiği antrepoda tasfiyelik hale gelmiştir.

Gümrük Kanunu 50. maddesi gereğince de aynı Yasa'nın 177. ile 180. maddeleri gereğince emtianın tasfiyesi gerekmekte olup, davacı antrepo işletmecisi 30 gün içinde tasfiyelik eşyanın tespit ve tahakkuk belgelerini Tasfiye İdaresine intikal ettirecek, idare de 30 gün içinde tasfiyeye konu eşyayı teslim alacaktır.

Bu halde, 30.09.2004 tarihinde davacının işlettiği antrepoya tevdi edilen, 21.10.2004 tarihi itibariyle tasfiyelik hale gelen eşyanın 21.12.2004 tarihinde kural olarak Tasfiye İdaresine intikal etmesi gerekmektedir.

Davacı antrepo işletmecisi 21.12.2004 tarihine kadar geçen süre için antrepo ücretine hak kazanmakla birlikte bu tarihten sonraki dönem yönünden Gümrük Mevzuatından kaynaklanan yükümlülüklerini ihlal etiğinden, davacı, davalının zararının artmasına sebebiyet verdiği için 6098 sayılı TBK 114 maddesi delaletiyle TBK 52 maddesi hükümleri uyarınca 21.12.2004 tarihi sonrası dönem için davacının hakettiği ücretten indirim yapılması gerekirken yazılı şekilde davacının müterafik kusuru bulunmadığı gerekçesiyle belirlenen antrepo ücretinin tamamına hükmedilmesi doğru görülmemiş, kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.

3-Bozma sebep ve şekline göre tarafların icra inkar tazminatı ve kötüniyet tazminatına yönelik temyiz istemlerinin incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir." denilmek suretiyle Dairemizin kararı bozulmuştur.Dairemizce Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verilerek, yargılamaya devam olunmuştur.

GEREKÇE Dava, antrepo ücretinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla girişilen icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dairemizce, Yargıtay bozma ilamına uyulmuş olup, bozma doğrultusunda, öncelikle davacı antrepocunun antrepo ücretine hak kazandığı 30.09.2004 ile 21.12.2004 tarihleri arasındaki 83 günlük dönem için antrepo ücretinin belirlenmesi gerekir.Dosyada alınan bilirkişi raporunda, davacı antrepo işletmecisinin uyguladığı fiyatların, aynı sektörde faaliyet gösteren özel antrepo şirketlerinin fiyatları ortalamasının altında kaldığı,

davalıya uygulanan birim fiyatların piyasanın altında olduğu anlaşıldığından davacının uyguladığı kademeli birim fiyatları baz alınmak suretiyle birim fiyat (x) saklanan malın tonajı (x) saklanan gün sayısı formulü ile davacının antrepo ücretinin belirlenmesi gerektiğini belirtilmiştir.Hal böyle olunca, hesaplama yönünden dosyanın bilirkişiye tevdii yerine, yargılamanın en kısa sürede ve en az masrafla tamamlanması gerektiğinden usul ekonomisi dikkate alınarak davacının 30.09.2004-21.12.2004 tarihleri arasında 83 günlük süre döneme ait ardiye ücreti ve masrafları Dairemizce hesaplanmıştır.

Şöyle ki;

Ardiye Ücreti Birim Fiyat (Euro) Birim Ağırlık Gün Toplam 01-15 gün arası 0,75 3,50 ton 15 39,38 Euro 15-30 gün arası 1,40 3,50 ton 15 73,50 Euro 30 gün ve sonrası 2,00 3,50 ton 83 gün 581 Euro Ardiye Masrafları Hamaliye/Paletli Eşya 6,00 3,50 ton ____ 21 Euro Maniplasyon 2,00 3,50 ton ____ 7 Euro

Gümrük Kayıt Maktu + 30 Euro olmak üzere toplam.

751,88 Euro olup, fatura tarihi (31.08.2012) itibari ile TCMB efektif satışına göre, 1 Euro = 2,2826 TL’den 751,88 x 2,2826 = 1.716,24 TL olarak hesaplanmıştır.Bu durumda, davacının 21.12.2004 tarihinden 31.08.2012 tarihine kadar kalan 2.780 gün için ise, 2.780 x 2,00 x 3,50 olmak üzere 19.460 Euro belirlenmiş olup, 1 Euro = 2,2826 TL’den 19.460 x 2,2826 = 44.419,39 TL olarak hesaplanmıştır.21.12.2004 tarihinden sonraki dönem için hesaplanan 44.419,39 TL antrepo ücretinden davacının, Gümrük Mevzuatından kaynaklanan yükümlülüklerini ihlal ettiğinden,

dolayısıyla davalının zararının artmasına sebebiyet verdiği için 6098 sayılı TBK 114 maddesi delaletiyle TBK 52. maddesi hükümleri uyarınca, 21.12.2004 tarihi sonrası dönem için davacının hakettiği ücretten anterepoya konu emtianın değeri, 2.780 gün gibi çok uzun bir süre davacı- antreposunda kalmış olması,

hakkaniyet kuralları, eşyanın fazladan özen yükümlülüğü gerektirmemesi vs. gibi nedenlerle, 21.12.2004 ile 31.08.2012 arası dönem için hesaplanan 44.419,39 TL’den %50 oranında takdiri indirim yapılmak suretiyle 22.209,69 TL belirlenmiştir.Tüm bu açıklamalar ışığında davacının davalıdan talep edebileceği antrepo ücretinin 1.716,24 TL ve 22.209,69 TL olmak üzere toplam 23.925,93 TL olarak tespit edilmiş, bu miktar üzerinden talebin kabulüne karar verilmiştir.Davacının davaya konu faturada ardiye ücreti ve masrafları yanında talep ettiği, palet kirasına ilişkin talebinin Dairemizce uygun bulunmadığından reddine karar verildiği,

temyiz aşamasında Yargıtay Yüksek 11. Hukuk Dairesinin kararıyla da bu yöndeki temyiz itirazlarının reddine karar verildiğinden kesinleşen bu yön usulü kazanılmış hak teşkil ettiğinden bu yönden yeniden değerlendirme yapılmamıştır.

Davacının icra inkar tazminatı talebi yönünden ise, 30.09.2004 - 21.12.2004 arası dönem için hak ettiği antrepo ücreti alacağı, likit ve bilinebilir olduğundan davacı yararına 1.716,24 TL alacağı yönünden koşulları oluşan icra inkar tazminatına hükmedilmiş ise de, davacının 21.12.2004 sonrası dönem için belirlenen alacağından davalının zararının artmasına sebebiyet verdiği için müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği ve bu durumun yargılamayı gerektirdiğinden bu dönem için belirlenen alacak likit ve bilinebilir olmadığından,

22.209,69 TL alacak için icra inkar tazminatının reddine karar verilmiştir.Davalı borçlu kötü niyet tazminatını cevap dilekçesinde talep etmediği, yargılamada kök rapora karşı beyanlarında talep etmiş olduğu görüldüğünden iddia savunmanın değiştirilmesi yasağı kapsamında kötü niyet tazminatı yönünden davacının açık muvafakatı olmadığından bu yöndeki istinaf sebebi de yerinde değildir ( Bkz.

Yargıtay 19. HD, 19.03.2013 tarih, 2012/17482 -2013/4815 E.K sayılı ilamı ve Yargıtay 22.HD, 22.11.2018 tarih, 2017/17975-2018/25186 E.K sayılı ilamı).Yukarıda açıklanan gerekçelerle, taraflar vekillerinin istinaf başvurularının kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesinin istinaf konu kararının kaldırılarak Dairemizce yeniden hüküm verilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.