İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2019/1274 K.2019/1293

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davacının ... Limited Şirketi'nin sahibi olduğunu, 07/05/2018 tarihinde meydana gelen hırsızlık olayı sonucunda meşru hamili olduğu belirtilen dava konusu 11 adet ... bankası Kadıköy Şubesine ait (...) nolu çeklerin çalındığını, kollukça ilgili tahkikatın yapıldığını belirterek,

iş bu çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi talep edilmiştir.Davacı vekilince ilk derece mahkemesine sunulan 02/06/2018 tarihli dilekçesinde, davaya konu çeklerin keşidecisinin ...Şirketi olduğu ve keşide tarihinin ise 20/05/2018 olduğu belirtilmiş ve 18/12/2018 tarihli celsede davacı vekiline dava konusu çeklerde lehtarın yazılı olup olmadığı hususunda beyanlarını sunmak üzere süre verilmiş ve davacı vekilince UYAP sisteminden gönderilen beyan dilekçesinde, davaya konu çeklerde lehtar kısmının yazılı olmadığı belirtilmiştir.

20/02/2019 tarihli celsede davacı vekilince davaya konu çeklerin keşidecisinin davacı olduğu ve iş bu çeklerin boş çek niteliğinde olduğu belirtilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Tüm dosya kapsamı ve davacı vekilinin talebi birlikte değerlendirildiğinde; zayi nedeniyle iptal davasında niteliği gereği imzasız boş çek yapraklarının kıymetli evrak niteliğinde bulunmadığı açıktır. Her ne kadar mahkememizde görülen iş bu davada, davanın keşideci olarak açılması göz önünde bulundurulduğunda ; Zayi nedeniyle iptal davası açma hakkının lehtar ve hamile tanınmış bir hak olduğu anlaşıldığından, Yargıtay 11. Hukuk Dairesini 2014/7570 E. 2014/14951K sayılı ilamı da ve çeklerin boş çek olması göz önüne alınarak...." davanın reddine karar verilmiştir.Bu karara karşı, davacı vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ilk derece mahkmesinin ret kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davaya konu çeklerin üçüncü kişiler tarafından doldurulup müvekkilinin mağdur edilmesi ihtimalinin bulunduğunu, nitekim iki adet çekin bu şekilde doldurulup icra takibine konu edildiğini, menfi tespit davası açmak zorunda kaldıklarını, müvekkilinin sürekli olarak icra tehdidi altında kalacağını, dava şartı bulunmadığına ilişkin gerekçenin yerinde olmadığını belirterek, usul ve yasaya aykırı ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, TTK'nın 818. maddesi atfıyla aynı Kanun'un 757 vd. maddeleri uyarınca açılan zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.TTK' nın 757. maddesi'' İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir'' hükmünü içermektedir. İptal davası açma hakkı, TTK'nın 651. maddesi uyarınca, çeke bağlı alacak hakkı bulunan hamile aittir.

İptal kararını alan hamil, TTK'nın 652. maddesinde düzenlendiği üzere, hakkını senetsiz ileri sürebilir ya da borçludan yeni bir kıymetli evrak düzenlenmesini isteyebilir. İptal davasının amacı budur. Bu hukuki açıklamalara göre, çek keşidecisinin veya keşideci şirket yetkilisinin TTK'nın 757 ve 818/s. maddeleri gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Esasen, iptal kararının sağladığı imkanlara bakıldığında, keşidecinin hukuki yararı da yoktur.

Eldeki davada, davacı şirket yetkilisinin çeklere bağlı bir alacak iddiası bulunmamaktadır. Bu nedenle, eldeki davayı açmakta hukuki yararı yoktur.Davacının hukuki himayeyi başka hukuki müesseselerle sağlaması mümkündür. Çekler sahte olarak doldurulup işlem başlatıldığında, keşidecinin sahteciliğe dayalı menfi tespit davası açma ve geçici hukuki koruma düzenlemelerinden yararlanma imkanı mevcuttur.

Açıklanan bu gerekçelerle, istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden, HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verildi.