İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2019/1365 K.2019/980

Taraflar arasında görülen ihtiyati haciz talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda, ilamda yazılı nedenlerle verilen haciz kararına karşı yapılan itirazın kabulüne dair karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili dilekçesinde özetle;... Bankası Elazığ Şubesine ait, keşide tarihi 05/08/2018 olan, 25.000,00 TL bedelli çek nedeniyle, borçluların Menkul ve Gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının borca yeter miktarı yönünden ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince 06/12/2018 tarihli kararla, alacaklının, borçlulardan alacağı olan toplam 25.000,00 TL üzerinden %15 teminat mukabilinde talebin kabulü ile İİK'nın 257. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmiştir.Bu karara karşı borçlu ...San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından ihtiyati hacze itiraz edilmiştir. Borçlu ... Ltd.

Şti. vekili itiraz dilekçesinde özetle; kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacaklar niteliğinde olduğundan, bu alacaklar için TBK'nın 89/1. maddesi hükmünün uygulanamayacağını, kambiyo senedi alacaklısının, TBK’nın 89,1/1, HMK'nın 10. ve İİK'nın 50. maddesine göre kendi yerleşim yerinde kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip yapamayacağını, alacaklının ancak borçlunun yerleşim yerinde takip yapabileceğini, müvekkili şirketin yerleşim yerinin Elazığ olduğunu ve dolayısıyla yetkili icra müdürlüğünün Elazığ icra Müdürlüğü olduğunu,

ihtiyati haciz kararının yetkisiz mahkemede verilmesinden dolayı yetki itirazında bulunduklarını, eldeki ihtiyati haciz talebine konu çekin bir faktoring işlemi neticesinde karşı tarafa teslim edildiğini, ancak müvekkili firmanın faktoring işlemine konu mal ve hizmeti alamadığını, nitekim bu hususta İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/885 Esas sayılı dosyası ile görülmekte olan menfi tespit davası bulunduğunu, iş bu davada ihtiyati hacze konu çek bakımından 02.10.2018 tarihli ara karar ile takip yapılmaması ve yapılan takiplerin durdurulması hususunda ihtiyatî tedbir kararı verildiğini belirterek, ihtiyati hacze itiraz etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesi, itiraz hakkında verdiği 28/01/2019 tarihli ek kararında; ''...İhtiyati haciz talebine dayanak belge çek olup, ihtiyati haciz talebi yönünden yetkinin; çekin keşide yerine, muhatap banka adresine ve keşidecinin ikametgahına göre belirlenmesi gerekmektedir. İhtiyati haciz isteyen ile dava dışı diğer borçlu arasında yapılan faktoring sözleşmesindeki yetki sözleşmesi; sözleşmenin tarafı olmayan muteriz açısından bağlayıcı değildir.

Buna göre talebe konu çekin keşide yeri, muhatap banka adresi ve keşidecinin ikametgahı dikkate alındığında muteriz yönünden yetkili mahkemenin Elazığ Mahkemeleri olduğu ve ihtiyati haciz talebi yönünden mahkememizin yetkili olmadığı sonucuna varılmakla ihtiyati hacze itirazın yetki yönünden kabulü ile ihtiyati haczin; itiraz eden açısından yetki yönünden kaldırılmasına... ''karar verilmiştir.

Bu karara karşı alacaklı vekili tarafından, süresinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf başvuru dilekçesinde;

Çekin süresinde bankaya ibraz edildiğini ve karşılıksız çıktığını, bu nedenle borcun götürülecek borca dönüştüğünü, ödeme yerinin de alacaklının yerleşim yeri olacağını, dolayısıyla müvekkili şirketin yerleşim yeri icra dairesi olan İstanbul icra dairelerinin de yetkili olduğunu,Dava dışı ... Teknoloji Yangın ve Güvenlik Sistemleri Taahhüt Sanayi ve Tic. Ltd.

Şti. ile müvekkili şirket arasında imzalanan faktoring sözleşmesinin çeşitli hükümler başlıklı bölümün 25. maddesi ve ayrıca yetki sözleşmesi gereği de istanbul ticaret mahkemelerinin yetkili mahkeme olduğunu, Söz konusu dosyada ....Süt Ürünleri Ekipmanları İmalat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin de davalı olduğunu, bir an için mahkemenin yetkisiz olduğu düşünülse dahi diğer davalı tarafça yetki itirazında bulunulmadığından, mahkemenin yetkili hale gelmiş olup davalının itirazının bu yönüyle de reddedilmesi gerektiğini,Davadışı ...Teknoloji Yangın Ve Güvenlik Sistemleri Taahhüt Sanayi Ve Tic.

Ltd.

Şti. ile müvekkili şirket arasında 25.05.2017 tarihinde faktoring sözleşmesi akdedildiğini, faturaya istinaden teslim tutanağı ile çekin ciro ve teslim alındığını, ödeme yasağı olması nedeniyle çek bedelinin ödenmemiş olmasının ihtiyati hacize engel teşkil etmediğini, ayrıca Kayseri 4. Ticaret Mahkemesince verilen ödeme yasağı kararının bu davada taraf olmayan alacaklı bankayı bağlamayacağını,Müvekkilinin çeki ciro ve teslimini kanuna uygun şekilde gerçekleştirerek iyiniyetli yetkili hamili olmakla,

yasal haklarını kullanarak davacı aleyhinde icra takibi başlatmasında hukuki bir engel olmadığını,Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu ek kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, ek kararan kaldırılmasına ve ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Talep, çeke dayalı ihtiyati haciz istemine ilişkindir.

ilk derece mahkemesince, iki borçlu hakkında ihtiyati haciz kararı verilmiş, bu karara İİK'nın 265.maddesi uyarınca, borçlulardan ...'nin itirazı üzerine ilk derece mahkemesince verilen istinaf konusu ek kararla itirazın kabulüne ve bu borçlu yönünden ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmiş, bu son ek karara karşı alacaklı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca,

istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.İhtiyati hacizde hangi mahkemenin yetkili olduğunun 2004 sayılı İİK'nın 258. maddesinin göndermesiyle aynı Kanun'un 50. maddesi gereğince belirlenmesi gerekir. İİK'nın 50. maddesi uyarınca, yetkili mahkeme, HMK'da mahkemelerin yetkisini düzenleyen kurallara göre belirlenir.

Buna göre, davanın açıldığı tarihteki davalının yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki genel yetkili mahkemeden, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yeri mahkemesinden, çeke dayalı olarak çekin keşide ve ödeme yerindeki mahkemeden, ihtiyati haciz talebinde bulunulabilir.Talep konusu çekin bankaya ibrazı ile borcun götürülecek borç niteliğine dönüşmesinden dolayı TBK'nın 89/1. maddesi uyarınca alacaklının kendi ikametgahı maddesinde ve HMK'nın 6.maddesi uyarınca da borçlunun ikametgahı mahkemesinde talepte bulunulabileceği, alacaklının ikametgahı olan Şişli ilçesinin,

İstanbul Ticaret Mahkemelerinin yetki sınırları içerisinde kaldığının anlaşıldığından, ilk derece mahkemesinin yetkili olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle, ilk derece mahkemesince itirazın yetki yönünden kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olmuştur.Menfi tespit davasında, İİK'nın 72.maddesi uyarınca verilen ihtiyati tedbir kararı, ihtiyati haciz kararı alınmasına engel bir husus değildir.

Borçlunun faktoring sözleşmesiyle ilgili bedelsizlik defileri İİK'nın 265.maddesi kapsamında incelenebilecek bir husus olmayıp menfi tespit davasının konusunu teşkil etmektedir. Açıklanan bu gerekçelerle; ilk derece mahkemesince itirazın reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçelerle kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Bu nedenle, HMK'nın 353/1.b.2. ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesinin ihtiyati haciz kararının yetki yönünden kaldırılmasına ilişkin 28/01/2019 tarihli ara kararının kaldırılarak, ihtiyati hacze itiraz hakkında Dairemizce yeniden karar verilmesine ve itirazın reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 362/1.f ve İİK 265/son maddeleri uyarınca karar kesindir.