İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2019/1650 K.2020/472

Hasımsız olarak görülen çek iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik verilen karara karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili şirketçe ... Etiler Şubesindeki hesabından alınan 6 adet boş çekin kaybolduğunu ileri sürerek boş olarak kaybedilen dava konusu çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesi 24/04/2019 tarihli, 2019/188 Esas - 2019/389 Karar sayılı kararında, "... İptali istenen imzasız, tarihsiz, vadesiz boş çek yaprakları kambiyo senedi vasfı taşımadığı gibi TTK'nın 780. maddesinde yazılı unsurları ihtiva etmediğinden TTK 818/s yollamasıyla TTK'nın 757.maddesi gereğince dava açmakta hukuki yararı bulunmadığı..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Bu karara karşı davacı vekili tarafından tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Fiili uygulamada ilgili banka nezdinde, çek yaprakları boş olsa dahi bankanın taahhüt riski devam ettiği gerekçesi ile karşılıkları teminat olarak tutulmaya devam edilmekte ve bu konuda bir mahkeme kararı olmaksızın işlem yapılmadığını, Her ne kadar 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunu' nun 'keşidecinin kendisinin veya çeki elinde bulunduran üçüncü kişilerin elinden rızası dışında çıkmış olması durumunda muhatabı çeki ödemekten men edebileceği' yönündeki 711/3.

Maddesi 2009 yılında iptal edilmiş ve yeni kanunda da farklı bir düzenleme getirilmemiş ise de halihazırda boş çek yapraklarının akıbeti belli olmadığından ve çek sayfaları bugüne kadar herhangi bir suça da konu edilmediğinden, zayi nedeniyle iptalini istemek dışında başka bir seçenekleri kalmadığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, TTK'nın 818/1.s maddesi yollamasıyla aynı Kanun'un 757 vd. maddleri uyarınca zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmi, karara karşı davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinafa incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, davacı vekili tarafından ileri sürülen istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dosya kapsamından, davacının kendi hesabından çek koçanı aldığı anlaşılmaktadır. Dava konusu edilen çek yaprakları boş çek yaprağı niteliğinde olup, çek vasfını kazanmamıştır. Keşideci sıfatındaki davacının, zayi davası açma hakkı bulunmamaktadır.

Zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı, TTK 651. maddesi uyarınca, çeke bağlı alacağı olan hamile ait olup, keşideci olan davacının boş çek koçanı hakkında talepte bulunmasında hukuki yararı yoktur. Bu çekler üçüncü şahıslarca doldurulup davacıdan alacak talep edilirse, davacının sahteciliğe dayalı menfi tespit talep hakları mevcut olup, istenilen hukuki korumanın bu şekilde sağlanması mümkün olup, eldeki davada hukuki yarar bulunmamaktadır.

Aynı gerekçelerle, davacının tespit hükmü almakta da hukuken korunacak bir menfaati yoktur. Bu nedenle, ilk derece mahkemesinin red kararı sonucu itibariyle isabetli olup, aksi yöndeki davacı vekilinin istinaf başvuru nedenleri yerinde değildir. Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda, davacının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.