İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2019/2162 K.2019/1503

Taraflar arasında görülen ihtiyati haciz talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda, ilamda yazılı nedenlerle kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı yapılan itirazın reddine dair karara karşı, borçlu vekili istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin karşı taraftan 10.900,00-TL alacaklı olduğunu, süresinde ödeme yapılmadığını, borçluların mallarını kaçırmasından endişe ettiklerini, 10.900,00-TL alacaklarının tahsili için borçlunun taşınır, taşınmaz mallarıyla, üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine,

yargılama giderleriyle vekalet ücretlerinin karşı yanlara yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.İlk derece mahkemesi 06/09/2018 tarihli kararıyla '' İİK'nun 257. maddesinde rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısının ihtiyati haciz isteyebileceği belirtilmiştir. Dilekçede borcun ödenmediği ve alacağın rehinle teminat altına da alınmadığı belirtilmiştir.

Bu durumda ihtiyati haciz talebinin teminat karşılığında kabulüne '' karar vermiştir.Bu karara karşı, borçlu ... vekili, İİK'nın 265.maddesi uyarınca itiraz etmiştir.Borçlu ... vekili itiraz dilekçesinde özetle; müvekkiline gönderilen ödeme emrinin tebligat zarfından müvekkilinin cirantasının altındaki adresten, vekaletnamelerindeki ve müvekkilinin ...nden de anlaşılacağı üzere müvekkilinin yerleşim yeri adresinin Eskişehir'de olduğunu, İstanbul ilinde ikametgahı bulunmadığını, söz konusu çekin keşide yerinin Eskişehir olduğunu, İİK'nın 50. maddesi ve HMK’nm 6. ve 7. maddeleri uyarınca İstanbul Mahkemelerinin yetkili olmadığını,

yetkili mahkemeler ve icra dairesi Eskişehir İcra Dairesi olduğunu belirterek, yetki itirazlarının kabulü ile ihtiyati haciz kararının müvekkili yönünden kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ İlk derece mahkemesi, itirazı değerlendirdiği 08/05/2019 tarihli ek kararıyla; "...İİK’nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı Kanunun 50.maddesinde ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK’nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur.

Bu durumda, çekten kaynaklanan borcun alacaklısı, borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yeri çekin keşide yeri veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.

Ancak, muhatap bankaya ibraz edilen ve karşılıksız kalan çeke dayalı borç, bu şekilde aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliği kazanır ve HMK’nın 10. maddesi gereğince ifa yeri olarak 6098 sayılı TBK’nın 89. maddesinde belirtilen alacaklının yerleşim yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline gelir. Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 05/12/2016 tarih, 2016/12815 esas ve 2016/9299 karar sayılı ilamı.

Somut durumda, muteriz vekili, yetki itirazında bulunmuş ise de, ibrazdan sonra alacaklının yerleşim yerinin de yetkili olduğu nazara alınarak itirazın reddine...'' karar vermiştir.Bu karara karşı, muteriz borçlu vekili istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Borçlu vekili istinaf başvuru dilekçesinde.

Çeke dayalı olarak, borçlunun ikametgahının bulunduğu yerdeki genel yetkili icra dairesinde takip yapılabileceğini, müvekkilinin ...nin Eskişehir olduğunu, bunun takip ve ödeme emrinden görülebileceğini, çekin keşide yerinin de Eskişehir olduğunu, ilk derece mahkemesinin yetkili olmadığını,Çekte muhataba ibraz ile aramanın tüketildiğini kabul etme olanağı bulunmadığını, eBK m. 73'e (TBK. m. 89) dayanarak ve borcun götürülecek borca dönüştüğünün kabulüyle alacaklının ikametgahı mahkemesinde ihtiyati haciz isteme olanağını bulunmadığını,İcra dairesinin yetkisine itiraz ettiklerini,

İstanbul 11. İcra Hukuk Mahkemesinin 2018/848 E ve 2019/37 K sayılı ilamı ile İstanbul İcra dairelerinin yetkisiz olduğuna karar verildiğini ve yetkisizlik kararının kesinleştiğini, yetkisiz icra dairesinde başlatılan icra takibi nedeniyle daha sonradan ihtiyati haciz kararı alındığından, ihtiyati haciz kararının da yetkisiz mahkemelerden alındığı sonucuna ulaşılacağını,Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin, itirazın reddine dair kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak;

yetki itirazlarının kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin alacaklı tarafa yükletilmesine ayrıca istinaf incelemesi için yapmıştıkları yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de alacaklı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Talep, İİK'nın 265.maddesi uyarınca, çeke dayalı ihtiyati hacze itirazın reddi kararının istinafına ilişkindir.İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.İhtiyati hacizde hangi mahkemenin yetkili olduğunun 2004 sayılı İİK'nın 258. maddesinin göndermesiyle aynı Kanun'un 50. maddesi gereğince belirlenmesi gerekir.

İİK'nın 50. maddesi uyarınca, yetkili mahkeme, HMK'da mahkemelerin yetkisini düzenleyen kurallara göre belirlenir.

Buna göre, davanın açıldığı tarihteki davalının yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki genel yetkili mahkemeden, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yeri mahkemesinden, çeke dayalı olarak çekin keşide ve ödeme yerindeki mahkemeden, ihtiyati haciz talebinde bulunulabilir.Talep konusu çekin bankaya ibrazı ile borcun götürülecek borç niteliğine dönüşmesinden dolayı TBK'nın 89/1. maddesi uyarınca alacaklının kendi ikametgahı maddesinde ve HMK'nın 6. maddesi uyarınca da borçlunun ikametgahı mahkemesinde talepte bulunulabileceği, alacaklının ikametgahı olan Kağıthane ilçesinin,

İstanbul Ticaret Mahkemelerinin yetki sınırları içerisinde kaldığı anlaşıldığından, ilk derece mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Bu nedenle, ilk derece mahkemesince verilen karar usul ve yasaya uygun olduğundan, istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.