İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2019/2554 K.2022/1220

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilince nakliyat emtia sigortası ile sigortalanan iplik emtiasının, 06.05.2014 tarihinde Bursa'dan Almanya'ya taşınması işinin, dava dışı ... Nak. ve Tic.

A.Ş.'nin üstlendiğini, emtianın taşıma sırasında hasarlandığını, taşıyıcının CMR sorumluluk sigorta poliçesinin davalı tarafından düzenlendiğini, müvekkilinin, 23.06.2015 tarihinde hasar bedelini ödeyerek, sigortalının haklarına halef olduğunu, davalının CMR sigortacısı olması nedeniyle poliçe limitleri kapsamında hasardan sorumlu olduğunu, 61.551,00 TL'nın tahsili amacı ile İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasında başlatılan takibe yönelik itirazın haksız olduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına, %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, savunmasında özetle; alacağın zamanaşımına uğradığını, ekspertiz incelemesinin yapıldığı 17.01.2014 tarihinden itibaren CMR'nin 32 ve TTK'nın 855.maddesinde belirlenen bir yıllık zaman aşımı süresinin dolduğunu, müvekkilince sigortalı ...

Nak. Ve Tic. AŞ.'nin kendi araçları ile Türkiye sınırları içerisinde taşıdığı emtiaların, yurt içi taşıyıcı sorumluluk sigortası ile teminat altına alındığını, dava konusu olayda emtianın yurt dışına taşınması sırasında araç içinde hasar gördüğünün belirlendiğini, poliçenin yurt içi taşımaları teminat altına aldığını, ayrıca hasarın yetersiz ambalaj ve sabitleme hatasından kaynaklandığını ve hasarın bu nedenle poliçe dışında olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "... dava dışı taşıyıcının taşıma sürecinde aktarma kaynaklı risklerden sorumlu olduğu da gözetilerek somut olayda sorumlu tutulması gerektiğini, hesaplanan 21.889,00-Euro zararın kadri marufunda olduğunu, iplik hammadesi emtianın niteliği ve kullanım amacı gözetilerek,

ekspertiz raporunda sovtaj tenzili yapıldığını, davacı tarafça tazmin edilen gerçek zararın CMR m.23/3 gereği hesaplanan sınırlı sorumluluk miktarının üzerinde olduğu gözetilerek davacının 21.889,00-Euro tazminat aslını takip konusu edebileceğini, asıl alacağa %5 faiz CMR ve Yargıtay uygulanmasına uygun düşeceğini, davalı ... A.Ş.

Tarafından tanzim olunduğu belirtilen CMR sorumluluk sigortası dosya kapsamında bulunmaması sebebiyle dava konusu zarardan sorumlu olduğu yönündeki değerlendirme yapılamadığını belirtmiştir.

Tüm dosya muhteviyatı, bilirkişiler tarafından yapılan tespitler hep birlikte incelendiğinde; davacı tarafın yurt dışında meydana gelen hasar nedeniyle tazminat talebinde bulunuyor olmasına karşın davalı sigorta şirketinin dosyada mübrez sigorta poliçesi incelendiğinde yurt içi taşıyıcı sorumluluk sigorta poliçesinin bulunduğu, davalının sigorta poliçesi kapsamında yurt dışında meydana gelen taşımalar bakımından sorumlu tutulmasının mümkün olmaması nedeniyle yerinde görülmeyen davanın reddine ..." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle. Davalı ...

A.Ş. tarafından düzenlendiği belirtilen CMR sorumluluk sigorta poliçesinin dosyada bulunmaması nedeniyle davanın reddine karar verildiğini, dava dosyasında davalının, CMR poliçesinin bulunmadığına dair herhangi bir beyanı olmadığı gibi ekte sunulan yazışmalardan da anlaşılacağı üzere CMR poliçesinin mevcut olduğunu, ancak davalının poliçeyi sunmaktan imtina ettiğini, bu durumda hakimin dosyayı aydınlatacak bilgi ve belgeleri re'sen toplaması gerektiğini.

Davalının poliçesinin ve sorumluluğunun bulunduğuna dair kabul beyanı anlamına gelecek yazışmalar bulunmasına rağmen poliçenin dosya kapsamında bulunmaması nedeniyle davanın reddinin yasaya aykırı olduğunu, bilirkişinin dava dışı taşıyıcının ve sigortasının sorumlu olduğuna dair değerlendirmeleri dikkate alınarak ...

A.Ş.'den poliçenin istenilmesine ve gerekirse TSB'e sorularak poliçenin tespit edilerek karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesinin hatalı olduğunu, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne, karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya yapılan ödemenin, taşıyıcının CMR sigortacısından tahsili amacıyla başlatılan takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın reddine, karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davacı tarafından, dava dışı sigortalı ...Tic. AŞ. tarafından Bursa'dan Almanya'ya taşınacak iplik emtiası, nakliyat emtia sigorta poliçesiyle taşıma rizikolarına karşı sigorta örtüsü altına alınmıştır. Sigortalı tarafından yurt dışındaki alıcıya satılan emtia, dava dışı... Nak. ve Tic.

AŞ. tarafından Bursa'dan Almanya'ya CMR senediyle taşınmak üzere teslim alınmıştır. Emtianın hasarlı olarak teslim edilmesi üzerine, bu durum CMR senedine şerh edilmiş ve ekspertiz incelemesi yapılmıştır. Yapılan ekspertiz incelemesinde, emtianın araç içerisinde özensiz şekilde yüklenmesi ve sabitlenmemesi nedeniyle, hasarın meydana geldiği anlaşılmıştır. Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı şirketin hasar dosyası ve poliçe suretine delil olarak dayanmıştır.

Mahkemece, davalı sigorta şirketine yazı yazılarak hasar dosyası getirtilmiş, hasar dosyasında, CMR belgeleri, yurt içi taşıyıcı sorumluluk sigortası poliçesi, ekspertiz belgesi ve diğer hasar evraklarının bulunduğu anlaşılmıştır.

Mahkemece, alınan bilirkişi raporunda davalı tarafından tanzim edildiği belirtilen CMR sorumluluk sigorta poliçesinin dosyada bulunmaması nedeniyle, davalının sorumluluğuna ilişkin her hangi bir değerlendirme yapılamayacağı bildirilmiş, taraflarca bilirkişi raporuna yönelik her hangi bir itiraz ileri sürülmemiştir.

Dosya kapsamında bulunan elektronik posta yazışmalarında, davalı tarafından CMR poliçesinin bulunduğuna ilişkin her hangi bir kabul beyanının bulunmadığı görülmüştür. HMK'nın 190.maddesinde ispat yükü bir vakıadan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Davacı yan, davalı tarafından taşıyıcının yurt dışına yapacağı taşımaların CMR sigorta poliçesi ile sigortalandığı ileri sürülmüş, ancak buna ilişkin bir kanıt sunulmamıştır.

Davacı sigorta şirketinin, poliçeyi ibraz edebileceğinden, hakim tarafından ayrıca poliçenin istenilmesine gerek bulunmamaktadır. Yargılama sırasında da davacı yan, CMR poliçesinin ayrıca istenilmesine ilişkin bir talepte bulunmamıştır. Bu durumda, ilk derece mahkemesince yapılan inceleme ve değerlendirme yerindedir.

Açıklanan bu gerekçelerle HMK'nın 353/1.b.1.maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

KANUN YOLU

HMK'nın 362/1.a maddesi uyarınca, dava konusunun değerine göre karar kesindir.