İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2019/51 K.2020/972

Taraflar arasındaki tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; müvekkilinin ... nezdinde bulunan 30.04.2017 keşide tarihli 50.000-TL bedelli ... nolu çekin keşidecisi olduğunu, müvekkil şirketin ... bulunan hesabına 02.05.2017 tarihinde ...

AŞ.tarafından 120.000-TL para Eft yapıldığını, davalı bankanın sistemsel sorun ve hatalarından dolayı Eft ile müvekkil hesabına gönderilen 120.000-TL nin 03.05.2017 tarihinde hesaba geçtiğini, 02.05.2017 tarihinde bankaya ibraz edilen çekin müvekkilin hata ve kusuru olmaksızın karşılıksız çıktığını, müvekkilinin ticari itibarının davalı banka hatası sebebiyle zedelendiğini, bankaya ibraz edilip arkasına karşılıksız ibaresi şerh edilen çekin bedelinin müvekkil tarafından makbuz karşılığında çek hamiline ödendiğini ve tüm bu nedenlerle çekin arkasına yazılan karşılıksızdır şerhinin kaldırılmasına,

müvekkilinin ticari itibar ve kredibilitesine zarar vermemesi amacıyla Merkez Bankası'na yapılacak olan bildirimin tedbiren durdurulmasına, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı bankaya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ... cevap diekçesi özetle;

davacının belirttiği Eft tutarının müvekkil bankaya 03.05.2017 tarihinde geldiğini, bu durumun davacının dava dilekçesine ekli dekontta rahatlıkla görülebildiğini, ...Bankası AŞ.ye ait ait dekontta müvekkil bankaya gönderilen Eft ye ilişkin olarak gerek işlem tarihi gerekse valör tarihinin 03.05.2017 yazıldığını, müvekkil banka kayıtlarında bakıldığında Eft nin 03.05.2017 tarihi saat 09:19 da gelmesinde müvekkil bankanın herhangi bir sistemsel hata yada kusurunun bulunmadığını, Eft nin karşı bankadan çıkış gün ve saatinin de aynı olduğunu,

davacıya ait müvekkil banka nezdinde bulunan hesapta çek karşılığı para bulunmamasından dolayı ibraz edilen çeklere müvekkil bankanın karşılıksızdır kaşesi basıp hesapta para bulunmadığından dolayı çek karşılığının ödenmediğini belirtmesinde bir hata yada kusurunun bulunmadığını, Merkez Bankası Risk Merkezine bildirim aynı gün yapıldığını ve tüm bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ...Bankası AŞ.vekilinin cevap dilekçesinde özetle;

huzurdaki davanın müvekkili banka yönünden pasif husumet yokluğu nedeni ile usulden reddi gerektiğini, davaya konu para transfer işleminin, dava dışı şirket ile müvekkil banka arasında akdedilen sözleşme çerçevesinde gerçekleştirilmiş olması nedeni ile müvekkil bankanın herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, mezkur olay ile ilgili müvekkil bankaya kusur izafe edilemeyecek olup, işbu sebeple davanın müvekkil banka yönünden davanı reddine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesi 18/09/2018 tarihli, 2017/439 Esas - 2018/952 Karar sayılı kararında, "...Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; alınan bilirkişi raporuyla da sabit olduğu üzere davalıların davacıya karşı sorumluluğunu doğuracak herhangi bir hukuka aykırı eylemlerinin bulunmaması nedeniyle ..." davanın reddine karar verilmiştir.Bu karara davacı vekili tarafından tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketin, ... T.A.O. nezdinde bulunan 30.04.2017 keşide tarihli 50.000,00 TL bedelli ... nolu çekin keşidecisi olduğunu, müvekkili şirketin ...'de bulunan hesabına ...

A.Ş. tarafından 120.000,00 TL 02.05.2017 tarihinde EFT yapıldığını, hesaba gönderilen paranın 03.05.2017 tarihinde hesaba geçtiğini, 02.05.2017 tarihinde ibraz edilen çek müvekkili şirketin hata ve kusuru olmaksızın karşılıksız kaldığını ve çekin arkasına karşılığı olmadığının yazıldığını Merkez Bankasına bildirildiğini, İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin dosya üzerinden bilirkişi incelemesi yaptırdığını, banka emekli müdürü ...tarafından dosyaya sunulan 19.03.2018 tarihli raporda davalı ...Bankasının insiyatifinin kusurunun bulunmadığının rapor edildiğini, Mahkemeden ...

AŞ tarafından toplu ödeme talimatı ile yatırılan paranın saat kaçta yatırıldığının ve yatan paradan kaç kişi ve şirkete 02.05.2017 tarihinde ödeme yapıldığının ve ödeme yapılmayan kaç kişi kaldığının sorulması gelecek cevaba göre ek rapor alınması talebinin reddedildiğini ve aleyhlerine sonuçlandırıldığını, Yaptıkları araştırmaya göre ... AŞ 02.05.2017 tarihinde 3000 kişiye ödenmesi talimatı ile davalı ...

Bankasına ödeme gönderildiğini, 02.05.2017 tarihinde gelen paradan 2 veya 3 kişi dışındaki kişi veya şirketlere ödeme yapıldığını, ...

AŞ.'nin ödemeyi EFT'nin ödeme sürecinden sonra yatırması toplu ödeme talimatı ile gelen paradan hiçbir kişi ve kuruluşa ödeme yapılmamış olması halinde bankanın sorumlu olmadığı söylenebileceğini, ancak ...bankasına süresinde yatırılmış toplu ödeme talimatı listesindeki kişilere ödeme yapıldığını, 2 veya 3 kişi ödemesini alamadığını, bu durumda bankanın sorumlu olmadığına karar verilmesinin hukuki hata olduğunu, ...Bankasının kusurundan müvekkili şirketin mağdur olduğunu belirterek, Yukarıda izah edilen sebeplere itirazlarının kabulüne ve ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ile davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, davalı ... Bankası aracılığı ile davacı hesabının bulunduğu diğer davalı ...

Bankasına dava dış şirket tarafından EFT yolu ile transfer edilen paranın,davacı hesabına geç girmesi nedeniyle, davacının keşide edilen çekin karşılıksız işlemine konu edilmesinden ötürü, çekin müvekkili kusuru olmaksızın karşılıksız işlemi görmesinden dolayı ticari itibarın zedelendiği ileri sürülerek, merkez bankasına yapılacak bildirimin tedbiren durdurulması, karşılıksız çek şerhinin kaldırılması istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi HMK 355 maddesi uyarınca istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Mahkemece banka kayıtlarında inceleme yetkisi de tanınarak alınan bilirkişi rapor içeriğinde de vurgulandığı üzere, somut olayda dava dışı EFT göndericisi ....

A.Ş ile davalı ...Bankası arasında imzalanan " Veri Transferi ile Toplu İşlemler Uygulaması Sözleşmesi" hükümleri uyarınca EFT işleminin gerçekleştiği, dava dışı şirket tarafından EFT yapılacak işlemlere ilişkin listenin sisteme girişinin EFT işlem saatinin aşılması nedeniyle 02.05.2017 tarihi yerine 03.05.2017 tarihinde davacının hesabının bulunduğu davalı ... hesabına paranın geçtiği, davacı tarafından dosyaya sunulan EFT işlem saatinin aşıldığını gösterir belge de dikkate alındığında, dava dışı şirket tarafından yapılan EFT işleminde sisteme giriş saati itibarıyla dava dışı şirket ile davalı ...

Bankası arasındaki sözleşmenin 4.4 maddesi kapsamında ..Bankasına sözleşme ile tanınan yetki doğrultusunda ... Bankasının yaptığı işlemde kusurlu görülemeyeceği, yine diğer davalı ...ın da davacı hesabına gelen EFT nin 03.05.2017 tarihli gelmesi ve 02.05.2017 tarihli ibraz edilen çek yönünden davacı hesabında para olmaması nedeniyle karşılıksız işlemi yapmasında atfedilecek kusuru bulunmadığından,

davanın reddi kararı isabetli olup, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf nedenleri yerinde değildir.İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi rapor içeriğindeki tespitler ışığında ve özellikle davalı ...bankası ile dava dışı EFT göndericisi şirket arasındaki sözleşme hükümleri ve EFT işlem saati kapsamında kurulan hüküm ve gerekçesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusununa HMK 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.