İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2019/724 K.2019/595

Davacı tarafından talep edilen ihtiyati tedbirin kararda yazılı nedenlerden dolayı reddine yönelik olarak verilen karara karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA Talep eden vekili dilekçesinde özetle; karşı taraf ile dava dışı ... San. ve Turizm Tic.

A.Ş. arasında 17/10/2017 tarihinde Saha Tankları Tedarik Sözleşmesinin imzalandığını, saha tankları tedarikinin ...A.Ş. tarafından karşılanması hususunda sözleşme akdedildiğini, sözleşme kapsamında madde 4 hükmü ile 2.400.000,00 USD sözleşme bedeli kararlaştırıldığını, Ek 5 Özel Şartların 9. maddesi gereğince sözleşme bedelinin %5'i olarak kesin teminat mektubu verilmesinin kararlaştırıldığını, sözleşme ve özel şartlar uyarınca müvekkili banka tarafından 12/12/2018 tarihine dek geçerli olmak üzere 13/12/2017 tarihli 9159-TM-107 sayılı 120.000,00 USD tutarlı teminat mektubunun tanzim edildiğini,

teminat mektubunun süresinin 12/03/2019 tarihine dek uzatıldığını, ...A.Ş.'nin iflasına karar verildiğini, bu nedenle talebin müvekkili şirket tarafından yapılmasının önemli hale geldiğini, ...A.Ş.'nin tedarik etmeyi taahhüt ettiği malları karşı tarafa tedarik ettiğini, bu nedenle teminat mektubunun iadesinin gerektiğini, ancak karşı tarafın iade etmediğini,

teminat mektubunun haksız olarak tazmini cihetine gidilmesinin müvekkili açısından telafisi imkansız zararlara sebebiyet vereceğini beyanla 13/12/2017 tarihli olup vadesi 12/03/2019 tarihine dek uzatılmış bulunan 9159-TM-107 sayılı 120.000,00 USD tutarlı teminat mektubunun tazmin edilmesinin önlenmesi hususunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesi 13/02/2019 tarihli ara kararla, "mevcut delil durumuna göre talep yargılamayı gerektirdiğinden ve bu nedenle HMK 389 ve devamı maddeleri koşulları bulunmadığından ihtiyati tedbir talebinin reddine" karar verilmiştir.Bu karara karşı, ihtiyati tedbir talep eden vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Tedbir talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle: İlk derece mahkemesi tarafından, ihtiyati tedbir taleplerinin reddine dair verilmiş bulunan kararın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, karşı taraf ile .... San ve Turizm Tic.A.Ş. arasında, 17/10/2017 tarihinde imzalanan TKG-002-041 nolu “saha tankları tedarik sözleşmesi” ile karşı tarafın Özbekistan-Turakurgan projesi kapsamında saha tankları tedarikinin ... San. ve Turizm Tic.

A.Ş. tarafından karşılanması hususunda sözleşme akdedildiğini, sözleşme hükümleri değerlendirildiğinde, sözleşme konusunun mal tedarikine ilişkin olduğunun açıkça anlaşıldığını, uyuşmazlık konusunun “mal tedarikinin yapılıp yapılmadığı” gibi denetimi kolaylıkla yapılabilecek bir konuya ilişkin olduğundan, faturalar ve malın yurt dışına çıkışına ilişkin gümrük çıkış beyannamelerinin karşılaştırılması halinde durumun ortaya çıktığını, bu nedenle dava dilekçelerinin ekinde, bir kısım fatura ve gümrük çıkış beyannamaleri ibraz edilerek eksik olan kısımların da celbi talebinde bulunduklarını,

...San ve Turizm Tic.A.Ş.'nin sözleşme gereğince kendi edimini yerine getirmiş olduğundan, teminat mektubuna konu riskin ortadan kalktığını, her ne kadar teminat mektupları ile banka, derhal ve kayıtsız-şartsız bir ödeme taahhüdü altına girmekte ise de diğer tüm borçlar hukuku sözleşmelerinde olduğu gibi, kendilerine ait defileri ileri sürme hakkına sahip olduklarını, bankanın buradaki borcunun “risk” ile sınırlı olup, riskin ortadan kalkmış olması halinde, bankanın ödeme yükümlülüğünün ortadan kalktığını, aynen dava konusu olayda olduğu gibi, karşı taraf, teminat mektubunu haklı bir nedene dayalı olarak değil,

fiili bir durum yaratmak için elinde tuttuğunu, bu sebeple HMK m.389 gereği, bizatihi uyuşmazlık konusu olan teminat mektupları hakkında ihtiyati tedbir talep ettiklerini, teminat mektuplarının haksız olarak tazmini cihetine gidilmesinin, müvekkili şirket açısından telafisi imkansız zararlara sebebiyet vereceğini belirterek, ilk derece mahkemesinin istinafa konu red kararının kaldırılarak, ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Talep, HMK'nın 389 vd. maddeleri uyarınca ihtiyati tedbir istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince, davacı tarafından talep edilen ihtiyati tedbirin reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekilince süresinde istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmaktadır.İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

HMK'nın 389. maddeleri kapsamında ihtiyati tedbir, geçici hukuki korumalardandır. Davacı, dava dışı ...San ve Turizm Tic.A.Ş. aleyhine, tedbir istenilen şirketle arasında yaptığı sözleşmedeki edimin teminatı olarak dava dışı ...San ve Turizm Tic.A.Ş. lehine teminat mektubu verildiğini, dava dışı- lehine teminat mektubu verilen .... San ve Turizm Tic.

A.Ş.'nin davalıya karşı yüklendiği edimleri yerine getirdiğini, ancak teminat mektubunun davalı tarafından iade edilmediğini ileri sürerek, teminat mektubunun paraya çevrilmesinin önlenmesi için tedbir talep edildiği anlaşılmaktadır.

Talebe konu teminat mektubunun kesin teminat mektubu niteliğinde olduğu da dikkate alındığında, talep eden tarafından dava dışı lehine teminat mektubu düzenlenen şirketin davalıya karşı sözleşmede yükümlendiği edimlerini tam ve eksiksiz yerine getirilip getirilmediği, bu surette teminat mektubunun karşılıksız kalıp kalmadığı yargılama sonucu belirlenebileceğinden, davacı iddiaları yönünde yaklaşık ispatın dosyada mevcut delil durumuna göre gerçekleşmediği anlaşılmakla, ilk derece mahkemesinin tedbirin reddine ilişkin kararı yerinde olup, aksi yöndeki davacı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Bu gerekçeyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.