İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2019/765 K.2019/601

Taraflar arasında görülen menfi tespit davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sırasında, 05/03/2019 tarihli ara karar ile tedbir talebinin reddine ilişkin verilen karara karşı, davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... no'lu ve 31.07.2018 tarihli ön bilgilendirme niteliğinde proforma fatura ile hurma satışı konusunda, teslim tarihi 31.10.2018 olacak şekilde ve 1.337.525.0 TL karşılığında anlaşılmaya varıldığını,1.337.525,00 TL'nin ödenmesi için müvekkilinden 15.03.2019 vade tarihli 300.000,00 TL tutarlı ...

Bankası A.Ş.ye ait olan ... hesap ve ... çek nolu 1 adet çek ve bundan başka 4 adet çek daha alındığını, ancak teslim tarihi olan 31.10.2018 tarihinde 38.215,00 kg hurmanın tesliminin yapılmadığını, bunun üzerine karşı tarafa ihtar gönderildiğini, davalı ... A.Ş.'nin, diğer davalı ... A.Ş.'nin Gebze şubesinden kullanmış olduğu kredinin teminatı olarak dava konusu çekin ...

A.Ş.'ye verildiğini, davalı bankanın araştırma yükümlülüğünü yerine getirmediğini, dava konusu çeklerin bedelsiz olup olmadığını araştırmadan çekler karşılığında kredi kullandırdığını, sonuç olarak 15.03.2019 vade tarihli 300.000,00 TL tutarlı ...

Bankası A,Ş.'ye ait olan ... hesap ve ... çek nolu bir adet nedeniyle borçlu olmadığını belirterek, menfi tespit talebinin kabulüne ve çekin tahsile ve icra takibine konu edilmesinin önlenmesi ve muhatap bankanın çek bedelini ödemekten men edilmesi yönünden ihtiyati tedbir kararı verilmesini istemiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı/ keşideci ... SAN. VE TİC. A.Ş. tarafından ...

ANONİM ŞİRKETİ lehine keşide edilen çekin temlik cirosu ile müvekkili bankaya ciro ve temlik edildiğini, müvekkilinin iyiniyetli hamil olduğunu, müvekkili bankanın keşideci ve lehtar arasındaki iş ilişkisini araştırma yükümlülüğünün bulunmadığını belirterek, davanın reddine, %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesi, istinafa konu 05/03/2019 tarihli ara kararında; ''... Mahkemece asıl uyuşmazlığı çözecek nitelikte ihtayiti tedbir kararı verilmesine hukuken imkan bulunmadığı gibi taraflar arasındaki uyuşmazlığın yargılamayı gerektirdiğinden, istemde HMK 389 ve devamı madde hükümlerinde ön görülen koşullar gerçekleşmediğinden ihtayiti tedbir isteminin bu aşamada reddine...'' karar vermiştir.Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; Yaklaşık ispatı sağlamaya yeterli proforma fatura, çek sureti ve ürünlerin teslim edilmesine dair Kartal .... Noterliğinin 11.12.2018 Tarihli ... Yevmiye numaralı 13.12.2018 tebliğ şerhli ihtarnamesi, arabuluculuk toplantı tutanağının dosyaya sunulduğunu, tedbir talebinin uyuşmazlığın esasını halledecek ve yargılamayı gerektirir bir hususa ilişkin de olmadığını, tedbir kararı verilmemesinin müvekkilinin telafisi imkansız zararlara uğratmış olduğunu, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava İİK'nın 72. Maddesine göre açılmış bir menfi tespit davasıdır. Davacı verdiği çeklerin karşılığını alamadığını öne sürerek, bedelsizlik nedeniyle borçlu olmadığını öne sürmekte, bu bağlamda İİK'nın 72/2.maddesi ve HMK'nın 389.maddesi kapsamında ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmektedir. Davalı ... A.Ş.'nin fatura düzenlediği görülmektedir. Karine davalı yararına olup çeklerin avans olarak verildiğini ispat yükü davacı üzerindedir.

Bir şirketin verdiği çeklerin karşılığında alması gereken edimi almadığının ispatı ticari defter ve kayıtların incelenmesini gerektirmektedir. Davalının düzenlediği fatura karşısında davacının haklılığını yaklaşık olarak ispat ettiğini kabul etmek hukuken mümkün değildir. Davalı ... edimini yerine getirip getirmediği konusunda yaklaşık ispat ara kara tarihi itibariyle gerçekleşmemiştir.

Diğer davalı bankanın ise; taraflar arasındaki hukuki ilişkiyi bilip bilmediği, çeki iktisapta kötü niyetli veya ağır kusurlu olup olmadığı hususu da ispata muhtaç durumdadır. Açıklanan bu nedenlerle, ilk derece mahkemesinin, ihtiyati tedbir talebinin reddine dair ara kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan, istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.