İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2020/1741 K.2023/1767

Taraflar arasındaki davanın ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın usulden reddine dair verilen karara karşı, davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketlerin davalı şirkette beşer adet hisse sahibi olduklarını, 08.08.2019 tarihinde olağan genel kurul toplantısı yapıldığını ve toplantıda davacı şirketlerin tüm gündem maddelerine muhalefet şerhi koyarak olumsuz oy kullandığını, toplantı duyurusunun SPK kurumsal yönetim ilkelerine uygun şekilde yapılmadığını, 3, 4 ve 5 no.lu gündem maddelerine geçilmeden cevaplanmasını istedikleri soruların cevaplanmadan toplantıya devam edildiğini, söz konusu soruların cevaplarının şirketin işleyişi ve şeffaf yönetimi için esaslı olduğunu,

bu soruların net bir şekilde cevaplanmadığı bir genel kurulun kararlarının doğru alındığından söz edilemeyeceğini, dava konusu toplantının TTK ve SPK mevzuatında belirlenen usullere aykırı bir şekilde yapıldığını ve davalı tarafın kötü niyetli davranarak kanuna aykırı şekilde kararlar aldığını beyanla, öncelikle işbu dosyanın ilk açılan dava olan İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/55 Esas sayılı dosyasıyla birleştirilmesine karar verilmesini,

işbu yargılama sonucunda verilecek hüküm kesinleşinceye kadar dava konusu genel kurul kararlarının yürütülmesinin tedbiren geri bırakılmasına ve dava konusu genel kurulun ve işbu genel kurul toplantısında alınan tüm kararların iptaline, tümünün iptal edilmemesi halinde davacı şirketçe olumsuz oy kullanılarak muhalefet ettiği ve aleyhine olacak şekilde kabulüne karar verilen gündem maddelerinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Aynı taraflar arasında aynı hukuki nedene dayalı ve aynı talebi içeren davanın İstanbul 20. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/55 Esas sayılı dosyasında daha önce açılıp derdest olduğu dosyamız arasına alınan ve incelenen dava dilekçesinden anlaşılmakla, derdestlik dava şartı olup re'sen gözetilmesi gerektiğinden davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş... " gerekçesiyle, davanın usulden reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacılar vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacılar vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kararın hukuka açıkça aykırı olduğunu, davanın usulden reddine karar verildiğini, mahkeme tarafından İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/55 Esas sayılı dosyasının derdest olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddedildiğini, 20. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında davalı şirketin ... AŞ, ,huzurdaki davanın ise davalı şirketin ...

AŞ olduğunu, dava dilekçesindeki şirketin dava dışı ... AŞ'nin sermayesinin %49,95 sahip olduğunun açıkça belirtildiğini, ayrıca dava dilekçesinde İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/55 Esas sayılı dava dosyasında aynı hususta aynı konuda iptal davası açıldığını, oradaki davalı şirketin ...

AŞ olduğu her iki davalının birbiriyle bağlantılı ve dava konusunun aynı olduğunun beyan edilerek birleştirme talep edildiğini, mahkeme tarafından davalıların farklı olduğu dikkate alınmadan ve birleştirme talebine ilişkin beyanları dikkate değerlendirilmeden davanın derdestlik dava şartı yokluğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verildiğini, derdestlik dava şartının oluşması için zorunlu olan unsurların dava dosyasında bulunmadığını, derdestliğin söz konusu olmadığını, Yargıtay kararları ile de derdestlik şartının oluşabilmesi için tarafların aynı olmasının gerekliliğinin açıkça belirtildiğini,

mahkeme tarafından birleştirme talepleri değerlendirilmeden karar verildiğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, TTK'nın 445 vd maddeleri gereğince Anonim Şirketin genel kurul kararlarının iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın usulden reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacılar vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Taraflar arasında, genel kurul toplantısının gerçekleştirilmiş olduğu konusunda herhangi bir uyuşmazlık mevcut değildir.

Uyuşmazlık, mahkemece derdestliğe ilişkin olumsuz dava şartı nedeniyle davanın usulden reddine dair verilen kararın usul ve yasaya uygun bulunup bulunmadığına ilişkindir.Dava konusu edilen genel kurul kararı, davalı ... AŞ'nin 2018 yılına ait 12.07.2019 tarihinde asgari toplantı nisabının sağlanamaması nedeniyle ertelenen 2018 yılına ait genel kurul toplantısı olup, toplantı 08.08.2019 tarihinde gerçekleştirilmiştir.

Davacılar tarafından söz konusu genel kurulda alınan kararların iptali amacıyla davalı şirket aleyhine 04.09.2019 tarihinde saat 14:24'te iş davayı açmıştır. İlk derece mahkemesinin derdestlik nedeniyle usulden ret kararına esas aldığı İstanbul Anadolu 20. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/55 Esas sayılı dosyadaki dava ise; dava dışı ... AŞ aleyhine aynı gün saat 14:17'de açılmıştır.

İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/55 Esas sayılı dosyasının tevzi formu ve dava dilekçe örneği mahkeme tarafından dosya içerisine celp edilerek dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda yukarıda yer verilen gerekçeye istinaden davanın usulden reddine karar verilmiştir. Halbuki yukarıda ifade edildiği üzere, her iki dava dilekçesindeki davalı olarak yer alan şirketler farklıdır.

Şirketlerin birbiriyle bağlantısı dava dilekçesinin içeriğinde, her iki dosyanın birleştirilmesi talebiyle birlikte açıklanmıştır. Derdestlik, HMK'nın 114/I-ı. maddesinde olumsuz bir dava şartı olarak düzenlenmiş olup, davanın görülmekte olması anlamına gelmektedir. Derdestlik nedeni ile davanın reddi şu koşullara bağlıdır.

Bunlar; davanın daha önce aynı veya başka bir mahkemede açılmış olması, birinci davanın görülmekte olması ve daha önce açılmış ve görülmekte olan dava ile ikinci davanın yani bu davanın aynı olması şeklinde sayılabilir. Dava şartı noksanlığı ikinci dava bakımından söz konusu olup birinci dava için söz konusu değildir.

Birinci davanın görülmekte olması (derdest) demek ikinci davanın açıldığı tarihte birinci davanın henüz karara bağlanmamış olması veya karara bağlanmış olmakla beraber verilen kararın henüz şekli anlamda kesinleşmemiş olması gerekir.

Bir dava ile görülmekte olan başka bir davanın aynı dava olduğunu söyleyebilmek için ise maddi anlamda kesin hükümde olduğu gibi her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve konusunun aynı olması gerekir.Görüldüğü üzere her iki dava dosyadaki davalı şirketler, farklı tüzel kişilerdir. Bu sebeple her iki davanın taraflarının aynı olmasıyla ilgili derdestlikle ilgili olumsuz dava şartının gerçekleşmiş olduğundan söz edilemez.

Bu nedenle Mahkemece işin esası incelenerek bir karar verilmesi gerekir iken derdestliğe ilişkin olumsuz dava şartının mevcut olmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur. Yukarıdaki açıklamalar ışığında, ilk derece mahkemesince dava şartlarına aykırı karar verildiği anlaşıldığından ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının HMK'nın 353/1.a.4. maddesi uyarınca kaldırılmasına dair aşağıdaki karar verilmiştir.