İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2021/1902 K.2021/1611

Taraflar arasında görülen ihtiyati haciz talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda, kararda yazılı nedenlerle verilen ihtiyati haciz kararına karşı, borçlu ... Şirketi vekili tarafından yapılan itirazın kabulüne ilişkin verilen ek kararın alacaklı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Dairemize gönderilmiş olan dosya incelendi, gereği düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, talep dilekçesinde özetle. 23/04/2021 keşide tarihli 41.700,00 TL bedelli, 27/04/2021 keşide tarihli 43.750,00 TL bedelli iki adet çek nedeniylE alacaklı olduğunu belirterek, toplam alacağı temin etmek üzere borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesi, ihtiyati haciz talebini değerlendirdiği 18.05.2021 tarihli kararında; "...İhtiyati haciz talebinin Kabulü ile Alacağın rehinle temin edilmemiş olması ve mevcut kanıtlara göre istem kanuna uygun görülmüş olmakla.

(85.450,00.-TL) alacak yönünden alacağın %15'ine tekabül eden (12.817,50-TL) teminat karşılığında İİK'nun 257/1 maddesi gereğince borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarından borca yetecek miktarının İcra İflas Kanunun koyduğu sınırlar içinde İHTİYATEN HACZİNE..." karar verilmiştir. Bu karara karşı, ... Şirketi vekili tarafından, İİK'nın 265. maddesi uyarınca, süresinde itiraz edilmiştir.

İhtiyati hacze itiraz eden borçlu ...Şirketi vekili, itiraz dilekçesinde özetle; müvekkilinin ihtiyati haciz talep edenle ticari ilişkisi ve herhangi bir borcu bulunmadığını, takip dayanağı çekte bulunan imzanın müvekkiline ait olmadığını, müvekkili şirketin adresinin Bakırköy/ İstanbul olduğunu, dolayısıyla yetkili mahkemenin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, müvekkili şirket yetkilisinin evinde 06/10/2020 tarihinde halinde boş çek yapraklarının çalındığını, ihtiyati hacze konu çekleri çalmak suretiyle ele geçiren şahısların şirket yetkilisinin imzasını taklit ettiklerini, bu hususta ilgililerden şikayetçi olunduğunu,

bunun üzerine Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının 2020/82610 Soruşturma numarası ile tahkikat başlatıldığını, çek yapraklarının müvekkilinin bilgisi dışında doldurululup ciro edildiğini, sonrasında dosyada bulunan diğer davalılar adına ciro edilerek en son ihtiyati haciz talep eden ...

A.Ş. tarafından bankaya ibraz edilerek ihtiyati haciz talep edildiğini belirterek, kanuna aykırı olarak verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, yargılama giderlerinin alacaklı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesi, itirazı değerlendirdiği 12.07.2021 tarihli ek kararıyla; "...İhtiyati hacze konu edilen borçlu adresinin Bakırköy/İstanbul olduğunun görüldüğünü, Yine ihtiyati hacze dayanak çeklerin ihtiyati haciz kararına itiraz eden şirketin yetkilisinin evinden hırsızlık sonucu boş koçan olarak çalındığı sonradan keşide yeri ve diğer kısımlarının doldurulduğu bilgisi müştekilerin kolluk ve Bakırköy CBS'lığının 2020/826010 Soruşturma nolu dosyasından anlaşılmakla,

İhtiyati hacze itiraz eden yönünden ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili mahkmenin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri olmakla İhtiyati hacze itirazın kabulü ile Mahkememizce verilen 18/05/2021 tarihli ihtiyati haciz kararının ... Limited Şirketi yönünden kaldırılmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçisiyle, itirazın kabulüne ve itiraz eden ... Şirketi hakkında verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bu ek karara karşı, alacaklı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Alacaklı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/12481E- 2016/879 K emsal sayılı ilamı gereği, kambiyo senedine dayalı borçların "aranacak borç" niteliğinde olduğunu, çeke dayalı bir alacağın, çekin muhatap bankaya ibraz edilmesi ve muhatap banka tarafından "karşılıksızdır" işlemi görmesi sonucunda artık aranacak borç niteliğini kaybettiğini ve "götürülecek borç" haline geldiğini, yani alacaklının yerleşim yerinde ifa edilecek borç niteliğine dönüştüğünü, dolayısıyla müvekkil şirketin yerleşim yerine göre mahkemenin yetkili olduğunu, bu nedenle ilk derece mahkemesinin,

borçlu şirket vekilinin itirazının kabulüne dair verdiği ek kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, ek kararın kaldırılmasına ve itirazın reddine karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Talep, İİK'nın 265. maddesi uyarınca ihtiyati hacze itirazın reddi kararının istinafına ilişkindir. Alacaklı yanca, istinaf başvurusunda bulunan borçlunun keşidecisi olduğu çeke dayalı ihtiyati haciz talep edilmiş; mahkemece teminat karşılığı verilen ihtiyati haciz kararına borçlu keşideci şirket vekilince yöneltilen itirazın yazılı gerekçe ile kabulüne karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesince verilen ek karar karşı, alacaklı vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. İhtiyati hacizde hangi mahkemenin yetkili olduğunun İİK'nın 258. maddesinin yollamasıyla aynı Kanun'un 50. maddesi gereğince belirlenmesi gerekir.

İİK'nın 50. maddesi uyarınca yetkili mahkeme, HMK'da mahkemelerin yetkisini düzenleyen kurallara göre belirlenir. Buna göre, davanın açıldığı tarihteki davalının yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki genel yetkili mahkemeden, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yeri mahkemesinden, çeke dayalı olarak çekin keşide ve ödeme yerindeki mahkemeden, ihtiyati haciz talebinde bulunulabilir.

Talep dayanağı çeklerin bankaya ibrazı ile borcun götürülecek borç niteliğine dönüşmesinden dolayı TBK'nın 89/1. ve HMK'nın 10. maddeleri uyarınca alacaklının kendi yerleşim yeri maddesinde ve HMK'nın 6. maddesi uyarınca da borçlunun yerleşim yeri mahkemesinde talepte bulunulabilecektir. Ayrıca, İİK'nın 50. maddesi uyarınca sözleşmenin yapıldığı yer (somut olayda çeklerin keşide yerleri) mahkemeler de yetkilidir.

Alacaklının yerleşim yeri olan Şişli ilçesinin İstanbul Ticaret Mahkemelerinin yetki sınırları içerisinde kaldığı anlaşılmaktadır. Kaldı ki somut, talebi dayanak çeklerin keşide yerleri ve muhattap bankanın bulunduğu yer de İstanbul Mahkemelerinin yetki sınırları içerisindedir. Bu tespitler ışığında ilk derece mahkemesinin itirazın reddine karar vermesi gerekirken, itirazın kabulüne karar vermiş olması usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.2 ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne ve ilk derece mahkemesinin ihtiyati hacze itirazın kabulüne dair verdiği 12.07.2021 tarihli ek kararın kaldırılmasına, ihtiyati hacze itiraz hakkında Dairemizce yeniden karar verilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 362/1.f ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca karar kesindir.