İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2021/2036 K.2025/462

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, davacı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili banka ile borçlu şirket arasında düzenlenen genel kredi sözleşmesi kapsamında kullandırılan kredi borcunun ödenmemesi üzerine, kredi hesaplarının 02.09.2014 tarihli Kadıköy ...Noterliğinin ihtarı ile kat edildiğini, ihtara rağmen borcun ödenmemesi nedeniyle ihtiyati haciz kararı alınarak ... sayılı dosyasında başlatılan takibin borçlunun haksız itirazı nedeniyle durduğunu, borcun ipoteği aşan kısmının tahsilde tekerrür olmamak üzere takibe konu edildiğini, takip tarihi itibariyle işlemiş faiz ve masraflar dahil 2.650.457,93 TL alacak bulunduğunu,

bu alacağın 1.545.000 TL kısmının ipotekle teminat altına alınması nedeniyle bakiye 1.105.457,93 TL alacak ile asıl alacağın tamamına takip tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi istendiğini, takip tarihinden sonra, ancak dava açılmadan önce 427.513,91 TL tahsilat yapıldığını, bu tahsilatın 1.105.457,93 TL'den mahsup edilerek dava açıldığını, ayrıca davada takip tarihinden sonra nakde dönen 4 adet çek bedeli olan 4.480 TL'nin de eklenerek tespit edilen bakiye tutar üzerinden bu davanın açıldığını ileri sürerek,

takip tarihi itibariyle toplam alacağın ipotek limitini aşan kısmından, takip tarihinden sonra dava tarihine kadar yapılan 427.513,91 TL tahsilatın mahsubu ile takipten sonra ve dava tarihinden önce nakde dönüşen 4 adet çek bedeli olan 4.480,00 TL'nin eklenerek toplam 682.423,84 TL nakit ve 11.200,00 TL gayrinakit alacağa yönelik itirazın iptaline, 2.265.488,98 TL anapara alacağına takip tarihinden itibaren % 36,36 yıllık temerrüt faizi, 349.651,81 TL ana para alacağına takip tarihinden itibaren % 30,24 yıllık temerrüt faizi,

4 adet çekten kaynaklanan 4.480 TL nakit alacağa ise nakde dönüştüğü tarihten itibaren % 36,36 yıllık temerrüt faizi işletilmesine, alacağın dava tarihi itibariyle tespit edilerek, takip tarihinden sonra ancak dava tarihinden önce yapılan tahsilatların TBK'nın 100. maddesi uyarınca İcra Müdürlüğünce dikkate alınmasına, takibin takip talebindeki diğer şartlarla devamına, alacağın % 20'si oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.Davalı, davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; yapılan yargılama sonucunda, davanın asıl alacak yönünden kabulü ile davalı şirketin... sayılı icra dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptaline, takibin toplam 682.423,84 TL nakdi alacak ve bu asıl alacağa dava tarihinden itibaren tahsil tarihine asıl alacağın 349.651,81 TL'lik kısmına %30,24 oranında, 328.292,03 TL'lik kısmına % 36,36 oranında temerrüt faizi, 1.120 TL'lik kısmına 23.9.2014 tarihinden, 2.240 TL kısmına 26.9.2014 tarihinden, 1.120 TL kısmı için 17.12.2014 tarihinden itibaren %36,36 oranında temerrüt faizi ve faizin %5'i oranında BSMV uygulanarak takipteki şartlarla devamına,

11.200,00 TL gayrinakdi alacağın davacı banka nezdinde açılacak faiz getirmeyen bir hesapta davalı tarafça depo edilmesine, alacağın likit olan ve tahsil edilen kısmı üzerinden belirlenen %20 oranındaki 136.484,76 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, davacının 2.265.488,98 TL ve 349.651,81 TL'ye faiz işletilmesi talebinin kısmen kabulü ile 1.545.000 TL nakdi alacağa takip tarihinden itibaren % 36,36 temerrüt faizi işletilerek,

faizin %5 oranında BSMV'sinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmek suretiyle takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiştir.Bu karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf başvurusu yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Mahkemece dava konusu taleplerin yerleşik Yargıtay içtihatlarına aykırı şekilde dava tarihi itibariyle hüküm altına alındığını, kararın bu nedenle kaldırılarak takip tarihinin esas alınması gerektiğini, dava dilekçesinde de dava tarihinden itibaren faiz talep edildiğini, mahkemenin ise hüküm altına alınan 682.423,84 TL nakit alacağının dava tarihi itibariyle hüküm altına alındığını, oysa takip tarihi itibariyle alacağın ipotek limitini aşın kısmının takibe konduğunu, takipten sonra ancak davadan önce yapılan 427.513,97 TL tahsilatın takip çıkışı tutarından düşüldükten sonra,

takipten sonra ve davadan önce nakde dönüşen 4 adet çek bedeli olan 4.480,00 TL'nin takip çıkış tutarına eklenerek dava tarihi itibariyle oluşan toplam 682.423,84 TL için itirazın iptali istendiğini, davada yapılan ödemelerin TBK'nın 100. maddesine göre ödemenin mahsubu işleminin icra müdürlüğünce yapılmasına ilişkin hakkın saklı tutulduğunu,Mahkemenin dava tarihi itibariyle alacağı doğru bir şekilde tespit ettiğini, ancak takip tarihi itibariyle alacağın tespiti ve itirazın iptalinin talep edilmesine ve TBK'nın 100. madde hükümlerinin saklı tutulmasına rağmen, bu talebin dikkate alınmadan karar verildiğini,

bu nedenle hükmün ilk fıkrasının kaldırılarak takip tarihi itibariyle 682.423,84 TL nakit alacak üzerinden takibin devamına karar verilmesi gerektiğini,Mahkemenin faiz talepleri yönünden verilen kısmi kabul kararının da hatalı olduğunu, hükmün ikinci maddesindeki hatalı hükmün de ilk maddedeki hatadan kaynaklandığını, bu nedenle takip tarihi itibariyle 2.265.488,98 TL alacağın bir bütün olarak hüküm altına alınmayarak,

dava tarihine kadar yapılan tahsilatların nakit alacaktan mahsup edilmesi ile hükmün 1-a maddesinde hüküm altına alınan 328.292,03 TL nakit alacak miktarı ile 1.545.000,00 TL'lik ipotek ile teminat altına alınmış kısım için temerrüt faiz oranına ilişkin hüküm kurulduğunu, hükmün 2. maddesinde ise 349.651,81 TL alacağın konu edildiğini, ancak bu miktara ilişkin bir hüküm kurulmadığını, hükmün bu kısmın da hatalı olduğunu,

zira hükmün 1-a kısmında nakit alacağa hatalı şekilde de olsa dava tarihinden itibaren faiz uygulanmasına karşın 2. madde de 1-a madde hükmünde bu nakit alacağa ilişkin karar verildiğine dair atıf yapılmadığından hüküm içerisinde aynı nakit alacağa ilişkin 2 farklı hüküm kurulduğunu, hüküm 1.a maddesinde temerrüt faiz oranına karar verilmişken 2. maddesinde ise fazlaya ilişkin talebin reddine karar verildiğini, bu çelişkinin de hükmün uygulanmasını engellediğini, İstinaf incelemesi sonucu mahkemenin 2.numaralı hüküm fıkrasının kaldırılarak 2.265.488,98 TL ana para alacağına takip tarihinden itibaren işleyecek %36,36 yıllık temerrüt faizine,

349.651,81 TL ana para alacağına takip tarihinden itibaren işleyecek %30,24 yıllık temerrüt faizine karar verilmesi gerektiğini, Mahkemece, takip sonrası ancak dava öncesi yapılan tahsilatların TBK'nın 100. maddesine göre icra müdürünce dikkate alınmasına ilişkin bir hüküm kurulmadığını,Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan ilamsız takibe yönelik itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen, karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davacı banka ile davalı borçlu arasında düzenlenen genel kredi sözleşmeleri kapsamında kredi kullandırıldığı,

bankaca kullandırılan kredi borçlarının ödenmemesi üzerine hesabın Kadıköy ... Noterliğinin 03.09.2014 tarihli ve... Y.nolu ihtarı ile kat edildiği, ihtarda toplam 2.625.140,79 TL'nin 24 saat içinde ödenmesinin istendiği anlaşılmıştır.

Kat ihtarından sonuç alınmaması üzerine İstanbul Anadolu 4. ATM'nin 17.09.2014 tarih, 2014/350 D.iş sayılı dosyasından alınan ihtiyati haciz kararıyla borçlu hakkında takip başlatılmıştır. ... sayılı dosyasının incelenmesinde, 18.09.2014 tarihinde davalı borçlu aleyhine nakit ticari kredi, iskonto kredisi, çek garanti belgesi yönünden 2.265.488,98 TL asıl alacak, 36.711,29 TL hesap kat tarihinden takip tarihine kadar yıllık %36,35 temerrüt faizi, 1.835,56 TL gider vergisi ile 1.235,25 TL masraf olmak üzere toplam 2.305.271,08 TL alacak için;

esnek ticari ve business kart alacağı yönünden 349.651,81 TL asıl alacak, 4.699,32 TL hesap kat tarihinden takip tarihine kadar yıllık %30,24 TL temerrüt faizi, 234.96 TL gider vergisi toplamı 354.586,09 TL nakdi alacak ile 15.680,00 TL çek depo bedeli olan gayri nakdi alacak toplamı 2.675.537,17 TL alacak toplamı gösterilerek takip talebi düzenlenmiştir.

Bu satırların altında bankanın toplam alacağının 1.545.000 TL’lik kısmının ipotekle teminat altına alındığı, A bendinde belirtilen 2.305.271,08 TL alacaktan ipotek limiti düşüldükten sonra bakiye 760.271,08 TL’lik nakit kısmının 2.265.488,98 TL olan asıl alacağa takip tarihinden ödeninceye kadar işleyecek % 36,36 temerrüt faizi, faizin gider vergisi, TBK'nın 100.maddesi uyarınca kısmi ödemenin öncelikle faize mahsup edilerek hesaplanması; alacağın B bendinde belirtilen 354.586,09 TL’lik nakit kısmının 349.651,81 TL olan asıl alacağa takip tarihinden ödeninceye kadar % 30,24 oranında temerrüt faizi, % 5 gider vergisi uygulanması,

halen iade edilmeyen 14 adet çek yaprağının garanti toplamı olan 15.680,00 TL’nin depo edilmesini talep edilmiştir. Devamında ise İstanbul ...

İcra Müdürlüğünde 2014 yılında başlatılan ipoteğin çevrilmesi yoluyla ilamlı takip ile irtibat kurularak irtibatlı dosyadan ve bu dosyada tahsilde tekerrür etmemek, faiz hesabından irtibatlı dosyada yapılacak tahsilatların göz önünde tutulması ve gayri nakdi alacakların nakde dönüşmesi halinde tahsil kararı verilmesi talebi ile toplam 1.114.817,17 TL harç değeri gösterilerek takip başlatılmıştır.Dava dilekçesinde dava konusu edilmeyen kısımlar yönünden mahkemece karar verilmesi mümkün değildir.

Davacı dava dilekçesinde, bu davaya konu ettiği ana para alacağı için itirazın iptali talep etmiştir.

İşlemiş faiz için bir dava açılmamıştır.Takip tarihinden sonra, ancak davadan önce davalı tarafından yapılan ödeme, davacı tarafından TBK'nın 100.maddesine göre mahsup edilerek bakiye kısım yönünden dava açıldığından, mahkemece dava tarihi itibariyle davacının talebine göre hesaplama yapılması yerindedir.Davacı vekili istinaf başvurusunda dava tarihi itibariyle alacak miktarının doğru hesaplandığını kabul etmiştir.

Hüküm altına alınan alacak miktarı ile faiz başlangıç tarihine yönelik itirazda bulunmamıştır. Bu nedenle asıl alacak miktarının hesaplanmasına ilişkin bir değerlendirme yapılmasına gerek bulunmamaktadır.Davacı vekilinin diğer bir istinaf sebebi ipotek tutarı olup, 1.545.000,00 TL bakımından ayrı bir takip başlatıldığı anlaşılmaktadır. Bu miktar yönünden ayrıca tahsil tarihine kadar temerrüt faizine hükmedilmesi ve buna faiz işletilmesi hatalıdır.

Zira takip tarihi itibariyle 2.265.488,98 TL alacağın bir bütün olarak hüküm altına alınması belirtilmiş ise de takip talebinden takip anına kadar işleyen faiz toplam alacak üzerinden BSMV ile birlikte hesaplanarak talep edilmiştir.Sadece ipotekle temin edilen miktar hariç tutularak takip başlatılmıştır.

İpotek ile temin edilen ve takip konusu edilmeyen 1.545.000,00 TL üzerinden faize hükmedilmesi bu davaya konu olamayacak olması nedeniyle hatalı ise de bu husus davalı tarafından istinaf konusu edilmediğinden, istinaf başvurusunda bulunanın sıfatına göre düzeltme sebebi yapılmamıştır.Davacı, ipotekle temin edilen alacağı için başka bir takip başlatmış olup bu takipte ipotekle temin edilen asıl alacak ve ferileri bakımından takip başlatıldığı anlaşılmaktadır.

Bu takipte de ipotekli takiple tahsilde tekerrür olmamak üzere faiz talep edildiği anlaşılmaktadır. Kaldı ki dava dilekçesinde davadan önce, takipten sonraki dönemde yapılan ödemeler mahsup edilerek alacak talep edildiğine göre, tekrar aynı paraya faiz işletilmesi uygun olmayacaktır.Diğer yandan, Mahkeme kararında zaten takipten sonra ancak davadan önce ödenen tutarlar TBK'nın 100. maddesi uyarınca öncelikle faiz ve masraflardan düşülerek hesaplama yapılmıştır.

Davacı vekili takipten sonra da TBK'nın 100. maddesine göre gerekli düşümleri yaparak dava açmıştır.Takip ve dava tarihleri arasında yapılan ödemeler bakımından itirazın iptali davası açılmasında davacının hukuki yararı yoktur.

Davalının, takip ve dava tarihleri arasındaki ödemeleri zaten mahkemece dikkate alınarak bakiye alacak için itirazın iptaline hükmedildiğinden, mahkemece ayrıca davadan önce yapılan ödemelerin icra müdürlüğünce dikkate alınmasına karar verilmesine gerek bulunmamaktadır. Diğer bir deyişle davadan önceki ödemeler karardan sonra icra müdürlüğünce infaz sırasında bir kez daha mahsup edilmesine imkân bulunmamaktadır.

Açıklanan bu gerekçelerle, davacı vekilinin istinaf başvuru nedenleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, ilk derece mahkemesinin kararında ve gerekçesinde yasaya ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.