İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2021/312 K.2021/863

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda, davanın birleştirilmesine dair verilen karara karşı, davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası içerisindeki tüm belgeler okunup incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin davalı şirketin ürettiği ürünlerin tek yetkili olarak satışını yapması için davalı ile sözleşme yaptıklarını, davalı ürünlerinin bu doğrultuda tanıtımını yaptıklarını, davalının sözleşmeye aykırı davranarak mal tedariğini durdurduğunu, satışları kendisi veya başkaca şirketler üzerinden yaptığını belirterek, müvekkkilinin mahrum kaldığı kazanç tutarı ve davalı şirketin ürünlerinin tanıtımı için yapılan giderlerin davalıdan tahsiline ve tarafların aynı olduğu İstanbul Anadolu 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/347 esas sayılı dosyası ile iş bu dosyanın birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...

Davamızın davacısının davalı sıfatıyla, davalısının ise davacı sıfatı ile bulunduğu İstanbul Anadolu 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/347 Esas sayılı dava dosyasının incelenmesinde, davanın mahkememizde açılan davadan önce açıldığı, davanın konusunun davacının (dosyamız davalısının) davalıdan (dosyamız davacısından) alacaklı olduğundan bahisle başlattığı icra takibine itiraz üzerine açılan itirazın iptali davası olduğu, dosyamızın konusunun aynı hukuki ilişki çerçevesinde dosyamız davacısının davalıdan sözleşmeye aykırılık nedeni ile sebepsiz zenginleşme alacağı davası olduğu,

dolayısıyla tarafların ticari defter ve belgeleri ile delillerinin aynı yargılamada birlikte değerlendirilmesinin usul ekonomisinin de gereği olduğu, davaların aynı sebepten doğduğu ve verilecek hükümlerin birbirini etkileyecek nitelikte olduğu, aralarında hukuki ve fiili bağlantı bulunduğu anlaşılmıştır.

Böylece, her ne kadar İstanbul Anadolu 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/347 Esas sayılı dava dosyasında ön inceleme yapılarak tahkikat aşamasına geçilmiş ise de, tahkikat aşamasına yeni geçildiği, delillerin henüz toplanması aşamasında olunduğu, her iki dosyada delillerin birlikte değerlendirilmesinde zaruret bulunduğu,

her iki dava dosyanın birleştirilerek tek dosya üzerinden yargılamanın yürütülmesinin usul ekonomisinin de gereği olduğu kanaatine varılarak..." gerekçesiyle, iş bu dava dosyasının İstanbul Anadolu 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/347 Esas sayılı dava dosyasıyla birleştirilmesine karar verilmiştir.Bu karara karşı, davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Davanın tarafların aynı olduğunu, ancak yapılan işlerin ayrı ayrı olduğu için davaların birleştirilmesinin uygun olmadığını, huzurdaki davaların birleştirilmesinin usul ekonomisi ilkesine de aykırı olduğunu, birleştirme işleminin borçlu yararına olduğunu, müvekkilinin mağduriyetinin daha da artacağını, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu birleştirme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve dava dosyasının kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, davalı tarafından taraflar arasındaki sözleşmenin ihlali sonucu davacının uğradığını ileri sürdüğü kazanç kaybı ve davalı ürünlerinin tanıtımı için yapılan giderler nedeniyle uğranılan zararın tahsili istemli açılmış alacak davasıdır.

İlk derece mahkemesince, yazılı gerekçeyle, tarafları aynı olan İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/347 E sayılı dosyası ile iş bu davanın HMK'nın 166 vd maddeleri uyarınca birleştirilmesine karar verilmiş; karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Somut olayda, birleştirilmesine karar verilen işbu dava; davalı şirketin, tek yetkili satıcı olan davacıya, sözleşmeye aykırı olarak mal tedarik etmeyerek kendisinin satış yapması nedeniyle davacıyı uğrattığı kâr kaybı ve davalı ürünlerinin tanıtımı için yapılan giderler nedeniyle uğranıldığı iddia edilen zararların tahsili istemine ilişkindir.

İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/347 E. sayılı asıl dava dosyasında ise birleştirilen dosya davalısının, davacıdan faturaya dayalı alacağın tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca tahsili istemine ilişkindir. Birleştirme kararı verilen İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/347 E. Sayılı davasında yargılamanın tahkikat aşamada olduğu anlaşılmaktadır.

Dava dosyalarında yargılamanın geldiği aşama, usul ekonomisi ilkesi, her iki davada ileri sürülen iddialar, hukuki sebepler ve deliller hep birlikte değerlendirildiğinde; davalar arasında HMK'nın 166/4. maddesi anlamında bağlantının bulunmadığı, davaların aynı sözleşme ilişkisine dayansa da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkilemeyeceği anlaşılmaktadır.

İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/347 E. sayılı dosyasında ön incelemenin bitirilip tahkikat aşamasına geçildiği, iş bu istinaf incelemesine konu davada ise henüz teati işlemlerinin dahi tamamlanmamış olduğu anlaşılmaktadır. Hakim, verdiği kararlarda HMK'nın 30. maddesinde düzenlenen usul ekonomisi ilkesini gözetmelidir.

Bu nedenle birleştirme kararı verilmesi isabetli olmadığı gibi, ilk davanın açıldığı mahkemeden 11.12.2020 tarihli müzekkere ile görüş sorulmasının da yasal dayanağı bulunmamaktadır.

Yukarıda açıklanan gerekçelerle, ilk derece mahkemesinin birleştirme kararının usul ve yasaya aykırı olduğu kanaatine varıldğından, HMK'nın 353/1.a.5. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesinin istinafa konu birleştirme kararının kaldırılarak, dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 353/1.a. maddesi uyarınca karar kesindir.