İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2021/337 K.2024/171

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü..fa 11/05/2018 tarihinde ödeme aracı olarak iki adet çek teslim ettiğini, daha sonra 05/10/2018 tarihinde ise davacı firma ile davalı arasında çek protokolü adlı bir tutanak imzalandığını,

bu porotokole göre 11/05/2018 tarihinde davalıya verilen çeklerden ... çek nolu 30/09/2018 vadeli 40.000 TL bedelli çek ile 31/10/2018 vadeli ... çek nolu 50.000 TL bedelli çeklerin davalı tarafından davacıya iade edilerek karşılığında da keşidecisi ...Gıda San. Ve Tic.Ltd.Şti. Olan 31.01.2019 vadeli 45.000 TL bedelli ... seri nolu ve ... San. Ve Tic.Ltd.Şti.

Olan 28/02/2019 vadeli 45.000 TL bedelli .. seri nolu iki adet çekin davalıya teslim edileceğinin kararlaştırıldığını, çeklerin davalıya teslim edildiğini, ancak davalı tarafın 05/10/2018 tarihli çek pokotokünde teslimi gereken keşidecisi ... İnş.Taah.Enerji San. Ve Tic.Ltd.Şti. Olan ...

Levent Şubesine ait ... çek nolu 30/09/2018 vadeli 40.000 TL bedelli çek ile 31/10/2018 vadeli ... çek nolu 50.000 TL bedelli çekleri davacıya iade etmediğini, davalı tarafın mükerrer tahsilat yapmak amaç ve gayesinde olduğunu, gösterecekleri teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalı tarafa elden teslim etmiş oldukları keşidecisi ... San. Ve Tic.Ltd.Şti. Olan ...

Levent Şubesine ait 31/10/2018 vadeli ... çek nolu 50.000 TL bedelli çekin iptali ile bu çek yönünden ödemenden men yasağının konulması ve iptali istenen çek bakımından borçlu olmadığının tespitini, avukatlık ücreti ile mahkeme masraflarının karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep olunur. Davalı vekili, savunmasında özetle.

İstanbul Anadolu Adliyesi mahkemelerinin yetkisiz olduğunu, müvekkili şirketin sicil adresinin Ankara Mamak olduğunu dolayısıyla Ankara Mahkemelerinin yetkili olduğunu, yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi gerektiğini, dava konusu çekin taraflar arasındaki ticari ilişki çerçevesinde müvekkili şirkete teslim edildiğini, davacının iddiasına dayanak yaptığı çek protokolünün müvekkili şirket yetkilisi tarafından düzenlenmediğini, protokolün kabullerinde olmadığını bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Tüm dosya kapsamından, davanın taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacının davalıya keşide ettiği iki adet çekin davacının lehtarı olduğu iki adet çek ile değiştirilmesi hususunda yapılan protokole riayet edilmediği, ...

Levent Şubesine ait 31/10/2018 vade tarihli ... çek nolu 50.000 TL bedelli çekin davacıya iade edilmediğinden bahisle söz konusu çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkin olduğu, dosyamız içerisine çekin aslı, çek protokolü ve imza incelemesi için mukayese imza örnekleri temin edilerek dava konusu yapılan çek ve davalının imza inkarında bulunduğu çek protokolü üzerindeki davalı imzasının, yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda davalının elinin ürünü olmadığı tespit edilmiş olup hükme esas alınmıştır.

Hükme esas alınan rapor uyarınca davacının iddiasını dayandırdığı protokol üzerindeki imzanın davalı şirket yetkilisine ait olmadığı tespit edildiğinden ve davalının çekin iade edilmesi gerektiği yönündeki iddiasını dosya kapsamına göre ispat edemediği..." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Dava dilekçesi ve aşamalardaki beyanlarını aynen tekrarla; davalı tarafın mükerrer tahsilat yapmak amaç ve gayesinde olduğunu, müvekkili ile karşı taraf arasında malzeme alım satımı konusunda alışveriş yapılmış buna karşılık olarak müvekkili şirketin, davalı karşı tarafa 11.05.2018 tarihinde ödeme aracı olarak iki adet çek teslim ettiğini, çeklerin davalı şirketçe alındığı hususu inkar edilmediğini, kaldı ki çekler protokolü imzalayan kişi tarafından şirket hesabına geçirilmiş ve ciro edilerek piyasada ticari olarak kullanıldığını, bahse konu protokolü imzalayan kişinin ad ve soyadı ... olduğunu,

bu şahsın kendisini tanıtırken müvekkiline davalı adına imza yetkisi olduğu biçiminde tanıtarak dava konusu protokolü imzaladığını, muhtemelen bu şahıs davalı şirket adına çalışan bir şahıs olduğunu, her ne kadar bilirkişi raporunda imza hususu davalı şirket yetkilisine ait olmadığı tespit edilmişse de bu husus davalı şirketin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz olduğunu, Temsil hükümlerinde asilin yetkisiz de olsa bir kişinin işlemine sessiz kalması rıza olarak değerlendirildiğinden yetkiye dair yazılı resmi bir kayıt olmasa da artık yetkisizliği iddia etmek hakkın kötüye kullanımı niteliğinde olacağını,

Çekin davalı şirketçe kullanıldığının tespiti için de ...

Levent Şubesine ait 31.10.2018 vadeli ... çek nolu 50.000 TL bedelli çekin kim tarafından bankaya ibraz edildiğinin ve çekin son halinin önlü arkalı bir şekilde fotokopisinin istenilmesi gerektiğini, her iki hususun da sayın mahkemece araştırılmasını talep etmelerine rağmen bu hususun mahkemece yerine getirilmediğini, dava gerekli ve yeterli tahkikat yapılmadan neticelendirilerek hatalı karar verildiğini, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, İİK'nın 72. maddesi uyarınca menfi tespit istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davacı taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında 11.05.2018 tarihinde davalıya verilen ... çek nolu 30/09/2018 vadeli 40.000 TL bedelli çek ile 31/10/2018 vadeli ... çek nolu 50.000 TL bedelli çeklerin, davacının lehtarı olduğu iki adet çek ile değiştirilmesi hususunda davalı ile protokol yapıldığını, ancak davalı yanca protokole riayet edilmediğini, protokol uyarınca davalıya verilen ve iadesi gereken ...

Levent Şubesine ait 31/10/2018 vade tarihli ... çek nolu 50.000 TL bedelli çekin davacıya iade edilmediğini ileri sürerek, bu çekten ötürü davalıya borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

Davalı ise davacı iddialarını reddederek, davacının delil olarak dayandığı protokoldeki imzanın davalıya ait olmadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.İlk derece mahkemesince davacının delil olarak dayandığı protokoldeki davalı imzası yönünden imza incelemesi yapılmış, protokoldeki imzanın davalı şirket yetkilisine ait olmadığı anlaşılmıştır.

Davacı tarafından dava konusu çekin davalıya keşide edilip verildiği, çekin sebepten mücerret ödeme aracı olduğu hususları gözetildiğinde, ilk derece mahkemesince davanın reddine dair verilen karar isabetli olup, davacı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Davacı vekilinin istinaf başvuru nedenleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesi karar ve gerekçesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.