İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2021/72 K.2024/121

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin emlakçılık yapan davalı ... aracılığı ile ... isimli dava dışı şahsa ait Esenyurt, ... mah.'de bir iskansız daireyi 06.04.2014 tarihinde satın aldığını, davacının iskan şartına bağlı olarak kararlaştırılan 148.000 TL bedelin 140.000 TL'sine tekabül edecek şekilde 99.350 TL'sini ... bank Yıldıztepe Şubesindeki hesabından ...'ın Büyükçekmece Bankasya şubesindeki hesabına EFT yaptığını, 40.650 TL'yi ise emlakçıya ait ofiste makbuz karşılığı ödediğini, geriye kalan 8.000 TL nin, dairenin iskanı satıcı ... tarafından alınması halinde şarta bağlı olarak,

1 nolu 06.04.2014 günlü 4.000 TL bedelli ve 2 nolu 06.04.2014 tarihli 4.000 TL bedelli iki adet senetin müvekkili tarafından verildiğini, bu hususa ilişkin taraflar arasında ve davalı ... şahitliğinde 06.12.2013 tarihli bina iskan alım sözleşmesi imzalandığını, iskan alınmaması halinde zikredilen senetlerin ödenmeyeceğinin beyan olunduğunu, dairesinin iskanı alınmasına ilişkin şart yerine getirilmemesine yani senetler muaceliyet kesbetmemesine rağmen davalı tarafından icra takibi başlatıldığını, eylemin T.C.

K.'nın 156.maddesi kapsamında suç teşkil ettiğini iddia ederek, Büyükçekmece ...İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında başlatılan takibin durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve takip konusu senetlerin iptali ile %20 kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili savunmasında özetle; müvekkilinin aracılık hizmetine ilişkin olarak davacıdan senetler aldığını, müvekkilinin emlak işi ile uğraştığını, satıcı olmadığını, iskanla bir alakasının olmadığını, iskanla ilgili işlemleri satıcının yaptığını, davacının sunmuş olduğu sözleşmede müvekkilinin şahit olarak bulunduğunu, senet bedellerinin icra dosyasına ödendiğini, icra dosyasının kesinleştiğini ve kapandığını, davaya dayanak icra takibinin infaz edildiğini ve davanın konusuz kalmış olması nedeniyle reddi gerektiğini, müvekkiline tanzim edilmiş senetlerin iskan şartına bağlı olarak düzenlenen senetler olmadığını,

taşınmazda iskan alınmasına yönelik anlaşmanın tarafı ve muhatabının dahi müvekkilinin olmaması nedeniyle reddi gerektiğini, her halükarda sebepten mücerret olan iş bu kambiyo senedinin iptali talebi ve buna dayanak açılmış icra takibinin iptali talebinin ve tüm taleplerinin reddi gerektiğini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "... dava hukuki niteliği itibariyle İİK 72 maddesinde düzenlenen menfi tespit davası olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık davacı tarafından davalıya verilen 2 adet 4.000 er TL bedelli senetlerin davalının komisyon hizmetine karşılık olarak mı yoksa taşınmazın iskan ruhsatının alınması karşılığından verildiği hususunda olup, davalı taraf davacının vermiş olduğu senetlerin iskan şartına bağlı olarak müvekkiline verilmediğini, komisyonculuk hizmetine karşılık olarak verildiğini ileri sürmüş,

dava dilekçesi ekindeki davacı vekili tarafından sunulan 06/12/2013 tarihli bina iskan alım sözleşmesinde davalının şahit olduğu iskanın satıcı ... tarafından alınacağının belirtildiği, gelen tapu kaydında davacının taşınmazını 26/10/2016 tarihinde dava dışı ... ya satmış olduğunun anlaşıldığı, ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak..." gerekçesiyle davacı vekilinin davalı aleyhine açmış olduğu menfi tespit davasının reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalı tarafça müvekkili aleyhine 2 adet 4.000,00 TL bedelli senet alacağından dolayı icra takibi başlatıldığını, dosyada birden fazla görevsizlik ve yetkisizlik kararı verildiğini, asliye ticaret mahkemesi tarafından gerekçeli kararda kısmen olsa kabul edildiği üzere iş bu davanın iskan alım sözleşmesi kapsamında verilen senetler olduğunu, icraya konu edildiğini, zamanında iskanın alınmadığını ve bu sebeple icra takibinin iptali ile davalının kötü niyet tazminatına ilişkin olarak iş bu davanın açıldığını,

bononun bağımsız borç ikrarını içeren bir senet olduğunu, davaya konu edilen bonoların veriliş sebebine ilişkin senetlerde ev kaydının olduğunu, senetlerin davalıya tevdi edilmeden aylar öncesinde yazılı olarak yapılan davalının imzası bulunan bina iskan alım sözleşmesinde kayıt altına alındığını, davalının iddialarının aksine taşınmaz satışından çok sonra sözleşmede yer alan senetlerin davalıya yazılı yapılan sözleşme kapsamında tevdi edildiğini, 2 adet toplam miktarı 8.000,00 TL olan senetlerin sözleşmedeki miktara uygun olduğunu, ödeme tarihlerinin açık olarak anlaşıldığını ve senetlerin iskan alım şartı ile verildiğinin açık olduğunu,

senetlerde bedel kaydı ev kaydının yer aldığını, sözleşme tarihinin 06.12.2013 olduğunu, söz konusu tarihte satış işleminin gerçekleşmiş olduğunu, 3 ay aracılık hizmetinin karşılığı olarak senet düzenlenip verileceğini kabul etmenin mevcut sözleşme dikkate alındığında hayatın olağan akışına aykırılık teşkil ettiğini, davalı tarafın iddialarının aksine başkaca aynı miktarda ve ödeme tarihli başka senetlerin ortaya çıkmadığını, davaya konu olan 2 adet senedin bina, iskan alım sözleşmesi kapsamında verildiğini, uyuşmazlık konusu olmadığını,

müvekkiline yemin hakkı hatırlatılmadığını ve sonucuna karar verilmesinin gerektiğinin açık olmasına rağmen mahkemece eksik inceleme sonucunda karar verildiğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, İİK'nın 72. maddesi gereğince icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davanın reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Taraflar arasında, davalının şahit, davacının alıcı, dava dışı ...'ın satıcı olduğu bina iskan alım sözleşmesinin mevcudiyeti konusunda herhangi bir uyuşmazlık yoktur.

Uyuşmazlık, takip konusu senetlerin iskan alım sözleşmesi kapsamında düzenlenip düzenlenmediği, mahkeme kararının usul ve yasaya uygun bulunup bulunmadığı, davacının delilleri arasında açıkça yemin deliline dayanılmış olmasına rağmen davacı tarafa yemin hakkı hatırlatılmaksızın hüküm tesis edilmesinin isabetli olup olmadığına ilişkindir. Dosya kapsamından, ...

Gayrimenkul, Gayrimenkul Satış Cayma Tazminatı Protokolü başlığı altında, alıcı davacı ile satıcı ... arasında 20.11.2013 tarihli adi yazılı sözleşmenin düzenlendiği, sözleşmenin içerisinde 06.12.2013 tarihine kadar tapu satışının yapılacağının belirtildiği, yapılan satışın bankadan 99.350,00 TL olarak ... adına EFT yapıldığı ve ödenecek 4.000,00 TL nin 21.12.2013 tarihinde ödeneceğine dair el yazılı not düşüldüğü, ... parselde kayıtlı olan ... bağımsız nolu taşınmazın tapu kaydının davacı ... adına dava dışı ... tarafından 09.12.2013 tarihinde satılarak tapuda tescil edilmiş olduğu, davalının şahit olarak yer aldığı,

davacının alıcı, dava dışı ...'ın ise satıcı olarak yer aldığı "Bina, İskan Alım Sözleşmesidir." başlıklı adi yazılı sözleşmede, ...'ın daireyi satın alan ...'ye 06.12.2013 tarihinde tapu devrinin toplam satış bedeli 148.000,00 TL karşılığında yapıldığı, ...'ye 99.350,00 TL'nin banka hesabına EFT yapıldığı, 40.650,00 TL ...

Odak Gayrimenkul ofisine makbuz karşılığı ödendiği, geri kalan 8.000,00 TL'nin 06.04.2014 tarihinde dairenin iskan satışı yapan ... tarafından alındığında senetlerin ödeneceği hususuna yer verildiği, davalının yalnızca sözleşmede şahit olarak yer aldığı, davalı tarafça davacı hakkında Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasında 8.000,00 TL asıl alacak ve işlemiş faiz ile komisyon olmak üzere toplam 9.195,72 TL alacağın tahsili amacıyla 27.07.2015 tarihinde kambiyo senetlerine özgü haciz yolu takip başlattığı, takibe konu senetlerin davacı tarafça davalı adına düzenlenmiş olan 06.03.2014 düzenleme tarihli ve 06.03.2014 keşide tarihli her biri 4.000,00 TL bedelli, bedelli "ev" yazılı bonolar olduğu, bonoların arka veya üst yüzünde başkaca bir açıklamaya yer verilmediği, davacı tarafça icra takibine karşı iş bu menfi tespit davasının açılmış olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verildiği üzere, mahkemeler arasındaki görev ve yetki uyuşmazlıkları sonrasında mahkemece taraf vekillerinin beyanı alınarak yukarıda yer verilen gerekçelere istinaden davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili 08.10.2020 tarihli duruşma zaptına geçen beyanında; dava konu senetlerin bina alım sözleşmesine istinaden verildiğini, sözleşmede iskan alınması şartıyla senetlerin muacceliyet kazanacağını, ancak iskan alınmadığı için senetlerin muacceliyet kazanmadığını iddia ederek, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili ise 08.10.2020 tarihli duruşma zaptına geçen beyanında; aracılık hizmetine ilişkin olarak davacıdan senetleri aldığını, müvekkilinin emlak işiyle uğraştığını, satıcı olmadığını, iskanla bir alakasının bulunmadığını, iskanla ilgili işlemleri satıcının yaptığını, davacının sunmuş olduğu sözleşmede müvekkilinin şahit olarak yer aldığını, senet bedellerinin icra dosyasına ödendiğini ve kapandığını belirtmiştir.

Mahkemece, aynı celsede davanın reddine karar verilmiştir. Davacı dava dilekçesindeki delilleri arasında açıkça yemin deliline dayanmış ise de HMK'nın 226. Maddesinde yemine konu olamayacak vakıalar düzenlenmiştir. Anılan Kanun'un 226/1-c bendi uyarınca, yemin edecek kimsenin namus ve onurunu etkileyecek veya onu ceza soruşturması ya da kovuşturmasıyla ile karşı karşıya bırakacak vakıalar hakkında yemin teklif edilemeyeceği belirtilmiştir.

Somut davada, davacı tarafça karşılığı bulunmayan bonoların icra takibine konu edildiği iddia edilmiştir. TCK'nın 156. maddesinde, bedelsiz kalmış bir senedi kullanan kimseye, şikayet üzerine altı aydan iki yıla kadar hapis ve adli para cezası verileceği düzenlenmiştir. Bu kapsamda iddiaya konu vakıanın yemine konu olamayacak vakıalar arasında olması nedeniyle, mahkemece bu konuda yemin delilin hatırlatılmamış olmasında usule aykırılık görülmemiştir.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.