İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2022/1008 K.2025/1903

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davalı ile müvekkilin takip dayanağı olan 08/09/2017 tarihli ... numaralı faturada nitelikleri sayılan geminin (İstanbul Liman Başkanlığı'na 7282 numara ile tescilli olan... nolu gemi tasdiknamesine sahip olan ... isimli gemi) alım satımı konusunda anlaştıklarını, bu anlaşma çerçevesinde faturada belirtilen mal (... isimli gemi) davalıya teslim edildiğini, fatura bedelinin müvekkiline ödenmediğini, ödenmeyen faturadan kaynaklanan bakiye 350.000,00 TL tutarlı alacak nedeni ile müvekkili tarafından İstanbul Anadolu 18. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasıyla icra takibine geçildiğini,

davalının 15/06/2020 imza tarihli, 12/06/2020 havale tarihli dilekçe ile dosyaya itiraz dilekçesi sunduğunu, itirazın haksız olduğunu iddia ederek, itirazının iptali ve takibin devamına, alacağın %20'si oranındaki icra inkâr tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı, savunmasında özetle.

Davacı tarafından İstanbul Anadolu 18. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasından fatura alacağına dayalı olarak aleyhine icra takibi başlatıldığını, icra dosyasına süresi içinde itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, davacı itirazın iptali davası açtığını ve aynı zamanda da aleyhine ihtiyati haciz talebinde bulunduğunu, cevap hakkı verilmeden aleyhine ihtiyati haciz kararı verildiğini, kararın yasalara ve hakkaniyete aykırı olduğunu, taraflar arasındaki satış işlemlerinin İstanbul Liman Başkanlığı nezdindeki 25/08/2017 tarihli Gemi Satış Sözleşmesi uyarınca resmî senetle satış ve devir yapıldığını,

satış işlemi ile birlikte davacı tarafın tüm satış bedelini aldığını, bedelin alınmadan satışın ve devrin gerçekleşmiş olduğunu ispat yükünün davacıda olduğunu ileri sürerek, aleyhine verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını, haksız ve kötü niyetli olarak açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Davacı (eski ünvan ...İnşaat Dalgıçlık Genel Sualtı Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Ltd, Şti.) ile davalı arasında ORKOZ 53 isimli, İstanbul / 7282 / Milli sicil limanı / no / sicil türü olan geminin satışıyla anlaşma yapıldığı,buna istinaden 18/09/2017 tarihinde TC.

Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Gemi Satış Sözleşmesi düzenlendiği,resmi senet niteliğindeki satış sözleşmesine göre geminin 150.000 TL bedelle satışının yapıldığı,davacının sözkonusu bedeli aldığını satış sözleşmesinde ikrar ve kabul ederek imza attığı,resmi senet niteliğindeki satış sözleşmesi karşısında davacının satış bedelini almadığını ancak eşdeğer bir yazılı delille ispat edebileceği,alacağına dayanak olarak gösterdiği,08.09.2017 tarihli faturanın bu durum karşısında ispat gücünün olamayacağı kanaatine varılmakla..." gerekçesiyle davanın reddine, karar verilmiştir.

Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle;

Kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkilinin takip dayanağı olan 08.09.2017 tarihli faturada nitelikleri sayılan malın alım satımı konusunda davalı ile anlaştığını, anlaşma neticesinde faturada nitelikleri belirtilen malın ... isimli geminin davalı borçluya teslim edilmiş olmasına rağmen fatura bedelinin müvekkiline ödenmediğini, icra takibi başlatıldığını, icra takibine itiraz edildiğini, gemi satış sözleşmesinin satış bedelinin ödendiğini göstermediğini,

Bağlama Kütüğü Uygulama Yönetmeliği'nin 14. maddesine göre bağlama kütüğüne kayıtlı geminin deniz ve iç su araçlarının mülkiyetinin devrini gerektiren hukuki işlemlere yönelik belgelerin başkanlıklar huzurunda veya noterde düzenlenmesinin zorunlu olduğunu, anlaşma gereğince söz konusu geminin İstanbul Liman Başkanlığı nezdinde gemi satış sözleşmesi ile davalı adına tescil edildiğini, fakat düzenlenen sözleşmenin satışa konu malın mülkiyetinin alıcıya geçirilmesi için öngörülen şekil şartını yerine getirmekten ibaret olduğunu, alıcının malın bedelini ödeme borcunu yerine getirdiğini göstermediğini,

söz konusu senet üzerinde müvekkili tarafından satılan malın bedelini tahsil edildiği belirtilen bir kayıt ve şerh olmadığını, davalının faturaya süresi içerisinde itiraz etmediğini, dosyaya sunulan fotokopilerin gemi satış sözleşmesi ile çeliştiğini, dilekçe ekinde borçlu davalı tarafından dosyaya bir takım çek görüntüsü ve banka dekontu görüntüsünün sunulduğunu, davalının dosyaya sunduğu gemi satış sözleşmesine göre satış işleminin 25.08.2017 tarihinde 350.000,00 TL bedel karşılığında yapılmış olduğunun görüldüğünü, ödendiğinin ispat edilmediğini,

bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usule ve yasaya aykırı olduğunubelirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, gemi satışına ilişkin faturaya bağlanmış alacağının tahsili amacı ile başlatılan ilamsız icra takibine karşı yapılan itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Taraflar arasında, gemi satış sözleşmesinin mevcudiyeti, sözleşme üzerinde geminin değerinin 350.000,00 TL olduğunun belirtildiği hususlarında herhangi bir uyuşmazlık mevcut değildir.

Uyuşmazlık, davacı satıcının takip konusu düzenlemiş olduğu 08.09.2017 tarihli faturadan dolayı davalı taraftan alacağının olup olmadığı, ispat külfetinin yerine getirilip getirilmediğine ilişkindir.

Dosya kapsamından, Türkiye Cumhuriyeti Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Gemi Satış Sözleşmesi ile taraflar arasında 18.09.2017 tarihinde gemi satış sözleşmesinin gerçekleştirildiği, gemi adının ..., sicil limanının İstanbul, kütük limanın Çanakkale, gemi cinsinin dalgıç gemisi, inşa yılının 1993, geminin değerinin 350.000,00 TL olarak gösterildiği, sözleşmede satış bedelinin 150.000,00 TL alış bedelinin 150.000,00 TL olarak belirtildiği, tarafların imzasının yer aldığı, sözleşmede geminin mevcut malikinin Tan Gemicilik ...

Ltd. Şirketi, yeni malikinin davalı olduğu, sözleşmenin ikinci sayfasında tarafların fotoğraflarının yer aldığı, davacı tarafça davalı adına 08.09.2017 tarihli 350.000,00 TL bedelli ... adlı gemiye ilişkin satış bedeline dair fatura düzenlediği, fatura bedelinin tahsili amacı ile davalı hakkında İstanbul Anadolu 18. İcra Müdürlüğünün ...

Esas nolu dosyasında 02.03.2020 tarihinde ilamsız icra takibi başlattığı, davalı borçlu tarafından icra takibine karşı itiraz edilerek borcun bulunmadığını, takip ve borç ile tüm ferilerine itiraz ettiğini beyan ettiği, dosya içerisine davalıya ait ... Çarşı Şubesindeki çek hesabından davacı şirket adına düzenlenen 22.10.2017 ve 30.11.2017 tarihli 115.000,00 TL 450.000,00 TL çek otokopileri ile 100.000,00 TL bedelli dekont örneğinin ibraz edildiği anlaşılmıştır.

Tarafların delillerini dosyaya ibrazı ile birlikte bilirkişi incelemesi gerçekleştirilmiştir. Mahkeme, davacı vekiline faturanın teslimine dair belgenin dosyaya ibrazı için mehil verilmiştir. Verilen ara karardan rücu edilerek yukarıda yer verilen gerekçelere istinaden davanın reddine dair hüküm tesis edilmiştir.

Taraflar arasında gemi satış sözleşmesinin resmî şekilde yapıldığı, davacının, eldeki davada satış bedelinin ödenmediğini iddia ettiği, delil olarak da her iki tarafa ait ticari defterlere dayanıldığı, ayrıca yemin deliline de dayanıldığı anlaşılmaktadır. Satışın peşin olmadığını iddia eden davacı, bu iddiasını ispatla yükümlü olmakla birlikte, davacının bu ispat yükünü yerine getirmek üzere gösterdiği delillerin eksiksiz olarak toplanması gerekir.

Davacı, ispat yükünü yerine getirmek üzere davalının ticari defterlerine de dayandığına göre, mahkemece TTK'nın 83 ve HMK'nın 222. maddeleri uyarınca, davalının defterlerinin de ibrazı konusunda davalıya muhtıra tebliği gerekir. Davalının ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi konusunda gerekli usul işlemleri yapılmaksızın karar verilmesi, davacının ispat hakkını ve hukuki dinlenilme hakkını ihlal eder niteliktedir.

Diğer taraftan, bilirkişi tarafından davacının defterlerinin incelenmesi sırasında davalının davacıya verdiği bir takım çek fotokopilerinin dosyaya eklendiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece HMK'nın 31.maddesindeki aydınlatma yükümlülüğü kapsamında, bu çeklerin hangi borcun ödenmesi için verildiği konusunda taraflardan izahat istenmesi, gemi satışı için verildiğinin bildirilmesi halinde bedellerinin tahsil edilip edilmediğinin sorulup gerekirse araştırılması ve son olarak davacının yemin deliline de dayandığı dikkate alınarak tahkikatın bitirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik tahkikatla karar verilmiş olması usule aykırı bulunmuş ve kararın kaldırılması gerekmiştir.Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.6 hükmü uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda,

işin esası incelenmeksizin, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 353/1.a maddesi uyarınca karar kesindir.