İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2022/1236 K.2026/116

Taraflar arasındaki davanın ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili şirkette kurucu ortak ... ile daha sonra şirkete ortak olan ...'ın %50'şer oranda hisse sahibi olduklarını, her ikisinin de şirkette münferiden imza yetkilisi olduğunu, 12/09/2021 tarihinde toplantı gerçekleştiğini, dava dilekçesinde bahsi geçen kararların alındığını, ancak Ticaret Sicil Müdürlüğünün ilk incelemesinde evrakları iade ettiğini ve iade sebebi olarak genel kurul toplantısına katılmayan ortağa (...) ilişkin posta alındılarının aslının ibraz edilmemesi olarak gösterildiğini, işbu kararın yerine olmadığını ve bu şekilde evrak iadesinin kanuna ve hukuka aykırı olduğunu,

şirket iradesinin yerine geçerek ve görevinin dışında hareketle hakkın sürüncemede bırakılmasına sebep olduğunu iddia ederek, red kararının kaldırılmasına, usule ve yasaya uygun alınan genel kurul kararlarının tesciline, yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, savunmasında özetle.

Ticaret Sicil Müdürlüğünün TTK7nın 32 ve Ticaret Sicili Yönetmeliği'nin 34. madde hükümleri çerçevesinde işlem yaptığını, tescil talebinin iadesi işleminin mevzuata uygun olduğunu, davacı vekilinin bütün iddialarının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkili müdürlüğün iade işleminin hukuka ve mevzuata uygun olduğunu, bu bağlamda müvekkilinin davanın açılmasına sebebiyet vermediğini ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu olmadıklarını savunarak, huzurdaki davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "... davaya konu olağaünstü toplantı çağrısını, toplantıya katılmayan ortak ....'ın yaptığı, bu nedenle toplantıdan haberdar olmadığının ileri sürülemeyeceği, toplantıda alınan müdürler kurulu başkanı seçiminin TTK m.621’de değinilen önemli kararlardan olmadığı, ......03.2011 tarihinde tescil edilen Ana Sözleşmede de farklı bir toplantı ve karar nisabı öngörülmediği,

dava konusu tescil talebine ilişkin genel kurul kararlarından yalnızca müdürler kurulu başkanı seçimine ilişkin kararın tescile tâbi olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulü ile Şirket Müdürler Kurulu Başkanı seçimine ilişkin kararın ....

Ticaret Sicil memurluğunda tescil ve ilanına, diğer taleplerin ise reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varıldığından..." gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile şirket Müdürler Kurulu Başkanı seçimine ilişkin kararın ...l Ticaret Sicil Memurluğunda tescil ve ilanına, diğer taleplerin reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Müvekkili müdürlüğün TTK'nın 32. ve Ticaret Sicil Yönetmeliğinin 34. maddeleri çerçevesinde işlem yaptığını, TTK'nın 32. maddesi gereğince yasal şartların oluşması durumunda tescil talebinin kabul edildiğini, aksi halde talebin reddedildiğini, müvekkili tarafından incelenen dava konusu tescil başvurusunun Ticaret Sicili Yönetmeliği'nin 34/2. maddesi gereğince iade edildiğini, ancak davacı tarafça tescile ilişkin eksikliklerin giderilmediğini, tescil talebinin iade işleminin mevzuata uygun olduğunu, TTK'nın 617. maddesi gereğince toplantıya çağrı, azlığın çağrı ve öneri hakkı, gündem, öneriler, çağrısız genel kurul, hazırlık önlemleri,

tutanak, yetkisiz katılma konularında anonim şirketlere ilişkin hükümlerin bakanlık temsilcisine ilişkin olanlar hariç kıyas yolu ile uygulanacağını, çağrı şeklinin TTK'nın 414. maddede düzenlendiğini, müvekkili müdürlüğün, mevzuat hükümleri kapsamında yargılama merci gibi hareket edemeyeceği gözetilerek Ticaret Sicil Yönetmeliği'nin 34/1-c maddesi kapsamında tescil talebini iade etmesinin zorunlu olduğunu, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığını,

toplantıya ilişkin usuli eksiklikler giderilse ya da mahkemenin karar verdiği gibi çağrısız da olsa genel kurul toplantısına katılmayan ortağın haberdar olduğu değerlendirilmek suretiyle dava konusu genel kurul toplantısında alınan kararların tescil edilmesinin mümkün olmayacağının belirtilmesi gerektiğini, müvekkilinin tescile tabi hususları mevzuat çerçevesinde tescil edebileceğini, dava konusu tescil talebine ilişkin genel kurul kararlarından yalnızca müdürler kurulu başkanı seçimine ilişkin kararların tescile tabi olduğunu, diğer kararların tescili mümkün olmadığından evrakın iadesinin hukuka uygun olduğunu,

mahkeme tarafından sadece tescile tabi hususlar bakımından kabul etmesinin de mevzuata uygun olmadığını, zira genel kurulun kısmi tescile elverişli olmadığının ifade edildiğini, genel kurulun bir bütün halinde tescili için müdürlüğe başvurulduğunu, her birinin farklı nisaplarda alınan kararlar olduğunu, ayrıca dava konusu genel kurulda alınan kararların kısmi tescilinin yapılmasına yönelik olup olmadığının da anlaşılamadığını, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, kısmen dahi olsa kabul kararının hukuka aykırı ve hatalı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, TTK'nın 34. maddesi gereğince, sicil müdürünün vermiş olduğu karara itiraza ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, davalı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dosya kapsamından, dava dışı ... ve dava dışı... tarafından şirket müdürleri olarak davacı şirketin genel kurul toplantısına davetine ilişkin .....

Ticaret Sicil Müdürlüğüne başvurduğu, söz konusu ilanda, şirketin olağanüstü genel kurulu toplantısına istinaden ....09.2021 tarihinde saat 14:00'da belirtilen adreste gündem maddeleri çerçevesinde .... yılı olağanüstü genel kurul toplantısının gerçekleştirileceği, yeterli çoğunluk sağlanamaması durumunda ....9.2021 tarihinde yapılması hususunun ilan olunduğu, ayrıca genel kurul toplantısına ortakların asaleten katılımının sağlanması hususuna yer verildiği, ilanda gündem maddeleri olarak 1.maddede ,şirket ortağı ...'ın haklı sebeplerle şirketten çıkarılması için yasal yollara başvurulması, 2.maddede, sermaye taahhüt borçlarının ödenmesi,

3.maddede, ...'ın kanuni temsilcilik yetkisinin sınırlandırılması için yasal işlemlerin başlatılması, 4.maddede, şirket kaynaklarının ortak ... tarafından haksız kullanılması karşısında yasal yollara başvurulması, 5.maddede, şirket müdürler kurulu başkanının seçilmesi olarak belirtildiği, dava konusu 12.09.2021 tarihli, 2021/2 karar nolu olağanüstü genel kurul toplantısına ...'ın katıldığı, toplantı başlığında ortaklarla ilgili çağrı yapılıp yapılmadığı, ortakların davet edilip edilmediğine yer verilmediği, söz konusu genel kurul toplantısında, toplantıya katılan ... tarafından 1.maddede ...'ın müdürler kurulu başkanı seçilmesine,

2.maddede, sermaye taahhüdünde bulunan şirket ortağı ...'ın bir ay için sermaye taahhüdünü nakden yerine getirmesine, 3.maddede, şirket ortağı ... ile ilgili gündem maddeleri konusunda karar verilmesine yer olmadığına dair karar alındığı, tescil ve ilanına dair yapılan başvuru üzerine, davalı müdürlük tarafından 13.09.2021 tarihli karar ile iade sebebinin devam ettiği genel kurul toplantısına katılmayan ortağa ilişkin posta alındılarının aslının ibrazının talep edildiği, davacı şirket tarafından müdürlüğün 20.09.2021 tarihli iade sebebi üzerine iş bu davayı açmış olduğu,

davada iade kararının kaldırılması şirket genel kurul kararlarının tesciline karar verilmesini talep etmiş olduğu anlaşılmıştır. Mahkemece tarafların iddia ve savunmaları, dosyaya ibraz edilen bilgi ve belgeler ile ticaret sicil kayıtları değerlendirilerek, yukarıda yer verilen gerekçelerle talebin kısmen kabulüne dair hüküm tesis edilmiştir.Davacı limited şirkettir. Davacı şirkete ait 28.10.2021 tarihli....

Ticaret Sicil Müdürlüğünün cevabi yazısında yer alan sicil kayıtlarından, şirket ortaklarının ... ve ... oldukları, yetkililerinin ise ..., ... ile... olduğu, hepsinin münferiden şirketi temsil yetkilerinin bulunduğu tespit edilmiştir. TTK'nın 32. maddenin üst başlığı, "Sicil müdürlüğünün görevleri" şeklindedir.

"İnceleme görevi ve geçici tescil" başlığı ile 32/1. fıkrada, sicil müdürünün tescil için aranan kanuni şartların var olup olmadığını incelemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır. TTK'nın 34. maddesinde ise itiraz düzenlenmiştir.

Madde içeriğinde ilgililerin tescil, değişiklik veya silinme istemleriyle ilgili olarak sicil müdürlüğünce verilecek kararlara karşı tebliğden itibaren seki gün içinde sicilin bulunduğu yerde ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine itiraz edebileceği düzenlenmiştir.

Ticaret Sicili Yönetmeliği'nin 1.maddesinde "Bu Yönetmeliğin amacı, ticaret sicili kayıtlarının tam ve sağlıklı tutulmasını ve emredici hukuk kuralları çerçevesinde kayıtların aleniyetinin ve üçüncü kişiler dahil tarafların hukuki güvenliğinin teminat altına alınmasını sağlamaktır." düzenlemesine yer verilmiştir. 21.maddesinde ise tescile ilişkin genel hükümler başlığı ile "Tescil, kural olarak istem üzerine yapılır.

Resen ya da yetkili kurum veya kuruluşun bildirmesi üzerine yapılacak tescillere ilişkin hükümler saklıdır.(2) Tescil edilecek bütün kayıtların, sicildeki değişikliklerin ve kayıt silme işlemlerinin doğrulayıcı belgelere dayanması esastır.

Kayıtların dayanağı olan belgeler yazılı şekilde veya elektronik imzalı olarak elektronik ortamda müdürlüğe verilir.(3) Bu Yönetmelikte ve Bakanlıkça yürürlüğe konulan diğer düzenlemelerde işlem türüne yöre belirlenen belgelerin müdürlü; zorunludur. Müdürlük, ihtiyaç duyulması halinde tamamlayıcı diğer belgelerin de müdürlüğe verilmesini isteyebilir." düzenlemesi.

Tescile İlişkin Genel Hükümler üst başlığı ile gerçeklik ilkesi, aldatma yasağı ve kamu düzenine uygunluk başlığı ile 27. maddede "Sicile yapılacak tescillerin, gerçeği tam olarak yansıtması, üçüncü kişilerde yanlış izlenim yaratacak nitelik taşımaması ve kamu düzenine aykırılık oluşturmaması gerekir." düzenlemesi; sicil işlemlerinin tabi olduğu hükümler başlığı altında 28.maddede "Sicile ait tescil, değişiklik ve silinmeler ile diğer iş ve işlemler Kanun ve bu Yönetmelik hükümlerine göre yapılır.

Tescil, bir olgunun sicile geçirilmesini; değişiklik, tescil edilmiş bir olgudaki değişiklik dolayısıyla sicildeki kayıtların değiştirilmesini veya düzeltilmesini; silinme ise tescil edilmiş olan bir olgunun ortadan kalkması veya sona ermesi sebebiyle ona ait kayıtların silinmesini ifade eder. Müdürlüğün tescile ilişkin kararları ile tescile davetleri, 1/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Teblişat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir.

Kararların veya davete ilişkin yazıların imza karşılığında tebliğ konusu belirtilerek müdürlükte eklen verilmesi de tebliğ hükmündedir." düzenlemesi yer almaktadır. 34. madde ise inceleme yükümlülüğünü düzenlemiştir. İlk fıkrada, müdür ve müdür yardımcıları ile tescile yetkili personelin tescil için aranan kanuni şartların var olup olmadığını maddede sayılan hususlarında dikkate alınarak inceleneceği belirtilmiştir. Söz konusu hususlar yedi bent olarak sıralanmıştır.

Bunlar, tescili istenen olgunun kanuni olarak sicile kaydı gereken bir olgu olup olmadığı, tescil isteminin kanun ve bu yönetmelikte öngörüldüğü şekilde ve ilgililer tarafından yapılıp yapılmadığı, tescil için kanun, bu yönetmelik ve ilgili mevzuatta öngörülen belgelerin harç makbuzunun bulunup bulunmadığı vb.'dir.

İkinci fıkrada ise tescil için aranan şartlardan bazılarının eksik olması hâlinde, bu olguların ilgiliye yazı ile bildirilmesi ve bunların kanuna ve/veya bu Yönetmeliğe uygun hâle getirilmesi veya şartlara ait eksikliklerin veya belgelerin tamamlanması için, otuz günden fazla olmamak üzere, uygun bir süre verileceği, sürenin en çok iki defa uzatılabileceği, uygun hâle getirilmediğinde veya belgeler tamamlanmadığında tescil isteminin reddedileceği belirtilmiştir.

Somut olayda bu madde kapsamında talep iade edilmiş ve genel kurula tüm ortakların toplantıya katılımı ile ilgili evrakın ibrazı gerektiği belirtilmiştir.İtiraz konusu, limited şirketin 12.09.2021 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısının sicile tescil ve ilanı istemi olup söz konusu toplantıya ortaklardan ...'ın katılmadığı ve adı geçene çağrı yapılmadığı, taraflar arasında ihtilafsızdır.

Limited şirketlerde TTK'nın 617. maddesinde genel kurul toplantı çağrısı düzenlenmiştir.

TTK'nın 617/3. fıkrada toplantıya çağrı, azlığın çağrı ve öneri hakkı, gündem, öneriler, çağrısız genel kurul, hazırlık önlemleri, tutanak, yetkisiz katılma konularında anonum şirketlere ilişkin hükümlerin bakanlık temsilcisine ilişkin olanlar hariç kıysa yoluyla uygulanacağı her ortağın kendisini genel kurulda ortak olan veya olmayan bir kişi aracılığıyla temsil ettirebileceği ifade edilmiştir. Atıf yapılan TTK'nın 414.maddede ise çağrının şekli düzenlenmiştir.

TTK'nın 414/1. fıkrada genel kurulun toplantıya, esas sözleşmede gösterilen şekilde şirketin internet sitesinde ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayınlanan ilanla çağrılacağı, bu çağrının ilan ve toplantı günleri hariç olmak üzere toplantı tarihinden en az iki hafta önce yapılacağı, pay defterinde yazılı pay sahipleri ile önceden şirkete pay senedi veya pay sahipliğini ispatlayıcı belge vererek adreslerini bildiren pay sahiplerine toplantı günü ile gündem ve ilanın çıktığı veya gazeteler, iadeli taahhütlü mektupla bildirileceğine yer vermiştir.

TTK'nın 416. maddesinde çağrısız genel kurul düzenlenmiştir. İlk fıkrada bütün payların sahipleri veya temsilcilerinin aralarından biri itirazda bulunmadığı takdirde genel kurula katılmaya ve genel kurul toplantılarının yapılmasına ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla çağrıya ilişkin usule uyulmaksızın genel kurul olarak toplanabileceği ve bu toplantı nisabı var olduğu sürece karar alabileceğine yer vermiştir.

Davacı vekili, toplantı ilanını ve gündemi belirleyen dava dışı ortağa çağrı yapılmasının abes olacağını, davalı sicil müdürlüğünün yetki ve görev sınırının dışına çıktığını, sicil müdürlüğünün eksik hususların giderilmesine yönelik talebinin usul ve yasaya aykırı olduğunu iddia etmiştir.

Ancak yukarıda yer verilen TTK ve ilgili yönetmelik hükümleri gereğince, davalı ... sicil müdürlüğü tarafından gerekli olan işlemlerin ve gerekli olan eksikliğin bildirildiği ve eksiklik nedeniyle tescil işleminin yerine getirilmediği dikkate alındığında, davalı işleminde usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir.

Bu nedenle, mahkemesi tarafından TTK'nın emredici düzenlemesine ve ilgili yönetmelik hükümlerine aykırılık oluşturacak şekilde verilen karar isabetli görülmemiş, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü gerekmiştir.Açıklanan gerekçelerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.2. maddesi uyarınca kabulü ile ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına, davanın esası hakkında Dairemizce yeniden karar verilmesine ve neticede davanın reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 361. maddesi uyarınca, iş bu gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğ tarihlerinden itibaren iki haftalık süreler içinde temyiz yolu açıktır.