İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2022/1716 K.2022/1290

Taraflar arasındaki ihtiyati haciz talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle ihtiyati haciz talebinin reddine dair verilen karara karşı, ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, talep dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ile karşı taraf arasında araç alım satım sözleşmesi imzalandığını, müvekkili tarafından ödenen 572.000,00 TL karşılığında araç teslimi gerçekleşmediği gibi kaparo bedeli, ... bedeli ve araç satış bedeli ödemelerinin de iade edilmemiş olması sebebi ile İİK’nın ihtiyati haczi düzenleyen 257. maddesinde;

ihtiyati haczin şartlarının "Borçlunun muayyen yerleşim yeri olmaması ve borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanması yahut kaçması ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunması" düzenlemesine istinaden davaya konu olayda borçlu ....Ltd.

Şti.'nden satış bedelinin iade alınamaması riski bulunması sebeyile, ...'ın 2.000 TL'lik bölümünden sorumlu olaması kaydıyla 572.000,00 TL alacağı teminen ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Kanun koyucu, ihtiyati haciz hakkında karar verecek olan Hakime geniş bir taktir alanı bırakmış ise de, Hakim her somut olayda, ihtiyati haczin şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini dikkatlice incelemeli ve hangi yasal sebebe ve hangi somut duruma göre, ihtiyati haciz kararı verdiğinin kararında belirtilmelidir, ihtayit haciz şartları mevcut değilse kanunun ön gördüğü ölçüde ıspat edilememişse, veya yaklaşıkda olsa ıspatı yargılamayı gerekiyorsa ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmelidir.

İİK 257 ve devamı maddesindeki şartların mevcut olması ve talep halinde ihtiyati hacze karar verilmelidir. Bu itibarla Mahkemece asıl uyuşmazlığı çözecek nitelikte ihtiyati haciz kararı verilmesine hukuken imkan bulunmadığı gibi taraflar arasındaki uyuşmazlığın yargılamayı gerektirdiğinden istemde İİK 257 ve devamı madde hükümlerinde ön görülen koşullar gerçekleşmediği..." gerekçesiyle, ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı, ihtiyati haciz isteyen davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati haciz isteyen vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin araç ihtiyacını karşılamak maksadıyla bir internet sitesinde yer alan ilana binaen ... (... Şirketi) ile iletişime geçildiğini, devamında vekalet ilişkisi ve sözleşme akdi dahilinde aracın devir ve tesliminin gerçekleştirileceğinin kararlaştırıldığını, müvekkili şirketçe araç bedelinin ...

Şirketine gönderildiğini, ancak ... tarafından araç devir ve teslimi gerçekleştirilmekten imtina edildiğini, müvekkili şirket tarafından aracın teslim edilmesine ilişkin ihtarname keşide edildiğini, ancak ... Şirketince ihtarnameye yanıt verilmediğini, devamında ... Şirketinde çalışan personel tarafından aracın dava dışı üçüncü şahsa satıldığının beyan edildiğini, ...

Şirketinin son bir senede üç defa adres değişikliği yaptığının Ticaret Sicil Gazetesi'nden yapılan tetkik ile tespit edildiğini, Müvekkili şirketin, ...

Şirketine yapmış olduğu 572.000,00 TL ödemenin iade edilmediğini, gönderilen ihtarnameler, mailler ve şifahi görüşmelere yanıt verilmediğini, aksine şirket adresinin alacaklılardan kaçarcasına sürekli değiştirildiğini, ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz şartları gerçekleşmediği gerekçesiyle talebinin reddine karar verilmesinin yasaya aykırı olup mezkur kararının kaldırılması gerektiğini, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Talep, İİK'nın 257 vd. maddeleri uyarınca talep edilen ihtiyati haczin reddine dair kararın, aynı Kanun'un 258/3. maddesi uyarınca istinafına ilişkindir. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. İİK'nın 257. maddesinde ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir.

Maddede, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısının, borçlunun yedinde veya üçüncü şahıstan olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği belirtilmiş, maddenin 2. fıkrasında ise, 2 bent halinde, vadesi gelmemiş borçlardan dolayı, borçlunun muayyen yerleşim yerinin olmaması, borçlunun taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa ihtiyati haciz istenebileceği düzenlenmiştir.

İİK nun 258. hükmüne göre, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin alacağın varlığı ve miktarı hakkında kanaat edinmiş olması yeterlidir. Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken, alacağın usul kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi değildir.

Bu hükme göre alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamakta, bu konuda mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermesi yeterli kabul edilmektedir. Öte yandan, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın yargılamayı gerektirmemesi şeklinde bir koşul da kanunda öngörülmemiştir.

Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç, davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip uyuşmazlığı sona erdirmek değildir. İhtiyati hacizde amaç, ihtiyati tedbire benzer şekilde, Anayasa'nın 2. maddesinde yer alan hukuk devleti ilkesinin bir gereği olarak bireylere etkin hukuki himaye sağlamaktır.

Somut olayda her ne kadar mahkemece ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş ise de; ihtiyati haciz talep eden tarafından taraflar arasında 22.04.2022 taihli Penal Van Alım -Satım ve Araç Sipariş Sözleşmesi, ödemeye ilişkin EFT dekontları, ihtar örneği, davalı şirkete ilişkin Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi örneklerinin sunulduğu, ihtiyati haciz talep eden alacaklının araç alım satım ilişkisi kapsamında borçluya para gönderdiğinin kanıtı olarak sunduğu EFT dekont örnekleri dikkate alındığında, alacağın varlığının ve miktarının yaklaşık olarak ispatlandığı ve ihtiyati haciz şartlarının oluştuğu anlaşıldığından,

ilk derece mahkemesince, alım satım sözleşmesinin tarafı olan borçlu şirket hakkında ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, reddine karar verilmesi usul yasaya aykırı görülmüştür. ... hesabına gönderilen 2.000,00 TL için bu şahsın sorumluluğu kapsamında bu şahıs aleyhine ihtiyati haciz talep edilmiş ise de ...'a şirket yetkilisi sıfatıyla bu tutarın gönderildiği belirtilmiş olmakla, ... hakkındaki talebin husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan bu nedenlerle, ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin istinaf sebepleri kısmen yerinde görüldüğünden, istinaf başvurusunun İİK'nın 258/3 ve HMK'nın 353/1.b.2 maddeleri uyarınca kabulü ile ilk derece mahkemesinin ihtiyati haciz isteminin reddine dair 20/06/2022 tarihli kararının kaldırılarak, ihtiyati haciz talep eden alacaklının ihtiyati haciz talebinin borçlu Şirket yönünden kabulüne, ... yönünden redine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 362/1.f ve İİK'nın 258/3. maddeleri uyarınca karar kesindir.