İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2022/1770 K.2026/656

Taraflar arasındaki istirdat davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ile davalı arasında cari hesaba dayalı bir tedarik ilişkisi bulunduğunu, davalının, davacının işletmesine taze sebze ve meyve tedarik ettiğini, davalının tedarik etmiş olduğu ürünlere ilişkin olarak kesmiş olduğu faturaların ödenmediği gerekçesi ile davacı aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, başlatılan icra takibinin tutarının 61.449,12 TL olduğunu, ancak icra takibinin yapıldığı tarih itibarıyla müvekkili şirketin davalıya bu tutarda bir borcu bulunmadığını, bu miktarın 14.823,40 TL'si kadarının davacının davalıya borçu olmadığı halde icra takibine konu edildiğini, haciz ve muhafaza tehdidi altında kalan davacının söz konusu tutarı davalı tarafa takip başlatılan tutarda bir borcu olmamasına rağmen ödemek zorunda kaldığını,

davacı ve davalı tarafa ait ticari defterler ile ödeme kayıtlarının bilirkişi marifetiyle incelenmesi durumunda davalının fazladan yapmış olduğu tahsilatın tespit edileceğini, davacının bu fazla ödemesinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili gerektiğini ileri sürerek, .... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasına fazladan ödenen 14.823,40 TL bedelin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, savunmasında özetle; ....İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile davacı şirket aleyhine icra takibine girişildiğini, icra takibinin davacı şirketin davalı müvekkilin tedarik etmiş olduğu ürünlere ilişkin olarak kesmiş olduğu faturaların ödenmemesi üzerine açıldığını, istirdat davasında ispat yükünün davacı konumundaki borçluya ait olduğunu, ihtilaf konusu olan ....İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı icra dosyası için arabuluculuğa başvuru yapılmadığını, arabuluculuğa başvurulmadan dava açılmış olmasından ötürü, başkaca herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebi ile esasa girilmeden usulden reddi gerektiğini, arabuluculuk ilk oturum/son oturum tutanağına bakıldığında arabuluculuk uyuşmazlık konusunun ...İcra Dairesinin ...

Esas sayılı icra dosyası olduğunun görüleceğini, davalının vekil olmaksızın telekonferanla katılmış olduğu arabuluculuk toplantısında ....İcra Dairesinde dosyası olmadığından ötürü anlaşma sağlamadığını, TTK'ya göre her tacirin basiretli iş adamı gibi davranma yükümlülüğü bulunduğunu, bu durumun davacı taraf için de geçerli olduğunu, davacı tarafın arabuluculuk başvuru formunu doldururken arabuluculuğa başvuru yaparken basiretli tacir olmanın yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiğini, davaya konu talebin zamanaşımına uğradığından, zamanaşımı nedeniyle davanın reddi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Dava, davacının .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibe konu olan faturaların istirdadı ile tarafına iadesi ile icra dosyasına ödenen 14.823,40-TL'nin ödeme tarihinden itibaren avans faiziyle davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

... Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ile dosya kapsamındaki tüm belge ve bilgiler birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında ticari ilişkiden kaynaklı cari hesap bulunduğu, davalı tarafın bu ilişkiye istinaden davacı taraf aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlattığı, davacı tarafın işbu dosyaya 14.823,40-TL fazla ödeme yaptığından bahisle istirdat talebinde bulunduğu, davalı tarafa ihtaratlı davetiye tebliğ edilmesine rağmen ticari defterleri mahkememize sunmadığı ve ticari defterlerini ibrazdan kaçındığı, davacı taraf ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, ticari defterlerin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulduğu,

açılış ve kapanış onayları yaptırılmış olduğundan sahibi lehine delil teşkil edeceği, davacı taraf ticari defterlerine göre takip tarihi itibarıyla davacının davalıya toplamda 39.294,61-TL borcu olmasına rağmen davalı tarafça 57.359,47-TL üzerinden takip başlatıldığı ve davacı tarafça 28/01/2020 tarihinde icra dosyasına 61.449,12-TL ödeme yapıldığı,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 222 (3) maddesi uyarınca davalı taraf ticari defterlerini ibraz etmediğinden usulüne uygun tutulan davacı taraf ticari defterleri delil olarak kabul edilerek taleple bağlı kalınarak davacı tarafça 14.823,40-TL fazla ödeme yapıldığı anlaşıldığından davanın kabulüne, karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle, davanın kabulü ile 14.823,40 TL'nin 28/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

Bu karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; arabuluculuk tutanağından dava konusu .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası değil .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası için arabuluculuğa başvurulduğunun görüleceğini, .... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esasa sayılı dosyasının tarafı olmadığı için hukuken anlaşmaya varılmasının da mümkün olamadığını, bu hususun cevap dilekçesinde usule ilişkin ilk itiraz olarak beyan edilmesine karşın, gerekçeli kararda değerlendirmeye dahi alınmadığını, davanın, dava şartı yokluğu sebebi ile usulden reddi gerektiğini, ....İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile davacı şirket aleyhine icra takibine girişildiğini, söz konusu icra takibinin davacı şirketin davalı müvekkilin tedarik etmiş olduğu ürünlere ilişkin olarak kesmiş olduğu faturaların ödenmemesi üzerine açıldığını, cevap dilekçesi ekinde sunulan faturalar ve cari kayıtlardan da görüleceği üzere davacının kendisine borcunun sabit olduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, İİK'nın 72/6 maddesi uyarınca icra takibinde fazla ödeme yapıldığı iddiasına dayalı istirdat istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, davalı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı vekilince; davacının davalıdan meyve ve sebze satın aldığını, davalının ödenmeyen fatura bedelleri için davacı aleyhine.... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, başlatılan icra takibinin tutarının 61.449,12 TL olduğunu, ancak icra takibinin yapıldığı tarih itibarıyla davacının davalıya bu tutarda bir borcu bulunmadığını, bu miktarın 14.823,40 TL'si kadarının davacının davalıya borçlu olmadığı halde davacı yanca cebri icra tehdidi altında ödendiğini ileri sürerek, fazla ödenen bedelin istirdadını talep etmiş kendi ticari defterlerini sunmuştur.

İİK'nın 72/6 maddesi uyarınca, takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetin de kalan borçlu ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebilir. Davalı taraf alacaklı olduğunu iddia ettiğinden alacağı bulunduğunu ispatla yükümlü olup davacı da paranın verilmesinin lazım gelmediğini ispata mecburdur.

Somut olayda, davacı ticari kayıtlara ve faturalara dayanmış, alınan bilirkişi raporu ile davacı defterleri incelenmiş, davacının takip tarihi itibariyle davalıya 39.294,61 TL borcu bulunduğu tespit edilmiştir. Davalı yanca 08.12.2019 tarihinde başlatılan icra takibinde ise 57.359,47 TL asıl alacak talebinde bulunulmuş olup bilirkişi raporunda belirtildiği üzere davalının davacıdan icra takibinde fazla alacak talebinde bulunduğu görülmüştür. Davalıya çıkarılan ihtaratlı tebligata rağmen davalı, ticari defter ve kayıtlarını sunmamıştır. Bu bilgi ve tespitlere göre, davacı taraf 14.823,40 TL fazla ödeme yaptığını ispatlamış olduğundan mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya uygun olmuş, davalının aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Davalı her ne kadar arabuluculuk son oturum tutanağında icra dairesinin 21 değil 30 olarak gösterildiğini, arabuluculuğa başvurunun usulsüz olduğunu ve davanın usulden reddi gerektiğini ileri sürmüş ise de, davacının istirdat talep ettiği icra dosyasının .... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası olduğu, arabuluculuk tutanağında icra dosya numarasının ... olarak yazıldığı, ancak daire numarasının 30 olarak belirtildiği, dava dilekçesinde de ..... numaralı icra dosyasının dava konusu edildiği, davalının bizzat arabuluculuk görüşmelerine katıldığı, ....İcra Müdürlüğünde icra takibi yapmadığını bilecek durumda olduğu anlaşıldığından bu yöndeki istinaf sebebi de yerinde görülmemiştir.

Açıklanan bu nedenlerle, HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararı usul ve yasaya uygun olup davalının istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden, davalının istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.