İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2022/827 K.2022/725

Taraflar arasındaki tazminat davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın usulden reddine dair verilen karara karşı, davalılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, davasında özetle. 03/06/2014 Günü Zeytinburnu açıklarında demir sahasında bulunan Kamboçya bayraklı, ...

IMO numaralı, davalı ...' in donatını ve işletmecisi olduğu ... isimli kuru yük gemisine ... isimli acentenin servis motorunun kumanya ve malzeme nakli yapması esnasında nakliye vincine asılı sac plakaların, üzerine devrilmesi sonucunda geminin 2. Kaptanı, müvekkilerinin eşi ve babaları olan ...'un hayatını kaybettiğini ve bu kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığını , bu kazanın meydana gelmesinde davalıların ağır kusur ve ihmalinin bulunduğunu. Vinç operatörü ...

İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliğine rağmen vinç operatörlüğüne ilişkin herhangi bir eğitim almamış olduğunu ve belgesiz vinç kullandığını ayrıca davalılardan ... gemide belgesiz olarak çalışan bir kişiyi istihdam etmiş olduğunu, davalıların bu gibi kazalardan kaynaklanan zararları giderecek olan P&I sigortasının yaptırılmamış olduğunu, kaza sebebiyle Bakırköy 49.Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2015/104 E sayılı ceza dava dosyasının yargılamasının başlatıldığını , her bir davacı için şimdilik 200,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı olmak üzere,

maddi tazminatın kazanın gerçekleştiği tarihten itibaren işletilecek en yüksek avans faizi oranıyla davalılardan tahsilini, her türlü harç ve yargılama giderleri ile her bir müvekkili için ayrı ayrı hükmedilecek vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir. Davalılar ... vekili savunmasında özetle; müvekkilinin ...

Limited Şirketi'nin yetkilisi olduğunu. davaya konu alacağın deniz hukukundan kaynaklı bir alacak olması nedeniyle görevsizlik kararı verilerek dosyanın İstanbul 17.Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesi gerektiğini, davanın müvekkili ... yönünden husumet yokluğu sebebiyle reddi gerektiğini, ... gemisinin donatanı ve işletmecisi ...

Şirketlerin İş bu davanın diğer davalıları ile zorunlu dava arkadaşlığı bulunması sebebiyle davanın reddi gerektiğini, müvekkillerinin herhangi bir kusurlu fiilleri olmadığı gibi, fiilleri ile netice arasında da uygun illiyet bağı bulunmadığını, davacıların TTK uyarınca gemi alacağı hakkının da doğmadığını, bahsi geçen sebeplerle davanın reddini talep etmiştir.Davalılardan ... usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap alınamamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Somut olayda, davacıların murisi ... ... isimli Kamboçya Bayraklı ...

IMO numaralı geminin 2.kaptanı olduğu ,olay günü ... isimli acentenin servis motoru kumanya ve malzeme nakli yapması esnasında nakliye vincine asılı sac plakaların üzerine devrilmesi sonucu hayatını kaybettiği olayda murisin çalıştığı geminin yabancı bayraklı olduğu, talebin 854 sayılı Deniz İş Kanunu'na tabi olmadığı, 7036 sayılı İş Mahkemesi Kanunu'nun 5/a madde hükmüne göre, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 2.Kısmının 6.Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile iş verenler arasında görülecek davalar da, iş mahkemelerinin görevleri kapsamına alındığı konusunda herhangi bir duraksama bulunmadığından,

mahkememiz görevsizlik olduğundan davanın usulden reddine'' gerekçesiyle, mahkemenin görevsizliğine, dava dosyasının HMK'nın 20.maddesindeki prosedür çerçevesinde görevli iş mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalılar ... ve ... vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalılar ... ve ... vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; önceki beyanlarını tekrarlamış ve müvekkillerinin davacıların murisi olan müteveffa ... işvereni olmadıklarını, aralarında herhangi bir iş akdinin mevcut bulunmadığını, müvekkiline ait olan Yıldıray Bir isimli acente botunun olay günü kumanya ve on adet saç plakayı müteveffanın çalıştığı ... isimli gemiye teslim etmesinden sonra müvekkili şirkete ait botun limana doğru yola çıkması sonrasında hadisenin gerçekleştiğini, davacıların taleplerinin dayanağının destekten yoksun kalma tazminatı olduğunu,

dolayısıyla haksız fiil hukuki sebebine dayalı olarak dava açtığını, müvekkillerinden ... yerleşim yerinin Sarıyer diğer müvekkili şirketin merkez adresinin ise Beyoğlu olduğunu, ancak ilk derece mahkemesince İstanbul Anadolu Mahkemelerin uyuşmazlığın çözümünde yetkili görülerek bu şekilde karar verildiğini, ilk derece mahkemesinin istinafa konu görevsizlik kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, gemi adamının görevi sebebiyle gemide bulunduğu esnada, gemiye hizmet veren davalılarca gerçekleştirildiği iddia edilen haksız fiil neticesi vefat etmesi sebebiyle mirasçılarının maddi tazminat (destekten yoksun kalma tazminatı) taleplerine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; uyuşmazlığın çözümünün iş mahkemeleri görev alanında kaldığından bahisle göreve ilişkin dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiş; bu karara karşı, bir kısım davalılar vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davalıların donatanı ve işletmecisi olduğu ... I isimli gemi, davacıların murisinin gemi adamı olarak çalışmış olduğu Kamboçya bayraklı gemi ile olan ticari ilişki kapsamındaki edimini ifa ederken dava konusu hadise meydana gelmiştir. Davacılar ise murisin vefatından dolayı haksız fiil sorumlusu olarak kabul ettikleri davalılara, istinafa konu davadaki tazminat taleplerini yöneltmişlerdir. Davacıların murisi ile davalılar arasında işçi- işveren ilişkisi yoktur.

İşçi işveren ilişkisi, muris ile dava dışı Kamboçya bayraklı geminin donatanı/ işleteni arasındadır. Davalılar ile muris arasında hizmet ilişkisi bulunmayıp, davalıların sorumluluğu haksız fiile dayandırılmaktadır.

Bu nedenle davaya bakma görevinin iş mahkemelerinde olduğundan bahsedilemez.TTK'nın 1320/1.b maddesi uyarınca, geminin işletilmesiyle doğrudan doğruya ilgili olarak karada veya suda meydana gelen can kaybı ve diğer bedensel zararlardan doğan alacaklar, sahibine gemi alacaklısı hakkı verir.

Somut olayda davalılara atfedilen haksız fiil, denizde ve Yıldıray I gemisinin işletilmesiyle ilgili olarak ortaya çıktığı iddia edilerek sorumluluk atfedildiğinden, uyuşmazlığın TTK'nın 5. maddesinde düzenlenen deniz ticaretine ilişkin olduğunun kabulü gerekir. Bu durumda davaya bakma görevi, TTK'nın 5. maddesi ve HSK'nın ilgili görevlendirme kararı uyarınca İstanbul 17. ATM olup, ilk derece mahkemesinin istinafa konu görevsizlik kararı usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.3 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ilk derece mahkemesinin görevsizlik karanının kaldırılmasına dair aşağıdaki karar verilmiştir.