İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2022/885 K.2025/1375

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davacının 2017-2020 yılları arasında .../ ...

Yeşilköy adıyla faaliyet gösteren davalı şirkette “bağımsız gayrimenkul danışmanı” olarak gayrimenkul hizmeti sunduğunu, davacının alım, satım, kiralama gibi gayrimenkul işlemi için davalıya müşteri portföyü kazandırdığını, sözleşmenin 6. maddesi gereğince davalının, müvekkili sayesinde gelen müşteriden aldığı hizmet bedelinin %80'inin %60’ını müşteriden tahsilat yapıldığı ayın sonuna kadar davacıya ödemek zorunda olduğunu, davalının, müvekkilinin hizmet verdiği bir gayrimenkul kapsamında müşterisinden 71.000,60 TL emlak hizmet bedeli aldığını, müşteriden alınan 71.000,60TL’nin %80’nin %60’ı olan 34.080,00 TL’nin davacıya ait olduğunu,

davacının aynı gün faturayı keserek davalıya elden teslim ettiğini, davalının faturaya itiraz etmeyerek yarısı 17.040,00 TL’yi davacıya ödediğini, kalan bakiyenin ödenmemesi üzerine Bakırköy 17. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasında başlatılan takibe yönelik itirazın haksız olduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına ve %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Mahkememizce yapılan yargılamada bilirkişiden rapor alınmıştır.

Davacının yapmış olduğu emlak hizmet bedelinin davalı şirket tarafından 01.10.2020 tarih ...fatura ile 71.000,60 TL olarak dava dışı alıcı firmaya fatura edildiği, davacı tarafından 29.10.2020 tarih ... numaralı 34.080,00 TL tutarlı komisyon hizmet açıklamalı faturanın davalı şirkete fatura edildiği ve davacının işletme defterine kaydedildiği, davalı şirket tarafından komisyon bedelinin 18.01.2021 tarihinde davacının Denizbank hesabına havale edildiği, davacının iş bu faturadan kaynaklı davalı şirketten bakiye 17.040,00 TL alacaklı olduğu, davalı şirketin 2020 yılı BA Formu Bilgilerinde.

5.000,00 TL aşan; davacı tarafından davalı adına düzenlenen 1 adet belgeyi KDV hariç 28.881,00 TL üzerinden beyan ettiği iş bu faturanın davalının bilgisi dahilinde olduğu..." gerekçesiyle, davanın kabulü ile davalının Bakırköy 17.İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasına vaki itirazının 17.040,00 TL asıl alacak ve 827,96 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 17.867,96 TL üzerinden iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanarak ve takip talebindeki diğer koşullar ile devamına, hükmedilen alacağın %20'i olan 2.680,19 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin dava dışı ....Gıda San. Tic.

Ltd.Şti.'ne 01.10.2020 tarihinde 71.060,00 TL miktarlı fatura kestiği, davacının da müvekkiline 29.10.2020 tarihinde 34.080,00 TL bedelli fatura düzenlediği kabul edilerek karar verildiğini, oysa davacının davalı şirkette bağımsız gayrimenkul danışmanı olarak çalışırken çok sayıda taşınmaz satışına aracılık ettiğini, kendisine birçok kez komisyon bedeli altında ödeme yapıldığını, dekontun açıklama kısmında herhangi bir ada parsel bilgisine yer verilmeksizin ödeme yapıldığını, ödemenin hangi taşınmaza ilişkin olduğunun belirsiz olduğunu, Dava dilekçesi ekindeki Gayrimenkul Görme Hizmet Bedeli Sözleşmesinde,

''Söz konusu yeri 1 yıl içinde şahsım, ortağı ya da çalışanı bulunduğum şirket, şirket ortakları, şirketin ortak olduğu kuruluşlar, ya da kan ve sıhri hısımlarım satın aldığı takdirde, yukarıda yazılı satış bedelinin %2+KDV, kiraladığı takdirde 1 aylık kira bedeli+ KDV'sini hizmet bedeli olarak ödemeyi kabul ve taahhüt ederim.'' hükmü bulunduğunu, sözleşme konusu Bakırköy ilçesi, ... ada, 11 parsel, Liman Sk.No:...'da bulunan taşınmazın satışının gerçekleşmediğini, bu nedenle davacının alacağının muaccel hale gelmediğini, talep için öncelikle taşınmazın satılması gerektiğini,

tapu müdürlüğünden satışın gerçekleşip gerçekleşmediğinin sorulmadan karar verilmesinin hatalı olduğunu, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, davacı tarafından davalıya bağımsız gayrimenkul danışmanı olarak verdiği hizmet bedelinin tahsili amacıyla başlatılan ilamsız takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, davalı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davacının, taraflar arasında düzenlenen bağımsız gayrimenkul yatırım danışmanlığı sözleşmesi kapsamında, temin ettiği gayrimenkul hizmet bedeline hak kazanıp kazanmadığı uyuşmazlık konusudur.

Bakırköy 17.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı aleyhine 17.040,00 TL asıl alacak ve 827,96 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 17.867,96 TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız takip başlatıldığı, süresinde borç ve ferilerine itiraz edilmesi sonucu takibin durduğu, itiraz ve davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır.Taraflar arasında düzenlenen Bağımsız Gayrimenkul Danışmanlığı Sözleşmesinin 6. maddesinde ücretler düzenlenmiştir.

Buna göre gayrimenkul danışmanlığının bu sözleşme hükümlerinde yer alan tüm hizmetlere ilişkin olarak elde etmiş olduğu tutarların tamamını, herhangi bir indirim yada mahsup yapmaksızın ...'a ödeyeceği danışmanın, ...'a yıllık üyelik aidat ücreti ödenmek üzere 1.158,00 TL + KDV ödeme yapacağı kararlaştırılmıştır.

Maddenin devamında, danışmanın ödemeler konusunda iki seçeneği bulunduğu, birinci seçeneğin Rapp sistemi olarak belirlendiği ve “Müşteriden tahsilatı ancak ve sadece ... ... yapar, Gayrimenkul danışmanı elde edilen toplam bedeli tutarının %80’inin %60’ ını alacaktır. Hizmet bedelleri matbu sözleşmelerde belirtilmiş olup, bu oranlarda bir değişiklik yapılmasında Gayrimenkul Danışmanı’nın tek taraflı bir yetkisi yoktur.

Ödemeler ay sonlarında ... ... tarafından Gayrimenkul Danışmanına yapılacak ve karşılığında Gayrimenkul Danışmanı makbuz verecektir.” şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

Mahkemece yapılan bilirkişi incelemesi ve dosya kapsamındaki faturaların incelenmesinde, davalının ticari defterlerini incelemeye sunmadığı, davalı şirketin dava dışı şirket adına düzenlediği 01.12.2020 tarihli alıcı/satıcı komisyon hizmet bedeli faturasının 71.000,60 TL olduğu, bunun üzerine davacının da davalı şirkete 29.12.2020 tarihli 34.080,00 TL emlak hizmet bedeli faturası düzenlediği anlaşılmaktadır.

Yukarıda belirtilen 01.12.2020 tarihli faturanın davalı tarafından temin edilen müşteriden alınan ücret için düzenlendiği açıktır. Taraflar arasındaki sözleşme gereğince bu bedelin %80'in %60 'nın hizmet bedeli olarak davacıya ödemesi gerekir. Bu miktarda 34.080,00 TL'dir. Her ne kadar davacı aracılık edilen taşınmazın satılıp satılmadığını belirtilmesi istenmiş ise de, davalı tarafından dava dışı ...

Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin alıcı/satıcı komisyon hizmet bedeli faturası düzenlemesi karşısında bu hizmetin verildiğinin kabulü gerekmektedir. Davalının bu hizmet üzerinden aldığı paradan sözleşme uyarınca davacının payına isabet eden kısmı ödemesi gerekmektedir.

Davalının dava dışı şirketten simsarlık hizmetini tahsil etmiş olması ve bu hususta fatura düzenlemesi nedeniyle, fırsat gösterme simsarlığı için taşınmanın satılmış olmasının gerekmediği de dikkate alınarak istinaf başvurusunda istenilen şekilde bir inceleme yapmaya gerek duyulmamıştır.Davalı süresi içerisinde cevap vermeyerek davayı inkar etmiştir.

Süresi içerisinde belirli bir taşınmazın satışı için davacının aracılık ettiği bu nedenle ücrete hak kazanılmadığı savunulmamıştır. Taraflar arasındaki çerçeve nitelikteki bağımsız gayrimenkul danışmanlığın anlaşması kapsamında davacının edimini yerine getirmesine rağmen hak edilen ücretin bir kısmı ödenmemiştir.

Yapılan kısmi ödemenin başka bir hizmet veya cari hesap borcu için yapıldığı usulüne uygun delillerle kanıtlanmamış sadece soyut şekilde savunulduğundan davalının yerinde görülmeyen istinaf başvuru nedenlerinin reddine karar verilmiştir.

Açıklanan bu gerekçelerle, davacı vekilinin istinaf başvuru nedenleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesinin kararında ve gerekçesinde yasaya ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 362/1.a maddesi uyarınca dava konusunun miktarı itibariyle karar kesindir.