İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2023/101 K.2023/600

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın usulden dair verilen karara karşı, davacı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davalının çalıştırdığı ticari işletmeye tahakkuk eden aidat ile elektrik, doğalgaz ve su bedelini ödemediğini, aidat katkı bedeli, elektrik kullanım bedeli, doğalgaz kullanım bedeli ve su kullanım bedeli gibi açıklamalarla muhtelif tarihlerde düzenlenen faturaların ödenmemesi üzerine davalı aleyhine başlatılan icra takibine yönelik itirazın haksız olduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, savunmasında özetle; müvekkilinin taşınmazda alt kiracı,... Tic. AŞ'nin kiracı, ... İnş. Tur. AŞ'nin ise taşınmaz ve ana gayrimenkulün maliki ve yöneticisi olduğunu, davacının ise ana gayrimenkulün aidat ve ortak kullanımına bağlı elektrik, doğalgaz ve su gibi giderleri bağımsız bölüm kullanımlarına göre faturalayan şirket olduğunu, müvekkilinin ... AŞ ile yapmış olduğu frachise sözleşmesi ile alt kiracı olduğunu, asıl kira sözleşmesinin ... ve ...

AŞ arasında düzenlendiğini, davacının sadece faturalandırma yaptığını, müvekkiline doğrudan bir hizmet vermediğini, faturaların temelinde davacı tarafından sağlanan bir hizmet bulunmadığını, davacının sadece elektrik, su ve doğalgaz ve aidat giderlerinin bağımsız bölümlere dağıttığını, davacının edimini yerine getirmediğini ve müvekkiline fazladan fatura düzenlediğini savunarak görev, husumet ve esas yönünden davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...ortak kullanım bedeli, elektrik, su, doğalgaz açıklamalı fatura olduğu, davalının da, davacı ...'in hizmet verdiği dava dışı ... İnşaat Turizm A.Ş.'ye ait dükkanda, ... İnşaat Turizm A.Ş.'nin kiracısı olan dava dışı ... İth.İhr.Paz. ve Tic.A.Ş'nin alt kiracısı olduğu, her ne kadar davalı ile dava dışı ... İth.İhr.Paz. ve Tic.A.Ş.

Arasında Frenchise sözleşmesi de yapılmış ise de; davacının, asıl kiracı olan ... ...A.Ş. Ye karşı hangi sözleşmeye dayanarak talepte bulunabilecekse, alt kiracıya karşı da o sözleşmeye dayanarak talepte bulunması gerektiği; davacı ile davalı arasında kira sözleşmesi dışında bir sözleşme olmadığı.

Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarında da davalarda yargılamanın temel ilişkiye göre yapılacağı, temel ilişkinin kiralanan dükkanın ortak kullanım bedellerine ilişkin olduğu ve davada görevli Mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğuna..." gerekçesiyle, göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine, karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Davalının ticari işletmesinde elektrik, doğal gaz ve su kullanımlarına istinaden kesilen faturaların, davalı tarafça ödenmemesi üzerine takip başlatıldığını, taraflar arasımda kira sözleşmesi bulunmadığını, müvekkilinin ana taşınmazdaki bağımsız bölümlerin elektrik, su, doğalgaz kullanımları ile aidat borcunu malik adına faturalandırması ile taraflar arasında ticari ilişki kurulduğunu, davalı ile üçüncü kişi ... İnş. Tur. ve Tic.

AŞ arasında imzalanmış bir kira sözleşmesi bulunduğunu, müvekkilinin bu kira sözleşmesinin tarafı olmadığını, müvekkilinin burada servis hizmetleri sunduğunu, davalının işletmesinin elektrik, doğal gaz ve su kullanımlarına ilişkin sayaçlar vasıtasıyla tespit edilen tüketim bedelini fatura ettiğini ve davada da bu bedellerin tahsilinin istendiğini, kira sözleşmesi ilişkisi bulunmaması nedeniyle ticaret mahkemesinin görevli olduğunu, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne, karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, sözleşmeden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın usulden reddine, karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Taraflar arasında doğrudan bir sözleşme ilişkisi bulunmamaktadır. Davacı, dava dışı ... İnş. Tur. AŞ'ye ait ana taşınmazdaki bir bağımsız bölümü, kiralayan ... İth. İhr. Paz. Tic. AŞ'den alt kiralama sözleşmesiyle kiralamıştır. Davacı ise dava dışı malikle aralarında bulunan vekalet veya hizmet sözleşmesi gereğince, ana taşınmazda bulunan kiracı ve alt kiracıların kullanmış olduğu enerji ve su faturaları ile ortak gider ve aidatının faturalandırılması işini üstlenmiştir.

Dava konusu edilen faturalar bu kapsamda davacının kullanımında olan iş yeri için düzenlenen faturalardır. Taraflar arasında bir kira sözleşmesi bulunmamakla birlikte, davacı dava dışı kiralayanın vekili olarak ve kiralayan adına, bağımsız bölümleri kullanan kiracılara, kullanımlarını ölçerek tüketim faturaları düzenlemektedir.

Bu faturaların geçerliliği veya kiracının kiralayana karşı ileri sürebileceği defilerin kira sözleşmesine göre değerlendirilmesi gerektiğinden taraflar arasındaki uyuşmazlığın temelinde kira sözleşmesinden kaynaklandığı anlaşılmıştır. Alacağın kat mülkiyetinden kaynaklandığının kabulü halinde de sonuç değişmeyecektir.

Davacı ile davalı arasında doğrudan bir sözleme ilişkisi bulunmadığından, alacağın ana taşınmazın yönetim planı ve kira sözleşmeleri kapsamında değerlendirilmesi gerekir.

HMK' nın 4/1-a madde ve bendi uyarınca, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalara bakmak görevi Sulh Hukuk Mahkemelerine ait olduğundan ilk derece mahkemesinin karar ve gerekçesinde usul ve kanuna aykırı bir yön bulunmamaktadır.

Açıklanan bu gerekçelerle HMK'nın 353/1.b.1.maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

KANUN YOLU

HMK'nın 362/1.c maddesi uyarınca karar kesindir.