İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2023/170 K.2023/716

Taraflar arasındaki alacak davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanınusulden reddine dair verilen karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalıya kovada yoğurt, bardakta ayran satması ile ilgili olarak davalıdan 84 adet fatura karşılığında 64.209,91 TL alacaklı olduğunu, davalının müvekkiline ciro ettiği çekin 5.000,00 TL'lik kısmının karşılıksız çıktığını, müvekkilinin davalıdan toplam 69.209,91 TL alacağının olduğunu, alacağın tahsili amacıyla Çerkezköy İcra müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini, itirazın haksız olduğunu iddia ederek, icra takibe karşı yapılan itirazın iptali ile takibin devamına ve alacağın %20'sinden aşağı olmamak icra inkar tazminatının tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı davaya karşı herhangi bir cevap vermemiştir.

Çorlu 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla ) 2021/93 Esas 2021/225 Karar ve 26.11.2021 tarihli karar ile; "... Gönderme kararı esasen nihai bir karardır ve mahkemece bu karar ile dosyadan el çekilmiş olur.

Bununla birlikte yine Yargıtay 11. HD'nin 29/03/2017 tarih 2015/14317 esas 2017/1917 karar sayılı ilamında da vurgulandığı üzere diğer nihai kararlardan farklı olarak gönderme kararı, verildiği anda kesin kararlardan olup yalnız başına kanun yoluna taşınamaz.

Mahkememizce de bu doğrultuda işbu gönderme kararına karşı yasa yolları kapalı tutulmuş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir." gerekçesiyle, dava dosyasının faaliyete geçen yetkili ve görevli Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, karar verilmiştir. İstinaf incelemesine konu karar, dosya kendisine gönderilmiş olan Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesince verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Yine aynı şekilde Yargıtay 11. Hukuk Dairesi bölge adliye mahkemelerinin hukuk daireleri arasındaki görev yönünden uyuşmazlığı gidermek üzere 25/03/2022 tarih 2022/509 Esas 2022/2410 Karar sayılı ilamında bölge adliye mahkemeleri hukuk daireleri arasındaki aynı nitelikteki uyuşmazlık yönünden uyuşmazlığın giderilmesi yönünde karar verilmiş,

söz konusu kararda davanın açıldığı tarih itibariyle görevli olan asliye hukuk mahkemelerinin asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla bakmış oldukları derdest dava dosyalarını yeni kurulan ve yetki çevresi belirlenen ticaret mahkemelerine devir ya da görevsizlik kararı veremeyeceği, asliye hukuk mahkemelerinin ( asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla) görevli olduğu ifade edilmiş ve içtihat farklılıkları giderilmiştir.

Söz konusu Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin kararı gereği davanın açıldığı tarih itibariyle görevli olan asliye hukuk mahkemelerinin asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla bakmış oldukları derdest dava dosyalarını yeni kurulan ve yetki çevresi belirlenen ticaret mahkemelerine devir ya da görevsizlik kararı veremeyeceği, asliye hukuk mahkemelerinin ( asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla) görevli olduğu ifade edilmiş ve içtihat farklılıkları giderilmiş olduğundan dava tarihi itibariyle devreden asliye hukuk mahkemesi görevli olduğundan Mahkememizin görevsizliğine,

davanın görev nedeniyle usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir..." gerekçesiyle, mahkemenin görevsizliği sebebiyle davanın reddine, HMK'nın 20. maddesindeki prosedür çerçevesinde başvuru hâlinde dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davanın görev yönünden reddedilmiş olmasına rağmen beyanlarının değerlendirilmediğini, vekalet ücretine karar verilmediğini, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmadığını, davanın usulden reddi gerektiğini, dayanak icra takibinin yetkili icra dairesinde başlatılmadığını, davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, icra takibine yetki itirazının bulunması halinde mahkemece resen araştırılması gerektiğini, yetkili mahkemenin Tekirdağ Mahkemeleri olduğunu, mahkeme kararının bu yönden de hukuka aykırı olduğunu,

dava dilekçesindeki delillerin taraflarına tebliğ edilmediğini, cevap haklarının saklı olduğunu ,müvekkilinin davacı şirkete herhangi bir borcunun bulunmadığını, davacının haksız ve kötü niyetli olarak şirket aleyhine icra takibine başladığının ortada olduğunu, davanın reddi ile davacının tazminata mahkum edilmesi gerektiğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu iddia ederek, kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, ticari satımdan kaynaklı bakiye açık hesap alacağının tahsili amacıyla başlatılmış olan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptaline ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Uyuşmazlık, asliye ticaret mahkemesinin görev alanında olan işbu davada, dava tarihinden sonra asliye ticaret mahkemesinin yargı çevresinin Tekirdağ ilinin mülki sınırları olarak belirlenmiş olması ve HSK'nın 08.07.2021 tarih ve 568 numaralı kararı ile Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesinin 01.09.2021 tarihinden itibaren faaliyete geçirilmesi nedeni ile işbu davada görevsizlik kararının verilmesinin isabetli olup olmadığı, hangi yer mahkemesinin görevli olduğuna ilişkindir.

TTK'nın "Ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler" başlığı ile 5.maddesinde; "(1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.(2) Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır.

Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir.(3) (Değişik: 26/6/2012-6335/2 md.) Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup,

bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır.(4) (Değişik: 26/6/2012-6335/2 md.) Asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yargı çevresindeki bir ticari davada görev kuralına dayanılmamış olması, görevsizlik kararı verilmesini gerektirmez; asliye hukuk mahkemesi, davaya devam eder." düzenlemesi mevcuttur.

Dava tarihinde, Çorlu İlçesi yargı çevresi içerisinde asliye ticaret mahkemesinin bulunmadığı ve TTK nın yukarıda yer verilen 5. maddesinin dördüncü fıkrası gereğince davaya ticaret mahkemesi sıfatıyla bakıldığı, dava tarihinden sonra Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesinin faaliyete geçirilerek yargı çevresinin Tekirdağ ilinin mülki sınırları olarak belirlenmesine dair HSK tarafından karar alındığı konularında herhangi bir uyuşmazlık mevcut değildir.

Tekirdağ ilinde Asliye Ticaret Mahkemesnin faaliyete geçermesi üzerine, bu mahkemenin yargı çevresi içinde bulunun ilçe asliye ticaret mahkemelerinde ticaret mahkemesi sıfatıyla görülen davaların asliye ticaret mahkemesine gönderilip gönderilmeyeceği konusunda İstanbul BAM hukuk daireleri arasındaki farklı uygulamaların giderilmesi için, 5235 sayılı Kanun'un 35. maddesi uyarınca BAM Başkanlar Kurulu tarafından mesele Yargıtay 11. HD'ne intikal ettirilmiştir.

Yargıtay 11. HD'nin 2022/509 E- 2022/2410 K sayılı, 25.03.2022 tarihli kararıyla.

"Yukarıda açıklanan nedenlerle, DAVANIN AÇILDIĞI TARİH İTİBARİYLE GÖREVLİ OLAN ASLİYE HUKUK MAHKEMELERİNİN, DERDEST DAVA DOSYALARINI YENİ KURULAN VEYA YETKİ ÇEVRESİ GENİŞLETİLEN TİCARET MAHKEMELERİNE DEVİR YA DA GÖREVSİZLİK KARARIYLA GÖNDERİLMEKSİZİN TİCARET MAHKEMESİ SIFATIYLA YARGILAMAYA DEVAM ETMELERİNE, UYUŞMAZLIĞIN BU ŞEKİLDE GİDERİLMESİNE, 25.03.2022 gününde oyçokluğuyla ve 5235 sayılı Kanun’un 35/4 maddesi gereğince kesin olarak karar verildi." denilmek suretiyle, davanın asliye hukuk ilk açıldığı asliye hukuk mahkemesinde görülmeye devam edilmesi gerektiği içtihat edilmiştir.

Yargıtay 11.HD'nin uyuşmazlığı gideren ilamı doğrultusunda, davanın açıldığı tarih itibariyle görevli olan asliye hukuk mahkemesi tarafından asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla davanın görülerek sonuçlandırılması gerektiğinden, Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesince verilen görevsizlik kararı isabetli olduğundan, davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.HMK'nın 331/2.maddesi uyarınca görevsizlik kararıyla birlikte yargılama giderlerine hükmedilmeyeceğinden, davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Esasa dair savunmaların ise bu aşamada incelenmesi mümkün değildir.Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 362/1.c maddesi uyarınca karar kesindir.