İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2023/1925 K.2023/1784

Taraflar arasında görülen ihtiyati haciz talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda verilen ihtiyati haciz kararına karşı, borçlu ... vekili tarafından yapılan itirazın kabulüne dair verilen ek karara karşı, ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, talep dilekçesinde özetle; müvekkilinin hamili olduğu ...

İstaç Şubesinin 30.06.2023 tarih, ... seri no.lu 200.000 TL bedelli çekin ibrazında ödenmediğini, çekin ciro silsilesinde sakatlık bulunmadığını, çekte hamil olmayan ... tarafından Bakırköy 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/629 Esas sayılı dosyasında zayi nedeniyle çekin iptalinin talep edildiğinin, bu dosyada verilen ödeme yasağı kararının ihtiyati hacze engel olmadığını, alacağın vadesinin geldiğini ve rehinle teminat altına alınmadığını ileri sürerek, borçlulara ait mal varlığının çek miktarına yeter kısmının ihtiyaten haczine karar verilmesini istemiştir.

İlk derece mahkemesi, ihtiyati haciz talebini değerlendirdiği 06.07.2023 tarihli kararı ile ihtiyati haciz talebinin takdiren %20 teminatla kabulüne karar verilmiştir.Bu karara karşı, borçlu ... vekili tarafından, İİK'nın 265. maddesi uyarınca, süresinde itiraz edilmiştir.İhtiyati hacze itiraz eden borçlu ... vekili, itiraz dilekçesinde özetle.

Genel yetki kuralı gereğince aleyhine ihtiyati haciz başvurusunda bulunan kişinin yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğunu, müvekkilinin Küçükçekmece ilçesinde ikamet etmesi nedeniyle mahkemenin yetkisiz olduğunu, çekin, kambiyo senedi vasfı taşımadığını, süresinde ibraz edilerek karşılıksız işlem yapılmadığını, müvekkilinin ticari hayatının ihtiyati haciz kararıyla sekteye uğradığını belirterek, ihtiyati haczin kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesi, itirazı değerlendirdiği 08.08.2023 tarihli ek kararıyla; "...2004 sayılı İcra İflas Kanunu’nun 258.maddesinde ihtiyati hacze 50.maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı yasanın 50.maddesinde ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 'Davalının birden fazla olması hâlinde yetki' başlıklı 7.maddesinin 1.fıkrası; 'Davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir.

Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır.' şeklinde düzenlenmiştir.Davalı ...'ın adresi Küçükçekmece/İstanbul, davalı ...'ın ise Bağcılar/İstanbul olup davalı ...'ın adresi tespit edilememiştir.Somut olayımızda çeke dayalı olarak borçlulardan birinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki genel yetkili mahkeme (HMK'nin 7.maddesi) olan Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemelerinden talepte bulunulabileceği..." gerekçesiyle, mahkemenin yetkisiz olması nedeniyle ihtiyati hacze yönelik itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına,

karar verilmiştir.Bu ek karara karşı, ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle. Müvekkilinin talep konusu çekin yetkili hamili olduğunu, çekin keşide tarihinde ibrazı üzerine Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/629 Esas sayılı ödeme yasağı kararı bulunduğundan işlem yapılamadığını, çekin ciro silsilesinde kopukluk olmadığını, çekte cirosu olmayan ... tarafından açılan iptal davasının müvekkilini zarara uğratma kastını içerdiğini.

Mahkemenin yetkili olduğunu, çekten kaynaklanan borcun tahsili için HMK'da birden fazla yetkili mahkeme belirlendiğini, borcun alacaklısının yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunulabileceğini, süresinde ibraz edilen ve ödeme yasağı bulunan çekin takibe konmasında hukuka aykırı bir yön bulunmadığını, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu ek kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek,

ilk derece mahkemesinin itirazın kabulüne dair ek kararının kaldırılmasına ve itirazın reddine karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Talep, İİK'nın 265.maddesi uyarınca ihtiyati hacze itirazın kabulüne dair verilen ek kararın istinafına ilişkindir. İlk derece mahkemesince borçlu vekilinin ihtiyati hacze itirazın kabulüne dair verilen ek karara karşı, ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. İİK'nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı yasanın 50. maddesiyle "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur.

Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir." şeklindeki düzenleme uyarınca ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1. (818 Sayılı BK'nın 73/1) hükmü uygulanamaz.

Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, ödeme yerinde (6102 sayılı TTK'nın 781/2 fıkrası uyarınca çekte açıklık yoksa, muhatabın ticaret unvanı yanında gösterilen yer ödeme yeri sayılır. Muhatabın ticaret unvanı yanında birden fazla yer gösterildiği takdirde, çek, ilk gösterilen yerde ödenir.

Böyle bir açıklık ve başka bir kayıt da yoksa, çek muhatabın merkezinin bulunduğu yerde ödeme yeri sayılır.) ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Ayrıca, muhatap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borç, bu şekilde aranması tüketildikten sonra, götürülecek borç niteliği kazanır ve HMK’nın 10. maddesi uyarınca ifa yeri olarak TBK'nın 89. madde hükmü nedeniyle, alacaklının ikametgah yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline gelir.

Somut olayda, muhatap bankaya ibraz edilen ve karşılıksız çıkan çeke dayalı alacağın bu şekilde aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliği kazandığı, TBK'nın 89. maddesinde belirtilen alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline gelecektir. Ancak dosyadaki belgelerden alacaklının yerleşim yerinin Bursa ili olduğu ve bu madde kapsamında mahkemenin yetkili olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer yandan, borçlulardan hiç birin yerleşim yerinin de ihtiyati hacze karar veren mahkemenin yetki sınırları içinde bulunmadığı anlaşılmıştır.

Çekin muhatabı olan banka şubesinin İSTOÇ da bulunması nedeniyle gerek bankanın bulunduğu ödeme yeri gerekse itiraz eden borçlunun yerleşim yeri itibariyle Bakırköy mahkemesinin yetkili olduğu, alacaklı vekilince yukarıda belirtilen yetki kurallarına göre yetkili olan bir mahkemeden talepte bulunulmadığı anlaşılmakla, itiraz eden borçlu ... yönünden ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesi yerinde olup, ihtiyati haciz isteyen alacaklı vekilinin yerinde görülmeyen tüm istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Açıklanan bu gerekçelerle, İİK'nın 265/son ve HMK'nın 353/1.b.1. maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, ilk derece mahkemesinin ek kararı usul ve yasaya uygun olduğundan ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 362/1.f ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca karar kesindir.