İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2023/2398 K.2024/32

İlk derece mahkemesinde görülen zayi nedeniyle çek iptali talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle talebin kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, çek hamili ( ilgli kişi) ... AŞ vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; dosyada bilgileri mübrez 40 adet çek ve 20 adet bononun çalındığından bahisle, ilgili çek ve bono üzerine ödeme yasağı konulmasını ve bilahare iptallerine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...1- Davacı tarafından dava konusu; "-... Eyüpsultan/İstanbul Şubesi'ne ait ... çek numaralı, 30/10/2019 tarihli, 25.000,00-TL bedelli, keşidecisi ... olan çek, -.. Bankası Sanayi Sitesi/Konya Şubesi'ne ait ... çek numaralı, 10/06/2019 tarihli 4.780,00-TL bedelli, keşidecisi ... olan çek, -...

Sakarya Şubesi'ne ait ... çek numaralı 31/08/2019 tarihli, 15.000,00-TL bedelli, keşidecisi ... olan çek", nedeniyle açılan davanın KABULÜNE, dava konusu bu üç çekin ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE, 2-Davacı tarafından dava konusu; "-...-Bahçelievler Şubesi'ne ait ... çek numaralı 30/03/2019 tarihli 20.000,00-TL bedelli, keşidecisi ... olan çek, -... Beyazıt / İstanbul Şubesi'ne ait ... çek numaralı 31/03/2019 tarihli, 30.000,00-TL bedelli, keşidecisi ... Tic.Ltd.Şti. olan çek, -...

İvedik / Ankara Şubesi'ne ait, ... çek numaralı 30/06/2019 tarihli 2.068,45-TL bedelli, keşidecisi ... olan çek, -... Bankası Bandırma / Balıkesir Şubesi'ne ait ... çek numaralı 30/04/2019 tarihli 27.500,00-TL bedelli, keşidecisi ... Paz. A.Ş. olan çek, -... Bankası Güzelbahçe/İzmir Şubesi'ne ait ... çek numaralı, 31/05/2019 tarihli 30.000,00-TL bedelli, keşidecisi ... Gıda Ltd.Şti. olan çek, -...

Yeni Mahalle / Mersin Şubesi'ne ait ... çek numaralı, 30/04/2019 tarihli 18.585,00-TL bedelli, keşidecisi ... Ltd.Şti. olan çek, -... Pendik E5 / İstanbul Şubesi'ne ait ... çek numaralı, 30/04/2019 tarihli, 56.000,00-TL bedelli, keşidecisi ... Tic.Ltd.Şti. olan çek, -... (Ticari) / Bursa Şubesi'ne ait ... çek numaralı 05/07/2019 tarihli, 5.809,96-TL bedelli keşidecisi ... olan çek, -...

Bankası Giresun Şubesi'ne ait ... çek numaralı, 20/06/2019 tarihli, 25.000,00-TL bedelli, keşidecisi ... Tic.Ltd.Şti. olan çek, -... Tatvan Şubesi'ne ait ... çek nolu, 30/06/2019 tarihli 50.000,00-TL bedelli, keşidecisi ...

Tic.Ltd.Şti. olan çek" çekler hakkında çek iptali talebiyle açılan davanın KONUSUZ KALMASI NEDENİYLE KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 3-İptaline karar verilen çekler nedeniyle davacı tarafından yatırılan teminatın karar kesinleştiğinde davacı tarafa İADESİNE, ... " gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı, feri müdahil ... AŞ vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Feri müdahil ... AŞ vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dava konusu çeklerin ... San. ve Tic. Ltd.

Şti. tarafından kullandırılan kredilerden kaynaklanan borçlarının ifası uğruna temlik cirosu ile ciro edilerek alacağı temlik eden bankaya teslim edilmiş olup alacağı temlik eden banka kendisine ciro edilen dava konusu çeklerin yetkili ve meşru iyiniyetli hamili olduğunu, Mahkeme tarafından bu hususlar göz ardı edilerek eksik incelemeye dayalı hüküm verilmiş olmasının hukuka aykırı olduğunu, Mahkemece dava dilekçesinde belirtilen hızsızlık olayına ilişkin suç duyurusu olup olmadığı; dava açılıp açılmadığı;

açıldı ise kararın kesinleşip kesinleşmediği hususları irdelenmeksizin karar verilmesinin de hukuka aykırı olduğunu, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, TTK'nın 818/1.s maddesi atfıyla aynı Kanun'un 757 vd.maddeleri uyarınca zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince dava konusu çeklerden sadece üç adedi yönünden zayi nedeniyle iptal kararı verilmiş; istinaf kanun yoluna başvuran ... AŞ'nin elinde bulunan çekler bakımından ise konusuz kalan talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Bu karara karşı, çek hamili (ilgili kişi) ...

AŞ vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Zayi nedeniyle çek iptali talebi hukuki niteliği itibariyle çekişmesiz yargı işidir. HMK'nın nın 387. maddesi uyarınca, çekişmesiz yargı işlerinde verilen kararlara karşı, hukuki yararı bulunan ilgililer istinaf kanun yoluna başvurabilirler.

Somut olayda kanun yoluna başvuran varlık yönetim şirketinin çek hamili olması nedeniyle ilgili kişi olarak kanun yoluna başvurma hakkının bulunduğunun kabulü gerekmiştir.

Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması hâlinde ise çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddine karar verilmelidir.

Somut olayda ilk derece mahkemesince istinaf eden varlık yönetim şirketinin hamili olduğunu iddia ettiği çekler bakımından iptal kararı verilmeyip, konusuz kalan talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, kararın isabetli olduğu anlaşılmakla, istinaf başvurusunun reddi gerekmiştir.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ilgili kişi vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 362/1.ç maddesi uyarınca karar kesindir.