İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2023/256 K.2023/275

Taraflar arasındaki ihtiyati haciz talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle ihtiyati haciz talebinin reddine dair verilen karara karşı, ihtiyati haciz isteyen alacaklı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekili, talep dilekçesinde özetle; müvekkili ile ... Deniz İnş. İhr. San ve Tic. Ltd. arasında ...

IMO numaralı ... gemisi tahtında balıkçılık faaliyetlerinin yapılması amacıyla sözleşme akdedildiğini, ihtiyaten haciz istenen balıkçı gemilerinin borçluya ait olduğunu, sözleşmenin 15. maddesinde, geminin finanse edilmesi için 200.000 USD'nin sözleşme imzalandıktan sonra yedi iş günü içerisinde, kalan 500.000 USD'nin ise tekne Nouadhibou'ya vardığında olmak üzere toplam 700.000 USD avansın müvekkilince ödeneceğinin kararlaştırıldığını, müvekkilinin sözleşme kapsamında toplamda 728.000,00 USD ödeme yapılarak edimlerin yerine getirildiğini,

borçlunun sözlemeden kaynaklı edimlerini yerine getirmediğini ve gemiyi Moritanya sularında kaçırdığını ileri sürerek, 728.000,00 USD tutarındaki alacağın teminat altına alınması bakımından ...

IMO numaralı 2006 yapılı yapımı İstanbul Bölge Liman Başkanlığı Milli Gemisi Sicilinde kayıtlı, "..." isimli balıkçı gemisinin ve kardeş gemileri olan İstanbul Bölge Liman Başkanlığı Milli Gemi Sicilinde ... sicil numarası ile kayıtlı "...", İstanbul Bölge Liman Başkanlığı Milli Gemi Sicilinde ... sicil numarası ile kayıtlı "...", İstanbul Bölge Liman Başkanlığı Milli Gemi Sicilinde ... sicil numarası ile kayıtlı "..." isimli balıkçı gemilerinin ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.Talep eden vekili 28.09.2022 havale tarihli dilekçesi ile TTK'nın 1320 ve 1352 vd. hükümleri uyarınca,

müvekkiline ödenmeyen masraflar ve sözleşmesel yükümlülüklere aykırılık nedeniyle oluşan 728.000,00 USD zarar için borçlunun donatanı olduğu, İstanbul Bölge Liman Başkanlığı Milli Gemi Sicilinde ... sicil numarası ile kayıtlı ... IMO Numaralı "..." isimli balıkçı gemisinin ihtiyaten haczine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Mahkememizin yetkisinin tayinine esas olmak üzere. Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye verilen 27/09/2022 havale tarihli cevabi yazıda. Yapılan sistem incelemesinde adı geçen balıkçı teknelerine ait herhangi bir kayda rastlanılmadığının bildirildiği, İstanbul Bölge Liman Başkanlığı'na yazılan müzekkereye verilen 06/10/2022 havale tarihli cevabi yazıda.

Başkanlıkları Milli Gemi Sicili'nin ... sırasında kayıtlı ... isimli geminin Gürcistan İdari Liman Sahasında, Başkanlıkları Milli Gemi Sicili'nin 9116 sırasında kayıtlı ... isimli geminin Trabzon İdari Liman Sahasında, Başkanlıkları Milli Gemi Sicili'nin ... sırasında kayıtlı ... isimli geminin Yalova İdari Liman Sahasında ve Başkanlıkları Milli Gemi Sicili'nin ... sırasında kayıtlı ... isimli geminin Ambarlı İdari Liman Sahasında bulunduğu tespit bildirilerek,

gemilere ait kütük kayıt örneklerinin gönderildiği görülmüş olup, bu itibarla mahkememizin yetkili olduğu anlaşılmıştır.TTK 1362.maddesine göre de ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklının alacağının 1352.maddede sayılan deniz alacaklarından olduğu ve parasal değeri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delil göstermesi yeterlidir. Talep eden vekili müvekkili ile ... Ltd. Şirketi arasında ...

IMO nolu İstanbul Liman Başkanlığı Milli Gemi Sicilinde kayıtlı ... isimli gemi ile balıkçılık faaliyeti yapılması konusunda sözleşme akdedildiğini, davalının sözleşmesel yükümlülüklerini ihlal etmesi nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını ileri sürerek iddia edilen zararın teminat altına alınması amacıyla davalı adına kayıtlı ..., ..., ..., .. isimli balıkçı gemilerinin TTK 1352.maddesine göre ihtiyaten haczine karar verilmesini talep ettikten sonra 28/09/2022 tarihli dilekçe ile bu talebini yalnızca ...

IMO nolu ... gemisi ile sınırlandırmıştır. Gemilerin ihtiyaten haczi TTK 1352 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, alacağın 1352.maddede sayılan bir deniz alacağı olması, TTK 1353.maddesine göre ihtiyati haciz sebebidir. Davacının ihtiyati haciz talebine konu ettiği alacak, TTK'nun 1352/1-a bendine göre deniz alacağı niteliğinde sayılsa da, sözleşmenin akidi olan ...

Şirketinin sözleşmesel yükümlülüklerini ihlal edip etmediği yapılacak yargılama sonucunda ortaya çıkacak olduğundan, bu nedenle ihtiyati haciz koşullarının oluşmadığı değerlendirildiğinden, koşulları oluşmayan ihtiyati haciz talebinin reddine..." gerekçesiyle, ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, ihtiyati haciz isteyen vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati haciz isteyen vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Müvekkili ile borçlu şirket arasında "..." gemisinin balıkçılık faaliyetlerinin düzenlenmesi konusunda sözleşme imzalandığını, sözlemenin 15. maddesinde, müvekkiline yüklenen 700.000 USD ödeme yükümlülüğünün yerine getirildiğini, müvekkilinin sözleşme kapsamında 728.000 USD avansı davalıya ödediğini, ancak davalının edimini yerine getirmediğini, ilk derece mahkemesinin yaklaşık ispat koşulu sağlanmadığına ilişkin gerekçesinin yerinde olmadığını, oysa mahkemenin yaklaşık ispatı aşarak esasa ilişkin bir husus üzerinde durarak talebi reddettiğini, müvekkilinin deniz alacağının bulunduğunun şüpheye yer vermeyecek şekilde açık olduğunu,

mahkemece alacağın deniz alacağı niteliğinde olduğunun kabul edilmesine karşın, yaklaşık ispat koşulunun sağlanmadığı gerekçesiyle talebin reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, ihtiyati hacizde alacağın esası ile ilgili bir değerlendirme yapılamayacağını ve alacağın yaklaşık olarak ispatlanmasının yeterli olduğunu, müvekkilinin alacağının sadece geminin ihtiyati haczi ile güvence altına alınabileceğini Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve ihtiyati hacze karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Talep, TTK'nın 1352 vd. mükümleri uyarınca geminin ihtiyati hacizine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş; bu karara karşı, ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Alacaklı vekili, taraflar arasında düzenlenen sözleşme ile ... teknesinin kullanımına ilişkin esasların düzenlendiğini, müvekkilinin sözleşmenin 15. maddesi uyarınca geminin finanse edilmesi için 728.000 USD ödemesine rağmen,

borçlunun edimini yerine getirmediğini ve geminin Moritanya sularında kaçırıldığını belirterek ihtiyati haciz talep etmiştir.

Taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 15. maddesinde, ihtiyati haciz talep edenin 200.000 USD'yi sözleşmenin imzalanmasından itibaren yedi gün içinde, kalan 500.000 USD'yi ise geminin Nouadhibou'ya vardığında ödeyeceği, bu miktarın borçlunun Türkiye'deki hesabına gönderileceği, avans niteliğindeki ödemenin borçlunun avlayacağı balık ödemelerinden sözleşmenin 17. maddesinde belirtildiği şekilde ona bölünerek mahsup edileceği belirlenmiştir.

Sözleşmenin 17. maddesinde de borçlu tarafından tutulan ve alacaklıya satılacak balıkların ödemesinin ne şekilde yapılacağı belirlenmiştir. Sözleşmenin 5. maddesinde balıkların birim bedeli belirlenmiştir. Alacaklı iddiasını, taraflar arasında düzenlenen tarihsiz sözleşme kapsamında ... gemisinde balıkçılık faaliyetlerinin düzenlenmesine ilişkin sözleşme tahtında verilen avansa dayandırmıştır. TTK'nın 1352. maddesinde deniz alacakları belirlenmiştir.

Mahkemece, TTK'nın 1352/1-a. Maddesi kapsamında alacağın, deniz alacağı niteliğinde olduğu belirtilmiş ise de bu maddede geminin işletilmesinin sebep olduğu ziya ve hasarlar deniz alacağı sayılmış olup, somut olaya konu alacak bu kapsamda değildir. Diğer yandan, dayanak szleşmede taraflar arasında borçlunun kendisine ait gemiyle tutacağı balıkların davacıya satışına ilişkin koşulların belirlendiği anlaşılmıştır.

Davacı tarafından yapılan ödeme balık ürünlerinin satışına ilişkin avans niteliğinde olduğundan bu alacağın, Kanun'da sınırlı olarak sayılan deniz alacaklarından olduğu da kanıtlanmamıştır. Geminin ihtiyati haczini, sadece bir deniz alacağının alacaklısı talep edebilir. TTK'nın 1362. maddesine göre, alacaklının, alacağının 1352. maddede sayılan deniz alacaklarından olduğu ve parasal değeri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delil göstermesi yeterlidir.

Ancak, alacaklı alacağının deniz alacağı olduğu konusunda mahkemeye kanaat getirecek delil sunmadığı gibi bir kısmı üçüncü kişilere yapılmış ve üzerinde tarih bulunmayan ödemelerin sözleşme kapsamında yapıldığı yaklaşık ispat ölçüsünde kanıtlanmadığından ilk derece mahkemesinin ret kararı sonucu itibariyle isabetli olup, alacaklı vekilinin istinaf başvuru nedenlerinin reddi gerekmiştir.Yukarıda açıklanan gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 ve İİK'nın 258/3. maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 362/1.f ve 258/3. maddeleri uyarınca karar kesindir.