İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2023/621 K.2023/1381

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın açılmamış sayılmasına dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. TBK madde 601'de öngörülen yükümlülüklerin yerine getirmemesi halinde müvekkilinin, davalı banka ile dava dışı ... San. ve Tic. A.Ş. arasında akdedilen Genel Kredi Sözleşmesine müteselsil kefillikten kurtulacağına ilişkin olarak taraflarınca davalı bankaya Kadıköy ... Noterliği ... yevmiye numaralı ihtarname çekilerek 1 ay içerisinde asıl borçlu ...San. ve Tic.

A.Ş.' ye karşı dava ve takip haklarının kullanılması, varsa rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takibe geçilmesi ve ara vermeden takibe devam edilmesi, aksi takdirde müvekkilinin yasal haklarını kullanarak kefaleti sona erdirme yoluna gidileceğinin ihtar edildiği, ihtarnamenin gereklilikleri davalı banka tarafından yerine getirilmediği, TBK madde 601 uyarınca müvekkilin "Genel Kredi Sözleşmesi"ne kefilliğinin ortadan kaldırılmasını talep etmiştir.Davalı vekili, savunmasında özetle.

11.6.2020 tarihli FYY sözleşmesi, 17.9.2020 tarihli ek protokol, ödeme planında yer alan 07.06.2021 tarihli 198.805,33 TL tutarındaki taksitin anılan tarihte tahsil edilerek alacaklarından mahsup edildiğini, bir sonraki taksitin 07.06.2022 tarihinde olduğunu, dava dışı asıl alacaklı ... firmasının yaptığı ödemelerin borçtan mahsup olduğunu, fakat borcun devam ettiğini,

bu nedenle de yapılan ödemelerin devam ettiği süresince de ne asıl borçlu hakkında ne de davacı kefil aleyhine açılmış olan icra takiplerinde fiili haciz ya da satış yoluna gidilmeyeceğini ve usulü işlemlerin yapılabileceğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece 09.06.2022 tarihli celsede; davacı talebinin kefil sıfatının sona erdirilmesini içerdiğinden dava konusu kefalet sözleşmesindeki kefalet miktarı olan 3.560.000,00 TL ve 10.550.000,00 USD üzerinden dava harcını tamamlamak için 2 haftalık kesin süre verilmesine,

bu sürede eksiklik giderilmediği taktirde dosyanın işlemden kaldırılacağı hususunun ihtarına, karar verilmiştir.Davacı vekili 27.06.2022 tarihli 23.06.2022 tarihli dilekçesiyle mahkemenin ara kararından rücu etmesini Anayasa'nın Hak Arama Hürriyeti başlıklı 36.maddesinin 1.fıkrasında herkesin meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğu hükmüne yer verildiğine, müvekkilinin kefil olduğu dosyaların toplam miktarının 400 milyon TL civarında olduğunu, her bir mahkemenin ayrı ayrı harç tamamlanmasını istemesi durumunda,

müvekkilinin Kanun'dan doğan hakkını arayamayacağını, davaya açmalarının temel sebebinin davalının da dahil olduğu diğer 11 banka ile Finansal Yeniden Yapılandırma Sözleşme gereği yapılandırılan ve yeni vadelere bağlanan borçların bir borcu ortadan kaldırmak suretiyle yeniden düzenlenmesi olduğunu, müvekkilinin kefilliğinin TBK'nın 601. maddesi gereğince ortadan kaldırılması gerektiğinin son derece açık olduğunu, aynı konuya ilişkin olarak diğer bankalara yöneltilmiş olan davaların görüldüğü mahkemelerde harç tamamlanması için kendilerine süre verilmediğini iddia ederek ara karardan rücu edilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Mahkememizde görülmekte olan yukarıda esas ve karar numarası yazılı dava dosyasının 22/09/2022 tarihli duruşmasında verilen ara karar uyarınca taraflarca takip edilmemesi nedeniyle dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olup; bu tarihten itibaren de üç (3) aylık yasal süre içerisinde taraflarca yenilenmemiş olduğundan, HMK 150/5.maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına ilişkin aşağıdaki karar oluşturulmuştur..." gerekçesiyle, davanın HMK 150/5. maddesi gereğince açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle;Kararın hukuka aykırı olduğunu, taleplerinin içeriği anlaşılmadan karar verildiğini, müvekkilinin Genel Kredi Sözleşmesine istinaden müteselsil kefilliğinin TBK 601.maddesi uyarınca sonlandırılmasına yönelik olarak açılan davada harç ihtarına ilişkin ara karar sonrasında ara karardan rücu edilmesine ilişkin talepte bulunulduğunu, buna ilişkin karar verilmediğini belirterek önceki iddialarını tekrar ile kararın kaldırılmasını yargılama yapılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, Genel Nakdi ve Gayrinakdi Kredi Sözleşmesindeki müteselsil kefaletin TBK'nın 601. maddesi kapsamında sonlandırılmasına ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Taraflar arasında kredi sözleşmesinin varlığı davacının kefilliği, kefalet miktarı, yatırılması gereken harç miktarları konusunda herhangi bir uyuşmazlık mevcut değildir.

Uyuşmazlık, nispi harca tabi olan davada davacı tarafın gerekli olan harcı yatırmaksızın iş bu davaya devam edip edilemeyeceği ve verilen kararın usul ve yasaya uygun olup olmayacağına ilişkindir.492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 28/1.fıkrası gereği dava, menfi tespit davası olmakla niteliği gereği nispi harca tabiidir. Nispi harç, konusu para ve para ile değerlendirilebilen şey ile ilgili davalarda hüküm altına alınan değer üzerinden tarifedeki belli nispete göre alınan harçtır.

Davacı vekili dava dilekçesinde her ne kadar davaya esas değer olarak 100,00 TL göstermiş ise de dava konusu olan kredi sözleşmesinde davacı tarafın 3.560.000,00 TL ve 10.550.000,00 USD müteselsil kefaleti söz konusudur. Mahkemece yukarıda yer verilen ara karar uyarınca söz konusu dava değeri üzerinden gerekli harcın yatırılmasına dair ihtarda bulunulmuştur.

Kesin süreye rağmen harç yatırılmayınca dosyanın 22.09.2022 günü işlemden kaldırılmasına karar verilmiş, davacı yan tarafından Harçlar Kanunu'nun 30, 32. maddeleri gereğince başvuru ve peşin nisbi harç yatırılmaması ve davanın bu süre içerisinde harç yatırılarak yenilenmemesi sebebiyle 6100 sayılı HMK'nın 150/1 maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.İş bu davadaki talep, TBK'nın 601. maddesi kapsamında müteselsil kefaletin sonlandırılması talebine ilişkindir.

Dava, HK'nın 28. maddesi uyarınca nispi harca tabi olup peşin harcın yatırılması yasal zorunluluktur. HK'nın 30. maddesi uyarınca, harç yatırılmadan müteakip işlemler yapılamaz, harç yatırılıncaya kadar dosya işlemden kaldırılır. Davacının aynı nitelikteki kredilerden dolayı birden fazla mahkemede dava açmış olması, somut davada da harçtan muaf sayılmasını gerektirmez. Zira bunu gerektiren yasal bir düzenleme bulunmamaktadır.

Harç konusu, mahkemenin görevinden önce değerlendirilmesi gereken bir husus olup mahkemece öncelikle harcın değerlendirilmesinde usule aykırılık bulunmamaktadır.Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.