İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2023/666 K.2023/1387

Taraflar arasındaki kıymetli evrak iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ... bank Perpa Şubesince düzenlenen ... numaralı hesaba bağlı, ... numaralı çekin yalnızca imza kısmı dolu halde kaybolduğunu, müvekkili tarafından yapılan kontrollerde çekin yapılan aramalarda bulunamadığını, çekin kaybolduğunu, yasal hamilinin müvekkili şirket olduğunu, çek için müvekkilinin rızası hilafına muhatap bankaya başvurulması ihtimaline karşı öncelikle usule uygun piyasaya sürülen veya ticari faaliyete konulan bir çek söz konusu olmadığından teminatsız olarak, mümkün olmaması halinde makul bir teminat ile ödemeden men kararı verilmesini ve muhatap bankaya bildirilmesini, çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Dava, çek iptali istemine ilişkin olup, TTK'nın 651. Maddesi uyarınca çek iptali davasını ancak hamil açabilip, keşideci açamayacağından (Y11HD Esas:2014/6648 Karar :2014/12228 Tarih:26/06/2014 karar) davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılarak..." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; çek iptali davasının ancak hamilin açabileceği kanaati ile davanın reddine karar verildiğini, karara katılmalarının mümkün olmadığını, imzalı ve kayıp bir çekin söz konusu olduğunu, henüz unsurları tam olarak piyasaya sürülmemiş çekin söz konusu olması ve ayrıca çekin keşidecisi ve yasal hamili müvekkili şirket olması nedeniyle dava açmakta hukuki menfaati bulunduğunu, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu iddia ederek, kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, hukuki niteliği itibariyle, zayi nedeniyle çek iptaline ilişkin olup hasımsızdır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Talepte bulunulan çekin davacı keşidecisi olup, bu husus ihtilafsızdır.

Dava dilekçesinde, ... bank Perpa Şubesinde düzenlenmiş olan hesaba bağlı çekin yalnızca imza kısmı dolu halde kaybolduğu belirterek ,üçüncü kişilerin çeki bulup rızasına aykırı olarak doldurarak piyasaya sürmeleri halinde telafisi imkansız zararlara uğranılacağını iddia edilerek zayi olan çek yönünden çekin iptaline kararı verilmesi talep edilmiştir.

Kıymetli evrakta hakkın çeke bağlı olması nedeniyle, çekin zayi edildiği durumlarda, çeke bağlı hakkın çeksiz de ileri sürülebilmesi için TTK'nın 651. ve 652.maddelerinde hamiline iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını çek olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir.

Çek keşidecisinin (çek karnesi sahibinin) TTK'nın 757 ve 818/s.maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Bu nedenle, eldeki davayı açmakta hukuki yararı yoktur.

Açıklanan bu gerekçeyle, ilk derece mahkemesinin davanın reddi yönünde kurduğu hüküm isabetli olup, aksi yöndeki davacı vekilinin istinaf başvuru nedenleri yerinde görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca esastan reddi gerektiğinden aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 362/1.ç maddesi uyarınca karar kesindir.