İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2024/1061 K.2024/1144

TARİHİ 09.04.2024 tarihli Ara Karar

NUMARASI

2024/117 E.

DAVANIN KONUSU

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) Taraflar arasındaki alacak dava dosyasında, davacı tarafından talep edilen ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbirin ilk derece mahkemesince reddine dair verilen ara karara karşı, davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ İhtiyati haciz talep eden davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında düzenlenen belirli süreli iş sözleşmesi kapsamında, müvekkilinin ekonomik zorluk içerisinde bulunan yönetim kurulu üyesi olarak atandığını, 30.03.2018 tarihli sözleşmenin 4.maddesine göre aylık 12.500 USD ücret ödenmesinin kararlaştırıldığı,

sözleşmenin 5.maddesine göre konkordato için gerekli çalışmaların tamamlanarak dava açılması halinde 250.000 USD ödeneceği gibi üç tane bağımsız bölümün devir edilmesinin kararlaştırıldığını, kesin mühlet kararı verilmesinden sonra bir adet bağımsız bölüm verilmesini, konkordato projesinin tasdiki ile birlikte ve iki adet arsa tapusunun müvekkiline verileceğinin kararlaştırıldığı,

sözleşme ile bu şekilde 12.500 USD maaş, 500.000 USD nakit ve 6 taşınmazın ücret ve prim olarak verilmesinin kararlaştırıldığını, müvekkilinin edimini yerine getirdiğini, davalı şirkete kayyım olarak atanan TMSF'nin konkordato davasını takip etmediğini ve müvekkilinin maaş ve primini vermediğini ileri sürerek,

şimdilik 50.000 USD maaş, 50.000 USD nakdi prim alacağının ve 5 adet bağımsız bölümün güncel rayiç bedelinin belirlenerek tahsiline, ... ... ada ... parsel ... parsel için verilen tedbirin devamına, taşınmazın tapusunun iptali ile müvekkili adına tesciline, bunun mümkün olmaması halinde taşınmaz bedelinin tahsiline karar verilmesini, davalı adına kayıtlı bulunan devir ve temlikinin önlenmesi için ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz kararı verilmesini istemiştir.Davalı vekili, şirket kayıtlarında davacıya ilişkin bilgi bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ İlk Derece Mahkemesi, 09.04.2024 tarihli ara kararında; "...İİK'nın 258/1. maddesi hükmüne göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin ''alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması' yeterlidir. Mahkemenin 'alacağın varlığına kanaat edinmiş olmasından' anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispat edilmesi değildir.

Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip, uyuşmazlığı esastan sona erdirmek değildir. Yani ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için ispat gerekmez, yaklaşık ispat için delil sunulması yeterli olup, alacaklının ilişkisinin varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamaktadır.

Somut olayda, davacı tarafça 30.03.2018 tarihli Belirli Süreli İş Sözleşmesi'ne dayanıldığı, davalı tarafça bahsi geçen sözleşmenin kayıtlarında yer almadığı savunmasında bulunulduğu, bu ihtilafın ancak yargılama sonucu çözülebileceği, hali hazırda ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için şart olan bir alacaktan bahsedilemeyeceği anlaşıldığından İİK'nın 257/1. maddesindeki şartlar oluşmadığından.." gerekçesiyle ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir taleplerinin reddine, karar vermiştir.Bu ara karara karşı, ihtiyati haciz talep eden vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati haciz talep eden davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde ;Müvekkilinin hak ettiği sözleşmeye bağlı işçilik alacaklarına ilişkin olarak açılan davada talep edilen ihtiyati tedbir/ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin ara kararın hatalı olduğunu, oysa sunulan 30.03.2018 tarihli Belirli Süreli İş Sözleşmesi ile alacağın yaklaşık olarak kanıtlandığını, davalının, dava konusu sözleşmenin varlığını inkar ettiğini, tarafların sözleşme şartlarında mutabık kalarak sözleşmeyi imzaladıklarını, bu nedenle talebin yaklaşık ispat ölçüsünü aşar derecede kanıtlandığını,

Sözleşmede açıkça belirtilen 450.000 USD maaş, 500.000 USD prim ve 5 taşınmaz için alınmış bir ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz bulunmadığını, şirkete TMSF'nin kayyım olarak atandığını, şirketin yeni bir iş yapmadığını, gayri faal olduğunu, şirketin taşınmazlarının büyük kısmını sattığını, TMSF şirkete ait 138 adet taşınmazını bir ihale ile sattığını, sözleşme konusu beş adet dairenin satılması nedeniyle alacak için başka yerlerin ihtiyaten haczinin gerektiğini, mal varlığının eksiltilmeye devam edildiğini, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek,

kararın kaldırılmasına ve talebin kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, itirazın iptali istemine; istinaf, ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir taleplerinin reddine ilişkin olarak verilen 09.04.2024 tarihli ara karara ilişkindir. İlk derece mahkemesince, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararının reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davacı vekili, taraflar arasındaki hizmet sözleşmesine dayalı olarak maaş ve prim alacaklarının tahsili için eldeki davayı açmıştır. Dava içerisinde, davalı şirketin mal varlığının azaltıldığını belirterek, ihtiyati haciz veya ihtiyati tedbir kararı verilmesi talep edilmiştir.

Dava dilekçesinde, tapusunun iptali talep edilen ... ada ... parsel ... nolu bağımsız bölüm için verilen ihtiyati tedbirin devamına karar verilmesi istenmiştir. Davanın açıldığı iş mahkemesince görevsizlik kararı verilmiştir.

Daha önce talep edilen ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin İstanbul 27.İş Mahkemesinin 2023/59 Esas sayılı dosyasında mahkemece ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş, bu karara yönelik istinaf başvurusu İstanbul BAM 51.HD'nin 2023/624-921 E.K. sayılı ilamı ile reddedilmiştir. Davacı vekili yargılama aşamasında yeniden ihtiyati haciz/tedbir talebinde bulunmuştur. İİK'nın 257. maddesinde, ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir.

Maddede, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısının, borçlunun yedinde veya üçüncü şahıstan olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği belirtilmiş, maddenin 2. fıkrasında ise iki bent hâlinde, vadesi gelmemiş borçlardan dolayı, borçlunun muayyen yerleşim yerinin olmaması,

borçlunun taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa ihtiyati haciz istenebileceği düzenlenmiştir.İİK'nın 258. maddesi hükmüne göre, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin alacağın varlığı ve miktarı hakkında kanaat edinmiş olması yeterlidir.

Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken, alacağın usul kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi değildir.

Bu hükme göre alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamakta, bu konuda mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermesi yeterli kabul edilmektedir.Yasal düzenlemeler ve açıklamalar doğrultusunda somut olayın incelenmesinde; talep eden davacının tespitini talep ettiği alacak iş sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.

Davalı taraf sözleşme ilişkisini kabul etmemekte ve şirket kayıtlarında belirtilen sözleşmenin bulunmadığını savunmaktadır. İİK'nın 258/1. maddesinde, alacaklının alacağını ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecbur olduğu düzenlenmiştir. Yasal düzenleme emredici niteliktedir. Kanaat getirecek delillerden kastedilen hiç şüphesiz ki kesin delil değildir. Talep konusu alacağa yaklaşık ispat ölçüsünde delil sunulması gerekir.

Davacının anlatımı ile oluşturulan olay örgüsü yaklaşık ispat için yeterli olmayıp, anlatılan olay örgüsünün maddi ve hukuka uygun delillere yaklaşık ispat ölçüşünde kanıtlanması gerekir.

Ara karar tarihi itibariyle yaklaşık ispat bulunmadığına ilişkin mahkemenin gerekçesi yerinde olup, yargılama aşamasında yaklaşık ispat koşullarının oluşması ve talep halinde ihtiyati haciz talebi her zaman ileri sürülerek değerlendirilebileceğinden davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir. Davacı vekili ihtiyati tedbir talebinde de bulunmuştur.

HMK'nın 389. maddesi "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyat tedbir kararı verilebilir " hükmünü, 390/3 maddesi ise '' Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkca belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır'' düzenlemesini içermektedir.Somut olayda, davacının davasının,

sebepsiz zenginleşmeye dayalı zarardan kaynaklanan belirsiz tutarlı tazminat alacağının, işleyecek en yüksek yasal faizi ile birlikte hesaplanarak tespiti istemine ilişkin olup üzerine tedbir konulması talep edilen taşınmazların dava konusu olmadığı anlaşılmaktadır. Yukarıda yer verilen Kanun hükmü, tedbirin sadece dava konusu olan şey hakkında verilebileceğini düzenlemiştir. Davanın konusu olmayan şeyler hakkında tedbir kararı verilemez.

İhtiyati tedbirde, hakkında tedbir kararı alınan şey, esasen asıl davanın konusudur.

Bu nedenlerle mahkemece ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin gerekçesi de usul ve yasaya uygun olup davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 ve 391/3, İİK'nın 258/3 maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.