İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2024/139 K.2024/235

İlk derece mahkemesince verilen ihtiyati haciz talebinin reddi kararının, ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Dairemize gönderilmiş olan dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ İhtiyati haciz talep eden vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalıya sattığı emtia karşılığında 10.04.2023 tarih ve ... nolu fatura ile ... numaralı irsaliye nedeniyle 95.962,68 Euro, 10.04.2023 tarih ve ... nolu fatura ile ... nolu irsaliye için 10.308,48 Euro, 13.04.2023 tarihli ve ... nolu fatura ile ... nolu irsaliye için 82.512,00 Euro, 13.04.2023 tarih ve ... nolu fatura ve ... nolu irsaliye için 62.457,00 Euro, 13.04.2023 tarih ve ... nolu fatura ile ... nolu irsaliye için 676,14 Euro, 13.04.2023 tarih ve ... nolu fatura ve ... nolu irsaliye için 17.190,00 Euro,

14.04.2023 tarih ve ... nolu fatura ve ... nolu irsaliye numaralı 20.778,12 Euro, 14.04.2023 tarih ve ... nolu fatura ve ... nolu irsaliye için 39.537,00 Eudo bedelli faturaların düzenlenerek emtianın davalıya teslim edildiğini, borçlunun bu faturalar karşılığında 23.03.2023 tarihinde 48.589,55 Euro'nun ödeme tarihindeki Türk Lirası karşılığını 15.07.2023 tarihinde, 99.469,46 Euro'nun ödeme tarihindeki Türk Lirası karşılığını ...

Altunizade Ticari Şubesine ait 15.07.2023 düzenleme tarihli ve ... seri numaralı çek ile ödediğini, 31.07.2023 tarihinde ise 101.120,07 Eur'nun ödeme tarihindeki Türk Lirası karşılığının aynı bankaya ait 31.07.2023 düzenleme tarihli ve ... seri numaralı çek ile ödediğini, kısmi ödemeler mahsup edildikten sonra bakiye fatura bedeli olan 80.242,34 Euro'nun ödenmemesi üzerine keşide edilen Beyoğlu ...

Noterliğinin 13.10.2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin 27.10.2023 tarihinde tebliği üzerine 35.996,45 Euro'nun fiili ödeme tarihinde ödediğini, bakiye 44.245,89 Euro alacağın ise ödenmediğini ileri sürerek, İİK'nın 257/1. maddesi uyarınca borçlunun taşınır ve taşınmaz mallarını ile alacakları ve diğer haklarının 44.245,89 Euro tutarında kısmının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ İlk Derece Mahkemesi haciz talebini değerlendirdiği 15.12.2023 tarihli kararıyla; "...İhtiyati hacze konu alacak tek taraflı olarak düzenlenen faturadan kaynaklanmaktadır. Alacağın varlığı noktasında dosyaya sunulan irsaliyeli fatura örneği yaklaşık ispata elverişli değildir. İhtiyati haciz talep eden tarafından alacağına ilişkin haklılığını yaklaşık olarak ispat edecek deliller sunulmadığından ve alacağın miktarı yapılacak yargılama sonucunda belirleneceğinden, İİK 'nin 257 ve 258. Maddeleri gereğince İcra İflas Kanununun 257. ve 258. maddeleri uyarınca ihtiyati haciz talebinin reddine..." gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddine, karar vermiştir.Bu karara karşı, ihtiyati haciz talep eden vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf başvuru dilekçesinde.

Müvekkilinin satarak teslim ettiği zemin kaplama malzemesini fatura ve sevk irsaliyesi ile borçluya teslim ettiğini, ayrıntısı talep dilekçesinde yazılı olan fatura ve sevk irsaliyeleri ile teslim edilen emtia miktarının sabit olduğunu, toplam satım tutarının 329.421,42 Euro olduğunu, borçlunun bu satım karşılığı 23.03.2023 tarihinde 48.589,55 Euro'nun ödeme tarihindeki Türk Lirası karşılığını, 15.07.2023 tarihinde 99.469,46 Euro'nun ödeme tarihindeki Türk Lirası karşılığını 15.07.2023 düzenleme tarihli çekle, 31.07.2023 tarihinde 101.120,07 Euro'nun ödeme tarihindeki Türk Lirası karşılığınının 31.07.2023 düzenleme tarihli çekle ödendiğini,

kalan 80.242,34 Euro borcun ödenmesi için Beyoğlu ...Noterliğinin 13.10.2023 tarihli ihtarının keşide edildiğini, ihtarın tebliği üzerine 27.10.2023 tarihinde 35.996,45 Euro'nun fiili ödeme tarihindeki Türk Lirası karşılığının ödenmesine rağmen bakiye 44.245,89 Euro borcun ödenmediğini, bu miktarın Türk Lirası karşılığı için ihtiyati haciz talep edildiğini, yaklaşık ispatı aşar kanıt sunulmasına rağmen mahkemece talebin reddine karar verildiğini, oysa satım ve teslim ile yapılan kısmi ödemenin kanıtlandığını, bakiye alacağın tahsili için ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiğini,

bir çok yüksek mahkeme kararında da benzer durumda yaklaşık ispat koşulunun yerine getirildiğinin benimsendiğini, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesini istemiştir.Borçlu vekili istinaf başvurusuna karşı sunduğu cevap dilekçesinde özetle;

ilk derece mahkemesinin ret kararının yerinde olduğunu, müvekkilinin borçlu olmadığının talep dilekçesi ile eklerinden anlaşılabileceğini, fatura bedelinin ödendiğinin talep dilekçesinde de ikrar edildiğini, kur farkı iddiasına dayanılarak alacak talep edildiğini, yasal düzenlemelere göre davacının kur farkına ilişkin bir talepte bulunamayacağını, mal satımı karşılığı düzenlenen fatura borcunun ödendiğini, fatura bedelinin Türk Lirası cinsinden ödeneceğinin faturada yazılı olduğunu, faturada da Euro olarak yer alan miktarların Türk Lirasına çevrildiğini, faturada kur farkı talep edilebileceğine ilişkin bir kayıt bulunmadığını,

yapılan işlemin 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Kanununa göre yayımlanan 85 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 06.10.2018 tarihli Resmî Gazetede yayınlanan Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğine uygun olduğunu belirterek, istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Talep, İİK'nın 257 vd maddeleri uyarınca ihtiyati hacze ilişkindir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş; bu karara karşı, alacaklı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Taraflar arasında satım sözleşmesi ilişkisi bulunduğu ve davacının satım konusu emtiayı borçluya teslim ettiği ve talep dilekçesine eklenen faturaların borçluya tebliğ edildiği sabittir. Ayrıca satım borcu nedeniyle borçlu tarafından yapılan ödemelerin miktarı da ihtilafsızdır.

Uyuşmazlık, düzenlenen fatura ve sözleşmeye göre kur farkı istenip istenemeyeceği ve yapılan ödemelere göre bakiye bir alacak bulunup bulunmadığı ile buna göre ihtiyati haciz koşullarının oluşup oluşmadığı noktasındadır.Dosya kapsamında düzenlenen faturalar Euro cinsinden düzenlenmiştir. Sonuç kısmında ödenecek tutar ise Türk lirası cinsinden gösterilmiştir.

Bu durumda yapılan ödemelere göre talepte bulunan alacaklının kur farkından kaynaklanan bir alacağının bulunup bulunmadığının veya Türk lirası cinsinden yapılan ödemelerin mahsubu sonucu bakiye bir alacak bulunup bulunmadığı yapılacak bir yargılamada değerlendirilmesi gerekir. Yani bu husus, ispata muhtaçtır.

İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini garanti altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır. İhtiyati hacze ilişkin yasal düzenleme İİK'nın 257 ila 268. maddesinde yer almaktadır. Bilindiği gibi ihtiyati haciz talep edebilme koşulları İİK’nın 257. maddesinde gösterilmiş olup maddede hem vadesi gelen hem de henüz vadesi gelmemiş para alacakları için ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir.

Bunlar muaccel alacaklarda alacağın vadesinin gelmiş olması ve alacağın rehinle temin edilmemiş olmasıdır. Müeccel alacaklarda ise kural ihtiyati haciz istenemeyeceği ise de borçlunun belli bir adresinin olmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu amaçla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa vadesi gelmemiş alacaklarda da ihtiyati haciz kararı verilebilir.

Sözü edilen maddede bunun dışında herhangi bir koşul öngörülmemiştir. Öte yandan, İİK’nın 258. maddesi “Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur” hükmünü içermekte olup ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı ve miktarı hakkında kanaate varılması yeterlidir.

Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken, alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi olmayıp yaklaşık ispat ölçüsünde alacağın varlığını gösteren delillerin sunulmasıdır.

Talep edilen alacak yönünden yasada belirlenen yaklaşık ispat koşulunun bu aşamada sağlanmadığına ilişkin mahkeme gerekçesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla alacaklı vekilinin yerinde görülmeyen tüm istinaf başvuru nedenlerinin reddi gerekmiştir.Açıklanan bu gerekçelerle, İİK'nın 258/3. ve HMK'nın 353/1.b.1. maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.