İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2024/1403 K.2024/1466

Taraflar arasındaki ihtiyati haciz talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda, ihtiyati hacze itirazın reddine dair verilen ek karara karşı, ihtiyati hacze itiraz eden vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, talep dilekçesinde özetle; dilekçenin ekinde sunulan 31/03/2024 keşide tarihli 500.000,00TL'lik çekin ödenmediğini, vadesi gelen ve herhangi bir rehinle de teminat altına alınmamış olan alacak açısından ihtiyati haciz şartlarının gerçekleştiğini, borçlunun mal kaçırma ihtimali bulunduğunu belirterek ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi, ihtiyati haciz talebini değerlendirdiği 22.04.2024 tarihli kararıyla; "...

Faktoring sözleşmesi kapsamında ABF formu ile ispatlanan (256,670,44-TL)'nin tahsilinin ifasını temin bakımından, vaki isteği İ.İ.K.'nun 257.maddesi 1.fıkrasına uygun bulunduğundan borçlunun/borçluların ve üçüncü şahısların muhtemel zarar ve ziyanlarına karşı %15 oranında (38.500,56-TL) teminat yatırılması suretiyle tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, borçlunun/borçluların taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının borca yeter miktarının İcra İflas Kanunu'nda gösterilen muayyen tahditler dairesinde İstanbul ...

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla ve bu dosyadan ihtiyaten haczine, fazlaya ilişkin istemin reddine... " gerekçesiyle, ihtiyati haciz kararı verilmiştir. Bu karara karşı, borçlu vekili tarafından, İİK'nın 265. maddesi uyarınca itiraz edilmiştir.

İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili, itiraz dilekçesinde özetle; takip yapılan alacaklı aleyhine İsztanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/930 Esas sayılı dosyası ile Menfi Tespit ve İstirdat davasından tedbir ve ödemeden men kararı alındığını, verilen ihtiyati haciz kararının haksız olduğunu, söz konusu çekin takip borçlularına eklenemeyen konkordato talep eden ... şirketine karşı ileriki tarihte teslim edilecek ürünlere karşı verilen senet olduğunu beyan ederek mahkememizce verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk derece mahkemesince ihtiyati hacze itirazın değerlendirildiği 28.05.2024 tarihli ek kararla; "...İİK.

265/1. maddesine göre; 'Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine, teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracatla itiraz edilebilir.' İİK'nın 265/1 maddesinde ihtiyati hacze itiraz düzenlenmiş olup, itiraz sebepleri mahkemenin yetkisine, teminata ve ihtiyati haczin sebebine ilişkin olarak sınırlandırılmıştır.

Somut olayda, itiraz eden tarafından borca itiraz ile ihtiyati haczin kaldırılması talep edilmiş olup, itiraza konu hususların İİK 265. maddesinde açıklanan tahdidi itiraz sebepleri arasında yer almadığı, itiraz eden vekilinin borca yönelik itirazlarının yargılamayı gerektirdiği ve dosyanın mahiyeti gereği de esas yönünden yargılama yapmanın mümkün olmadığı..." gerekçesiyle, ihtiyati hacze itirazın reddine, dair karar verilmiştir.

Bu ek karara karşı, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Kararının teminat mukabili tedbir verildiği, hakların telahuku diyebilecekleri ihtiyati haciz ile ihtiyati tedbirin yarışmasa da ihtiyati haciz miktarıyla sınırlı kararın dosyanın infazına baskı ve şantaj, tehdit ve muhafaza ile üstelik tahsil harcına kadar tahsilat yapıldığı halde müvekkillerinin şahsi kredibilite ve bankacılık işlemlerinde karşısına çıkması için 1 ay sonra dosyaya beyan edilip aldıkları harçları dahi yatırmadıklarının belgeli olduğunu, Çek aslını ve kararı icra dosyasına ibraz etmeksizin ve talimat yazdırma aşamasında,

ödeme emrinin tebliğe çıkarılmasında çek aslını ancak dosyaya ibraz eden sözde alacaklı vekilinin işleminin hukuka aykırılığının izahtan vareste olduğunu, Kırk yıllık hukukçuluk hayatlarında görmedikleri haksız ihtiyati haciz uygulamasının, keyfi tahsilat ve beyan, çek aslını iade ettirmemek için aylarca uğraşan ihtiyati haciz isteyene karşı kararda geçen belge aslını ibraz etmeme/borcu doğuran sebep veya çeklerin taraflarından alındığına dair ıslak imzalı evrakın ibrazının istenmesi gereğinden ötürü kabulü gerektiğini, mahkemece ret kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğunu,

ayrıca borcu doğuran sebeplerin ortadan kalktığını ve tedbir kararına karşı ihtiyati haciz kararının uygulanamayacağını, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu ek kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, ek kararın kaldırılmasına ve ihtiyati hacze itirazın kabulüne, neticede ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Talep, İİK'nın 265. maddesi uyarınca ihtiyati hacze itiraza ilişkindir. İlk derece mahkemesince verilen itirazın reddine dair ek karara karşı, borçlu vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Mahkemece, çeke dayalı talep üzerine ihtiyati haciz kararı verilmiş, borçlu vekillerince itiraz edilmesi üzerine ilk derce mahkemesinin 28.05.2024 tarihli ek kararı ile ihtiyati haciz kararına yöneltilen itirazın reddine karar verilmiş, bu ek karara karşı borçlu vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İİK’nun 265. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararına itiraz, ihtiyati haciz kararını veren mahkemeye yapılır.

Ancak, ihtiyati haciz talep eden alacaklı veya borçlunun, ihtiyati hacze itiraz edilmeden önce başka bir mahkemede esas hakkında dava açması halinde bu defa ihtiyati haciz kararına yapılan itiraz, ihtiyati haciz kararını veren mahkeme tarafından değil esasa ilişkin davanın açıldığı mahkeme tarafından incelenecektir (Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Kasım 2004 s:896).

Bu durumda, ihtiyati hacze konu alacak hakkında ihtiyati hacze itiraz edilmeden evvel dava açılması, ihtiyati hacze itirazı incelemeye bu kararı veren mahkemenin görevli bulunduğuna ilişkin kuralın istisnasını teşkil etmektedir.

Somut uyuşmazlıkta; borçlu vekilince sunulan 29.04.2024 tarihli dilekçe ile ihtiyati haciz kararına itiraz edildiği, yine itiraz dilekçesinde, alacaklının da tarafı olduğu İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/930 Esas sayılı dosyasında menfi tespit davası açıldığı ve iş bu davada talep üzerine teminat karşılığı ihtiyati tedbir kararı verildiği belirtilmiştir.

Dosya kapsamında İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/930 Esas sayılı dosyasında 04.04.2024 tarihli verilen ihtiyati tedbir kararına ilişkin ara karar tutanak örneği de sunulduğu anlaşılmaktadır. İş bu ara karar tutanağından menfi tespti davasının 20.12.2024 tarihinde açıldığı belirtilmiştir.

Tüm bu hususlar dikkate alındığında, ihtiyati hacize dayanak çek alacağının esasına dair menfi tespit davasının ihtiyati hacize itiraz edilmeden ve itirazın değerlendirildiği tarihten önce açılmış olduğudur. Eğer ihtiyati haciz kararı ve ihtiyati hacze itirazın reddi kararından önce ihtiyati hacze konu alacak hakkında esasa ilişkin dava açılmış ise dosyanın davanın görüldüğü mahkemeye gönderilmesi gerekmektedir.

Ancak istinafa konu ilk derece mahkemesi dosyasında bu hususun hiçbir şekilde değerlendirilmediği anlaşılmaktadır. ( Yargıtay 11 HD 2012/18803 E 2013/799 K 16/01/2013 T) İlk derece mahkemesi, itiraz eden borçlu vekili dilekçesinde gösterilen dava dosyası örneğini celbedip incelemeli ve itirazı inceleme görevinin kendisinde olup olmadığını net olarak ortaya koymalıdır.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ilk derece mahkemesinin istinafa konu ek kararının kaldırılmasına ve itiraz hakkında yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda yeniden karar vermek üzere dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.