İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2024/1527 K.2024/1457

Taraflar arasında görülen kıymetli evrak iptali talepli davada ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sırasında ara kararda yazılı nedenlerle ihtiyati tedbir talebinin reddine dair verilen 21.08.2024 tarihli ara karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, ihtiyati tedbir talepli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, keşideci müşterisi olan .... Şti.ile arasındaki ticari ilişki gereği .... AŞ...

Şubesinin ... seri nolu, 30.08.2024 keşide tarihli 200.000,00-TL bedelli, ... seri nolu, 30.09.2024 keşide tarihli 250.000,00-TL bedelli ve .... seri nolu, 30.10.2024 keşide tarihli 150.000,00-TL bedelli çeklerin müvekkiline verildiğini, ancak işbu çeklerin müvekkilinin iş hesaplarının giriş çıkışlarının yoğun olması sebebiyle müvekkili şirket tarafından işlemleri yapılamadan şirket içerisinde kaybolduğunu, tüm aramalara rağmen bulunamadığını, dolayısıyla çeklerin işlemsiz olarak zayi olduğunu, çeklerin iptali ile ilgili hususların mahkeme aşamasında ispatlanacak olduğunu ileri sürerek,

öncelikle çeklerin ödenmemesi yönünde ödemeden men kararı ve ayrıca yargılama neticesinde de çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARI ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesince 21.08.2024 tarihli ara kararda özetle; "...Her ne kadar davacı tarafça hamili olduğu senedin zayi olduğundan bahisle ödemeden men kararı verilmesi talep edilmiş ise de, dava dilekçesine ekli olarak çeklere ilişkin herhangi bir bilgi ve belgenin sunulmadığı, çeklerin arka sayfa suretlerinin bulunmadığı, çeklerin "hamiline" yazılı çekler olduğu, davacının keşideci ile aralarında ticari ilişki bulunduğuna dair bilgi ya da belge sunmadığı, bu haliyle hamil olduğunu yaklaşık olarak ispatlayamadığı,

ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için yeterli kanaatin oluşması gerektiği, ancak belge sunulmadığından davacının hamil olup olmadığının ve çeklerin varlığı ile zayi olup olmadığının da ancak yargılama ile ortaya konulabileceği dikkate alınarak koşulları oluşmayan ihtiyati tedbir talebinin reddine .... " karar verilmiştir.Bu ara karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkilinin çeklerin hamili olduğunu ispatlayan belgelerin ara kararın verildiği tarihten sonra dosyaya sunulduğunu, 06.09.2024 tarihli beyan dilekçesi ile 21.08.2024 tarihli tensip zaptının (5) nolu ara kararının yeniden değerlendirilerek ödemeden men kararı verilmesinin talep edildiğini, 10.09.2024 tarihli ara karar ile "Mahkememizin 21/08/2024 tarihli ara kararın İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verildiği anlaşıldığından davacı vekilinin talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına," dair karar verildiğini,

06.09.2024 tarihli beyan dilekçesi ile dosyaya sunulan bu belgeler arasında cari hesap ekstresi ve müvekkili ile keşideci ...

Şti. arasında düzenlenen beş adet fatura bulunduğunu, bu faturaların müvekkilinin ticari ilişkisini ve çeklerin hamilliğini açıkça ortaya koyduğunu, üç adet çek dökümünün yapıldığı tahsilat makbuzunun da dilekçe ekinde sunulduğunu, bu çek tahsilat makbuzu ve ticari fatura ile ticari kayıtların müvekkilinin zayi olan çeklerin yasal hamili olduğunu açıkça gösterdiğini, çeklerin üçüncü kişilerin eline geçmesi durumunda telafisi mümkün olmayan zararlar doğabileceğini, bu sebeple ödemeden men kararının ivedilikle alınması gerektiğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu ara kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek,

kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, TTK'nın 818/1.s maddesi atfıyla aynı Kanun'un 757 ve devamı hükümleri uyarınca, zayi nedeniyle çek iptali istemine; istinaf, ödemeden men yasağı konulması yönündeki ihtiyati tedbir talebinin reddine dair verilen 21.08.02024 tarihli ara karara ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sırasında ihtiyati tedbir talebinin reddine dair 21.08.2024 tarihli ara karar verilmiş; bu ara karara davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi,

HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.TTK'nın 757 vd. maddelerinde yer alan kambiyo senedinin zayi nedeni ile iptali davası, iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye, hakkın senetsiz olarak ileri sürülmesi veya borçludan yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilme imkanı verir (TTK m. 651-652)TTK'nın 759.maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zayi olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, çekin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Çek iptal işlemleri öncelikle mahkemeye bir dilekçe verilmesi ile başlamaktadır.İptal ve ödemeden men talebinde bulunan kişi, zayi olan çekin zilyedi olduğunu gösterir delillerini mahkemeye sunmalıdır. Örneğin çekin önü ve arkasının yer aldığı bir fotokopisi önemli bir ispat aracıdır.

Çek fotokopisinin bulunmaması halinde ise çek bedeli, muhatap banka ticari ünvanı, ödeme yeri, keşide yeri, keşide tarihi ve keşidecinin adının iptal talepli dilekçede gösterilmesi gerekir.Somut olayda davacı tarafından, dava konusu çekin kaybedildiği ileri sürülmüş ve anılan çekin tüm bilgileri, bir fotokopisi, cari hesap dökümleri ve faturalar sunulmuş olup bu durum karşısında mahkemece, somut uyuşmazlık yönünden davacı vekilince sunulan mevcut deliller yönünden yaklaşık ispatın gerçekleştiği gerekçesiyle tedbir talebinin kabulü gerekirken,

ilk derece mahkemesince dava konusu çekler hakkında talep edilen ödeme yasağı konulmasına ilişkin ihtiyati tedbir talebinin reddedilmesi yerinde görülmemiştir. Bu açıklamalar ışığında davacının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.2. ve 391/3. maddeleri uyarınca kabulü ile ilk derece mahkemesinin istinafa konu 21.08.2024 tarihli ara kararının kaldırılarak, davacı vekilinin ödemeden men talebinin kabulüne dair aşağıdaki karar verilmiştir.

17.10.2024