İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2024/401 K.2024/867

Taraflar arasındaki şirketin ihyası davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın usulden reddine dair verilen karara karşı, davacı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilince, ...

Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine karşı İstanbul Anadolu 15. İş Mahkemesinde açılan davada, mahkemenin 07.07.2023 tarih ve 2021/623 Esas, 2023/414 Karar sayılı ilamı ile 1.922,14 TL ücret alacağı, 31.380,46 TL bakiye süre ücreti alacağı ve 28.251,83 TL haksız fesih tazminatının tahsiline karar verildiğini, iş mahkemesindeki yargılama sırasında şirketin tasfiye sürecine girdiğini, müvekkilince ticaret sicil müdürlüğüne başvurularak alacak davası devam ettiğinden terkinin engellenmesinin durdurulmasının istendiğini, ancak talebin Ticaret Sicil Müdürlüğünün 28.04.2022 tarihli yazısı ile reddedildiğini,

iş davasının tasfiye memuruna ihbar edildiğini, iş mahkemesince karar verildikten sonra icra aşaması için araştırma yapıldığı sırada şirketin terkin edildiğinin öğrenildiğini, tasfiye kararının kötü niyetli olarak müvekkilinin alacağına kavuşmasını engellemek için alındığını, eksik tasfiye işlemi bırakılması helinde ek tasfiye için ihya kararı verilebileceğini, müvekkilinin alacağının ilamla sabit olduğundan TTK'nın 547. maddesi uyarınca şirketin ihyası gerektiğini ileri sürerek, ...

Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin ihyasına karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Davacı taraf, dava konusu ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin ihyasını talep etmiş ise de, hali hazırda davacı tarafça ...Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine açılmış derdest bir dava veya icra takibi bulunmadığından dava tarihi itibariyle davacının dava konusu ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin ek tasfiye için ihyasını istemekte hukuki yararı bulunmadığı anlaşıldığından " gerekçesiyle davanın usulden reddine, karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Müvekkilince ihyası istenilen şirkete karşı açılan davada mahkemece işçilik alacaklarının tahsiline karar verildiğini, İstanbul Anadolu 15. İş Mahkemesinin 2021/623 Esas sayılı dosyasındaki ilamın henüz kesinleşmediğini, yargılama sırasında şirketin terkin edildiğini, terkin edilen şirketin taraf olduğu iş mahkemesindeki davada işlemlere devam edilebilmesi ve davalı şirket hakkında icra takibi başlatılabilmesi için ihya kararı verilmesi gerektiğini, buna rağmen mahkemece şirket aleyhine açılmış derdest bir dava veya icra takibi bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu,

ilama bağlı alacağın tahsili için başlatılacak takipte dahi şirketin ihyasının gerektiğini, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, hukuki niteliği itibariyle, TTK'nın 547. maddesi uyarınca, ek tasfiye işlemleri için şirket sicil kaydının ihyası istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın usulden reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Ticaret sicilinden terkin edilen şirketlerin yeniden ihyasının sağlanması amacıyla 6102 sayılı TTK kapsamında iki farklı yol öngörülmüştür. Buna göre, tasfiye sürecine giren şirketlerin tasfiye işlemlerinde eksiklik olması halinde TTK'nın 547. maddesi kapsamında sicilden terkin edilen şirketin tekrar sicile kaydedilmesi mümkündür.

Örneğin şirkete ait bir malvarlığının bulunması veya devam eden bir dava bulunması bu duruma örnek olarak gösterilebilir. Bir diğer yol ise TTK'nın geçici 7. maddesi uyarınca sicilden terkin edilen şirketlerin yeniden tescilidir. Buna göre asgari sermaye miktarına ulaşmayan, adres değişikliğini bildirmeyen şirketlerin re'sen kayıtlardan terkini halinde şirketin faal olması ve gerekli bazı koşulların da gerçekleşmesi halinde tekrar sicile kaydı mümkündür.

Dava konusu uyuşmazlıkta, davacı tarafından ihyası istenilen ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine karşı, İstanbul Anadolu 15. İş Mahkemesinin 2021/623 Esas sayılı dosyasında işçilik alacaklarını talep ederek dava açılmıştır. Mahkemenin 07.07.2023 tarih ve 2023/414 Karar sayılı ilamı ile davanın kısmen kabulüne karar verildiği, dava dilekçesinin ekindeki iş mahkemesi ilamından anlaşılmaktadır.

Dosyada bulunan ve Dairemizce İTO'dan temin edilen sicil kaydının incelenmesinde, ihyası istenilen şirketin, şirket ortaklar kurulunun 22.02.2022 tarihli kararı ile tasfiye sürecine girdiği, tasfiye memurunca gerekli ilanların yapıldığı ve şirketin tasfiyesinin kapatılarak 14.12.2022 tarihinde terkin işlemini tescil edildiği anlaşılmıştır.

Dava dilekçesindeki açıklamalardan, işçilik alacakları için açılan davanın işlemlerinin yapılması ve burada verilen hükmün infazı için ihya talep edildiği anlaşılmaktadır. Buna rağmen mahkemece aydınlatma yükümlülüğü kapsamında bir işlem yapılmadan doğrudan davanın reddine karar verilmiştir.

Dava basit usule tabi olmakla, HMK'nın 320/1. maddesi uyarınca duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün ise de bunun için hukuki dinlenilme hakkının tam olarak sağlanmış olması ve müphem noktaların açıklığa kavuşmuş olması gerekir. HMK'nın 27. maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkı, açıklama ve ispat hakkını ve mahkemenin bu açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve karaların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini de kapsar.

Davacıya taleplerini açıklama fırsatı verilmeden sonuca gidilmesi, hukuki dinlenilme hakkını ihlal eder niteliktedir. Dava dilekçesinde, hangi nedenle ihya talep edildiği açık olmakla birlikte, bu hususun müphem olduğunun değerlendirilmesi halinde dahi duruşma açılarak hangi nedenle ihya talep edildiği hususunda davacıdan izahat istenerek, yargılama yapılması gerekmektedir.

Mahkemece belirtilen şekilde bir işlem yapılmadan, dosyadaki iş mahkemesi ilamının karar tarihi ile şirketin terkin tarihleri dahi dikkate alınmadan eksik incelemeyle karar verilmiştir.

Bu durumda mahkemece duruşma açılarak, hangi nedenle ihya talep edildiği ile ilgili açıklama ve delillerinin sorulması, şirketin ortaklar kurulu kararı ile terkin edildiği dikkate alınarak eksik tasfiye işleminin bulunduğunun belirlenmesi hâlinde bu eksiklikle sınırlandırılarak ihya kararı verilmesi ve ek tasfiye için tasfiye memuru atanması, eksik belge ve delillerin toplanarak talebin esası hakkında bir karar verilmesi gerekir.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.4. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.