İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2024/44 K.2024/399

Çek iptali talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle talebin kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davacının hamili olduğu keşidecisinin ... Limited Şirketi olan; ... - Firuzköy Şubesi ... çek numaralı 30.05.2023 keşide tarihli 200.000,00 TL bedelli, ... - Firuzköy Şubesi ... çek numaralı 30.06.2023 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli, ... - Firuzköy Şubesi ... çek numaralı 30.06.2023 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli çeklerin zayi edildiğini, söz konusu çekler hakkında ödeme yasağı verilmesini ve iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "... Tüm dosya kapsamı ve samimi ve inandırıcı görülen davacının iddiası ile dava konusu ... seri nolu bir adet kambiyo senedinin davacının hamili (elinde) iken kaybetmek suretiyle iradesi dışında elinden çıktığı yönünde mahkememize tam bir vicdani kanaat geldiğinden davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki hükmün kurulması gerekmiştir.

Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yapılan ilan süresi içinde ... ve ... seri nolu çeklerin ... Ltd Şti elinde olduğu anlaşılmış ,davacı tarafa istirdat açmak üzere süre verilmiş ancak süresinde dava açılmadığı anlaşıldığından çek zayi olduğu ispatlanamamış olması..." gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile, davacının hamili olduğu keşidecisinin ...

Ticaret Limited Şirketi olan; ... - Firuzköy Şubesi ... çek numaralı 30.06.2023 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli ÇEKİN İPTALİNE, davacının hamili olduğu keşidecisinin ... Ticaret Limited Şirketi olan; ... - Firuzköy Şubesi ... çek numaralı 30.05.2023 keşide tarihli 200.000,00 TL bedelli ... - Firuzköy Şubesi ... çek numaralı 30.06.2023 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli çekler yönünden davanın REDDİNE karar verilmiştir.

Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle. İptali talep edilen fakat mahkeme tarafından iptaline karar verilmeyen çekler bakımından da iptal kararı verilmesini talep ettiklerini, her ne kadar Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yapılan ilan süresi içinde ... ve ... seri nolu çeklerin ...

Ltd Şti elinde olduğu anlaşılmış olsa da, çeklerin müvekkili firma yetkilisinin aracında bulunduğu sırada çalınmış bulunduğundan tahsilâtı mümkün olmamakta, bu durumun da müvekkilinin mağduriyetine neden olduğunu, müvekkilinin çeklerin çalındığını tespit ettikten sonra ...

Polis Merkezi Amirliği'ne yapmış olduğu şikayetin de mevcut olduğunu, bu şikayete dair ifade tutanağının dava dilekçesinin ekinde olduğunu, çekin kötü niyetli üçüncü kişiler tarafından kullanılmasının önlenmesi ve çek bedelinin talep edilebilmesi bakımından mahkeme tarafından iptaline karar verilmeyen çeklerinde iptaline karar verilmesi maksatıyla istinaf kanun yoluna başvurma zarureti hasıl olduğunu, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın tam kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, TTK'nın 818/1.s maddesi atfıyla aynı Kanun'un 757 vd.maddeleri uyarınca zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince dava konusu çeklerden sadece biri yönünden zayi nedeniyle iptal kararı verilmiş; davacı vekilince talebin reddine karar verilin iki adet çek yönünden karar yasal süre içinde istinaf edilmiştir.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması hâlinde ise çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddine karar verilmelidir.

Yukarıdaki açıklama ışığında, somut olayda yargılama sürecinde dava konusu ... ve ... seri nolu çeklerin ... Ltd. Şti. elinde olduğu anlaşılmış, davacı tarafa istirdat davası açmak üzere süre verilmiş ancak süresinde dava açılmadığı anlaşılmıştır. Buna göre dava konusu bu iki çek yönünden davanın reddine karar verilmesi isabetli olup, aksi yöndeki davacı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.