İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2024/495 K.2024/514

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yargılaması sırasında talep edilen ihtiyati haciz isteminin reddine dair verilen ara karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ İhtiyati haciz talep eden davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilince, davalı şirkete satılarak teslim edilen ürünlere ait bir kısım fatura bedellerinin ödenmediğini, alacağın tahsili amacıyla Gaziosmanpaşa İcra Müdürülğünün ... Esas sayılı dosyasında başlatılan takibe yönelik itirazın haksız olduğunu, emtiaların teslim edildiğini ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına ve öncelikle teminatsız olarak aksi halde uygun bir teminat karşılığı davalının borca yetecek miktarda mal varlığının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ İlk Derece Mahkemesi, 02.01.2024 tarihli ara kararında; "... İİK.nun 258. hükmüne göre de, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması yeterlidir. Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gerekenin alacağın usul kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi değildir.

Bu hükme göre alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamakta, bu konuda mahkemeye kanaat verecek delileri göstermesi yeterli kabul edilmektedir.Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olaya gelince; ihtiyati haciz isteyen vekili tarafından dosyaya sunulan belgelerden alacağın muaccel hale geldiğine ve borçlunun taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlandığı,

yahut kaçtığı ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunduğuna dair ciddi ve inandırıcı bir delil ortaya konulamadığı gibi kanaat verici belge de sunulmadığı anlaşılmaktadır. " gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddine, karar vermiştir.Bu ara karara karşı, ihtiyati haciz talep eden vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati haciz talep eden davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde ;Satılan ürünlere ilişkin elektronik faturalar sunulduğunu, davalının süresinde faturalara itiraz etmediğini, ticari faturalarda iptal işleminin ileti tarihinden itibaren e-fatura sistemindeki “Ret Uygulama Yanıtı” ile yapılması gerektiğini, satım ilişkisinde müvekkilince teslim edilen emtialara ilişkin faturaların sürekli şekilde e-fatura olarak gönderildiğini, borçlunun gönderilen faturalara itiraz etmediğini ve iptal işlemi yapılmadığını, faturalar incelenip, borçlunun defterlerinin incelenmesi halinde alacağın belirleneceğini,

itirazın haksız olduğunu ve müvekkilinin alacağına kavuşmasının geciktirildiğini, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve talebin kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Talep, derdest dava içinde ihtiyati haciz talebinin reddine dair verilen ara kararının İİK'nın 258/2. maddesi gereğince istinafına ilişkindir.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davacı, davalı ile ticari ilişkisi kapsamında fatura konusu mal ve hizmeti sunduğunu ileri sürerek alacaklı olduğunu, alacağın tahsili için yaptığı takibe yöneltilen itiraz üzerine eldeki itirazın iptali davasının açıldığını belirterek, davalı aleyhine ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

Davacı tarafından Gaziosmanpaşa .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında, 32.628,37 TL cari hesap alacağının tahsili tahsili amacıyla ilamsız takip başlatmış, ödeme emrinin tebliği üzerine süresinde borç ve ferilerine itiraz edilmiştir. İtiraz üzerine Gaziosmanpaşa 2.Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açılmış ve mahkemece görevsizlik kararı verilmiştir. İİK'nın 257. maddesinde ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir.

Maddede, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısının, borçlunun yedinde veya üçüncü şahıstan olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği belirtilmiş, maddenin 2. fıkrasında ise, 2 bent halinde, vadesi gelmemiş borçlardan dolayı, borçlunun muayyen yerleşim yerinin olmaması,

borçlunun taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa ihtiyati haciz istenebileceği düzenlenmiştir.İİK'nın 258. hükmüne göre, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması yeterlidir.

Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gerekenin, alacağın usul kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi değildir. Bu hükme göre alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamakta, bu konuda mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermesi yeterli kabul edilmektedir. Öte yandan, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın yargılamayı gerektirmemesi şeklinde bir koşulda kanunda öngörülmemiştir.

Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç, davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip uyuşmazlığı sona erdirmek değildir. İhtiyati hacizde amaç, ihtiyati tedbire benzer şekilde, Anayasa'nın 2. maddesinde yer alan " hukuk devleti " ilkesinin bir gereği olarak bireylere etkin hukuki himaye sağlamaktır.

İlk derece mahkemesi kararında da işaret edildiği üzere, fatura tek başına alacağı kanıtlayacak belgelerden değildir. Fatura konusu mal ve hizmetin davalı borçluya tesliminin de kanıtlanması gerekir. Somut olayda, davacı, emtianın satışına ilişkin elektronik fatura sunmuştur. İstinaf başvurusunda da faturaların yeterli olduğu ve tarafların ticari defterlerinin nicelenmesi halinde alacağın varlığının belirleneceği belirtilmiştir.

Davacı, satım konusu emtiayı alıcıya usulüne uygun düzenlenmiş bir irsaliye, davalının BA formu veya başka bir belge ile teslim edildiğinin bu aşamada ileri sürülerek yaklaşık ispat ölçüsünde kanıtlanmadığı, istinaf başvurusunda da sadece elektronik faturalara dayanıldığı anlaşılmakla ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesi yerindedir.Açıklanan bu gerekçelerle, İİK'nın 258/3. ve HMK'nın 353/1.b.1. maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.