İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2024/576 K.2024/862

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda, asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin tekne imalatı. yenilenmesi ve donatılması konusunda faaliyet gösteren kuruluş olduğunu, müvekkili ile davalı malik ... arasında münakid bakım, onarımı ve muhafaza konulu sözleşme uyarınca 20120 kayıt no.lu ... çağrı işarelli Valletta limanına kayıtlı Malta bayraklı özel yat niteliğindeki geminin maliki olan davalının, müvekkiline sözleşme bedelini ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, müvekkili şirketin sözleşmede ve eklerinde detaylı belirtilen iş ve iş kalemlerini ve sair yükümlülüklerini tam ve eksiksiz olarak yerine getirmişse de davalının müvekkiline taahhüt ettiği ödemeyi süresi içerisinde gerçekleştirmediğini,

yatın 08/10/2022 tarihinde saat 23:43'de fiilen denize indiğini, sözleşme gereği davalı borçlunun bu süreçte müvekkiline olan tüm borçları kapatması lazım gelirken, mevcut bakiye borcunu ödemediğini ve tüm girişimlere karşın yaklaşık yedi ay boyunca müvekkilini oyaladığını, davalı ile yapılan görüşmelerde sonuç alınamaması üzerine Muğla Asliye Ticaret Mahkemesinden taleple ... isimli 20120 kayıt numaralı, ... çağrı işaretli, Valletta Limanına kayıtlı, Malta Bayraklı, donatanı ... olan gemiye 102.700,00 Euro borca yeter miktarda ihtiyati haciz kararı verildiğini,

anılan kararın gemi üzerinde uygulandığını ve yasal süresi içerisinde esas takibe geçildiğini, gemi üzerindeki ihtiyati haczi davalının Euro üzerinden açılan banka mevduat hesabına yatırmış olduğu nakit teminata kaydırdığını, müvekkili tarafından yenilenerek suya indirilen bu gemi/yatın müvekkili şirketin kattığı değer üzerinden turistlere sezonda çarter hizmeti vererek çok yüksek gelir elde ettiğini, ancak davalı bakiye borcunu ödemekten kötüniyetle kaçındığını ileri sürerek, davalının Fethiye İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı dosyasında vaki itirazın iptaline, icra takibinin devamına, davalı aleyhine %20'den az olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "... Sonuç itibariyle; mahkememizin görevi, deniz ticareti ve deniz sigortasından kaynaklanan davalara ilişkin olduğundan, işbu dava bakımından mahkememizin görevsizdir.

Davanın her iki tarafı da tacir olup, TTK'nun 4/1.maddesine göre dava konusu uyuşmazlık ticari dava niteliği taşıdığından görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu kanaatine varılmakla, açıklanan nedenlerle mahkememizin görevsizliğine, İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli bulunduğuna,karar kesinleştiğinde süresinde ve talep halinde dosyanın görevli bulunan İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin tekne imalatı, yenilenmesi ve donatılması konusunda faaliyet gösteren sektörde itibarlı bir şirket olduğunu, taraflar arasında yeniden donatma konulu sözleşme uyarınca müvekkili şirketin tekneyi donatmayı ve Malta bayraklı özel yat niteliğindeki ... isimli geminin maliki olan davalının da sözleşme bedelini ödemeyi kabul ettiğini, müvekkilinin iş ve işlemleri eksiksiz yerine getirerek davalıya tekneyi teslim ettiğini, davalının edimini süresinde yerine getirmediğini, mahkeme tarafından görevsizlik kararı verildiğini,

verilen kararın tartışmalı olmakla birlikte uyuşmazlığın göz önüne alınması durumunda mahkemenin görevli olduğunu, somut olaydaki gibi gemi üzerinde yapılacak onarımların, iç mekana ilişkin değişikliklerin TTK'nın 1352.maddesi uyarınca deniz alacağı olduğunu, her iki tarafın da tacir olduğunu, TTK'nın 1352/1.-m maddesi gereğince, gemi bakımı için sağlanan malzeme ve geminin onarımına ilişkin her türlü uyuşmazlığın deniz hukukuna tabi olduğunun kabul edildiğini, BAM 37. Hukuk Dairesinin ve Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin emsal kararlarında bu hususun belirtildiğini, davacı müvekkilinin yüklenici olduğunu, alt yüklenici olmadığını,

davalının ise teknenin maliki olduğunu, tersanenin davanın tarafı olmadığını iddia ederek, görevsizlik kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, yeniden donatma sözleşmesi kapsamında alacağın tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine karşı itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda mahkemenin görevsizliğine karar verilmiş, bu karara karşı, davacı vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Dosya kapsamından, taraflar arasında yeniden donatma sözleşmesinin imzalanmış olduğu, sözleşmede davalının malik, davacı şirketin ise yüklenici olarak yer aldığı, sözleşmenin 2.maddesinde, sözleşme konusunun, davalı malike ait ... isimli teknenin yüklenici tarafından yeniden kullanılır hale getirilerek malike teslim edilmesi, yüklenici tarafından TC kanunları kapsamında verilecek olan tüm hizmetlere ve hizmet kapsamında yapılan masraf ve harcamalara ilişkin bedeller ile yüklenicinin hizmet bedelinin malik tarafından yükleniciye ödenmesine dair hususların düzenlendiği,

3.maddede, teknenin 30.09.2022 tarihinde suya indirileceği, 07.10.2022 tarihinde ise Via Marina Limanında yüklenici tarafından malikin yetkilisine veya yetkilendirildiği yazısını paylaştığı kişiye teslim edileceği hususuna yer verildiği, davacı şirket tarafından sözleşme ve ekleri kapsamında cari hesap ekstresi ve fatura alacağının tahsili amacıyla Fethiye İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasında 09.05.2023 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, itiraz üzerine davacının İİK'nın 67.maddesi gereğince iş bu itirazın iptali davasını açmış olduğu anlaşılmıştır. 6102 sayılı TTK'nın 5(2) maddesinde "Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4'üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır.

Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer Kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir" hükmü getirilmiştir.

6102 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinden sonra açılan davalarda ticaret mahkemelerinden hangisinin münhasıran deniz ticareti ve deniz sigortası ile ilgili hukuk davalarına bakacağı Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun görevlendirme kararına göre belirlenecektir. HSK tarafından, İstanbul'da 17. Asliye Ticaret Mahkemesi bu tür davalara bakmakla görevlendirilmiştir. Davacı tarafça, dava konusu alacağın deniz alacağı olduğu ve mahkemenin görevli olduğu iddia edilmektedir.

Deniz alacakları TTK'nın 1352. maddesinde tek tek sayılmış olup kapsamı oldukça geniştir. Bir alacağın deniz alacağı sayılması, geminin ihtiyati haczi bakımından önemli ise de esasa ilişkin uyuşmazlıklar bakımından görevli mahkemenin belirlenmesinde tek başına yeterli değildir.

Esasa ilişkin davalarda görevli mahkeme, uyuşmazlığın esasına göre belirlenir.Somut olayda; taraflar arasındaki yeniden donatma sözleşmesi kapsamında davacı tarafça, davalıya verilen hizmet karşılığındaki alacağın tahsili istenmektedir. Sözleşmenin konusu, yukarıda ifade edildiği üzere, teknenin davacı yüklenici tarafından bakım ve onarımı yapılmak suretiyle yeniden kullanılır hale getirilerek davalı malike teslim edilmesine ilişkindir.

Uyuşmazlık konusu alacak, tekne bakım ve onarım hizmetine ilişkin bir eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, eser sözleşmesi TBK'nın 470 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. Bu durumda, eldeki uyuşmazlığın, kanuni ifadesiyle " deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin" bir uyuşmazlık niteliğinde olmadığından, ihtisas mahkemesi olan 17. Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli değildir.

Görevli mahkemenin, ticari davalar konusunda genel görevli diğer asliye ticaret mahkemeleri olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle, ilk derece mahkemesinin görevsizlik kararı isabetli olup davacı vekilinin ileri sürdüğü istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.