İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2025/2105 K.2026/293

Birleşen İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/626 Esas Sayılı Dosyası

DAVANIN KONUSU

Şirketin sicil kaydının ihyası Taraflar arasındaki ihya davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, birleşen dosya davalısı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... ... Ltd. Şti.'ni hasım göstererek İstanbul Anadolu 30. İş Mahkemesi nezdinde 2023/652 E. Sayılı dosya ile işçilik alacakları talepli dava açtığını, .... Ltd. Şti.'nin ticaret sicilinden resen terkin edildiğini yapılan yargılamada öğrendiğini, İş Mahkemesinde açılan davada taraf teşkilinin sağlanması açısından İstanbul Anadolu 30. İş Mahkemesince dava açmak için mehil verildiğini, işbu davada ihyasını istedikleri ...

Ltd. Şti. adlı şirketin ticaret sicilinden terkin edilmeden önceki merkez adresinin Gülsuyu Mh. Fevzi çakmak Cd. ... Sk. No... Maltepe/İSTANBUL' olduğunu, ihyasını istedikleri şirket ticaret sicilinden terkin ediliğinden bu davada husumeti, sadece Ticaret Sicil Müdürlüğüne yönelttiklerini, ...nün sicilinde kayıtlı ... .. Ltd. Şti. ünvanlı şirketin tüzel kişiliğinin ihyasına karar verilmesini, yargılama gider ve masraflarının davalı taraf üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili, savunmasında özetle; Ticaret Sicili Müdürlüğünün, Türk Ticaret Kanunu m. 32 ve Ticaret Sicili Yönetmeliği m. 34 hükmü çerçevesinde işlem yaptığını, tasfiye sürecinde yetki ve sorumluluğun şirket “tasfiye memuru”nda olduğunu, mahkemece dava konusu şirketin ek tasfiyesine karar verilmesi durumunda TTK m. 547/2 gereğince tasfiye memuru atanmasının zorunlu olduğunu, müvekkilinin davanın açılmasına sebep olmadığnı, bu nedenle yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulamayacağını beyan ederek haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/626 E. Sayılı Dosyasında Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili adına İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/935 E. Sayılı dosyasında ihya davası açıldığını, mahkemenin İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/935 esas sayılı dosyasında tasfiye memuru adına birleştirme talepli dava açılmak üzere süre verildiğini belirterek, iş bu davanın Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/935 esas sayılı dosya ile birleştirilmesine ve şirketin ihyasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...İstanbul Anadolu 30. İş Mahkemesinin 2023/652 esas sayılı dava dosyasının celp edildiği görülmüştür.

TTK'nun 547. maddesi gereğince "(1) Tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa, son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklılar, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden, bu ek işlemler sonuçlandırılıncaya kadar, şirketin yeniden tescilini isteyebilirler.

(2) Mahkeme istemin yerinde olduğuna kanaat getirirse, şirketin ek tasfiye için yeniden tesciline karar verir ve bu işlemlerini yapmaları için son tasfiye memurlarını veya yeni bir veya birkaç kişiyi tasfiye memuru olarak atayarak tescil ve ilan ettirir".

Alacaklıların çağrılması ve korunması başlıklı 541/3 maddesinde " şirketin, henüz muaccel olmayan veya hakkında uyuşmazlık bulunan borçlarını karşılayacak tutarda para notere depo edilir" hükümleri düzenlenmiştir.Şirketlerin tüzel kişiliği ticaret sicilinden terkin ile sona ermektedir. Şirketin tasfiye işlemlerinin eksiksiz ve tam olarak yapılması halinde tüzel kişiliğin sona ermesinden söz edilecektir.

Tüzel kişiliğin son bulması sonucunu doğuran fesih ve tasfiye işleminin hatalı veya eksik olması halinde gerçek anlamda tasfiyeden söz etmek mümkün olmayıp bu durumda bundan zarar görenler veya o işlemi gerçekleştirenler tasfiyenin kaldırılmasını ve şirketin ihyasını talep etme hakkına olacaktır.

Ek tasfiye niteliği gereği yeni bir hukuki durum yaratmayıp, tasfiye aşamasında ihmal edilen veya eksik yapılan işlerin tamamlanmasına imkan sağlayarak tasfiyenin gerçek anlamda tamamlanmasına hizmet eden geçici bir tedbir niteliğindedir.TTK 547. maddesi uyarınca şirketin TTK hükümleri uyarınca genel kurulunun tasfiye kararı alması, atanan tasfiye memurları tarafından yapılan işlemler sonucu tasfiye sonu bilançosu açıklanarak sicilden şirketin terkin edilmesine yönelik davalarda ise, husumet ticaret sicil memurluğu ile son tasfiye memurlarına yöneltilir.

TTK 547. maddesi uyarınca açılan ihya (ek tasfiye) davaları için kanunda herhangi bir zamanaşımı ve hakdüşürücü süre düzenlenmemiştir. (Yargıtay 11. H.D'nin 28/04/2022 tarih ve E: 2022/2520 -K: 2022/3557)...'nün yazısına göre; ihyası istenen şirketin ...-0 nolu sicil kaydının tasfiyesinin sona erdiği 21/03/2024 tarihinde tescil edildiğinden, sicil kaydının terkin edildiği bildirilmiştir.

Davacıların dava dilekçesinde belirttiği hususta şirketin ihyasını istemekte haklı ve hukuki yararı bulunduğundan terkin edilen şirket yönünden ek tasfiye koşulları oluştuğu anlaşılmıştır.Dosya kapsamına göre. İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ...-0 sicil numarasında sicile kayıtlı Tasfiye Halinde ... ...

Limited Şirketinin derdest İstanbul Anadolu 30. İş Mahkemesinin 2023/652 esas sayılı dava dosyasının sonuçlandırılması (taraf teşkilinin sağlanması ve kararın infazının temini) işlemleri ile sınırlı olarak resen terkin kararının iptali ile tüzel kişiliğinin ihyasına, yeniden ticaret siciline tescili suretiyle ihyasına karar verilerek..." gerekçesiyle, davanın kabulü ile İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün ...-0 sicil numarasında sicile kayıtlı Tasfiye Hâlinde ... ...

Limited Şirketi'nin, derdest İstanbul Anadolu 30. İş Mahkemesinin 2023/652 esas sayılı dava dosyasının sonuçlandırılması (taraf teşkilinin sağlanması ve kararın infazının temini) işlemleri ile sınırlı olarak resen terkin kararının iptali ile tüzel kişiliğinin ihyasına, yeniden ticaret siciline kayıt ve tesciline, karar verilmiştir.

Bu karara karşı, birleşen dosya davalısı tasfiye memuru vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Birleşen dosya davalı tasfiye memuru vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkilinin terkin edilen şirketin tasfiye memuru olarak görev yaptığını ve şirketin tasfiyesi ile üzerine düşen görevi tamamladığını, tasfiye edilmiş şirketin dava ehliyeti bulunmadığından ihya davasının, alacaklı tarafından doğrudan tasfiye memuru ve şirketin tasfiyesini tescil eden ticaret sicil müdürlüğüne karşı açılabileceğinin düzenlendiğini, davanın doğrudan tasfiye memuruna yöneltilmesinin, tasfiye memurunun iddia edilen alacaktan kişisel malvarlığı ile sorumlu olduğu anlamına gelmediğini,

müvekkilinin tasfiye memurluğu görevini hatasız ve eksiksiz yerine getirdiğini, davanın açılmasına sebebiyet vermediğini, yargılama gideri, harç, masraf, vekalet ücreti vs. kalemlerin müvekkiline yükletilemeyeceğini, müvekkilinin sadece şirket yetkilisi olmanın verdiği sorumluluk nedeniyle şirketin tasfiyesine ait işlemleri sorunsuz bir şekilde yerine yerine getirerek şirketin tasfiyesini tamamladığını, sorumluluğun Ticaret Siciline yönlendirilmesi gerektiğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, TTK'nın 547. maddesi uyarınca, ek tasfiye işlemleri için şirket sicil kaydının ihyası istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, birleşen davada davalı tasfiye memuru ... tarafından, yasal süresi içinde, istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Ticaret sicilinden terkin edilen şirketlerin yeniden ihyasının sağlanması amacıyla 6102 sayılı TTK kapsamında iki farklı yol öngörülmüştür. Buna göre, tasfiye sürecine giren şirketlerin tasfiye işlemlerinde eksiklik olması halinde TTK'nın 547. maddesi kapsamında sicilden terkin edilen şirketin tekrar sicile kaydedilmesi mümkündür. Örneğin şirkete ait bir malvarlığının bulunması veya devam eden bir dava bulunması bu duruma örnek olarak gösterilebilir. Bir diğer yol ise TTK'nın geçici 7. maddesi uyarınca sicilden terkin edilen şirketlerin yeniden tescilidir. Buna göre asgari sermaye miktarına ulaşmayan, adres değişikliğini bildirmeyen şirketlerin re'sen kayıtlardan terkini halinde şirketin faal olması ve gerekli bazı koşulların da gerçekleşmesi halinde tekrar sicile kaydı mümkündür.

İhya davasının TTK'nın 547. maddesi uyarınca talep edilmesi hâlinde şirketin tasfiye işlemlerini yapmış olan tasfiye memuru ya da memurları ile birlikte bağlı bulunulan ticaret sicil müdürlüğünün davalı olarak gösterilmesi gerekmektedir. Diğer durumda ise esasen şirket tasfiye sürecine girmediğinden ve tasfiye memuru da bulunmadığından davalı olarak bağlı bulunulan ticaret sicil müdürlüğünün gösterilmesi yeterlidir. Başka bir ifadeyle TTK'nın 547. maddesine dayalı ihya davalarında davalı taraf, şirket veya kooperatifin en son tasfiye memuru veya tasfiye kurulu ile yasal hasım konumunda bulunan ticaret sicili müdürlükleridir. Eldeki davada, şirketin tasfiye sonucu terkin edilmesi nedeniyle TTK'nın 547. maddesine göre ihya talep edildiği görülmüştür.

İhyası talep olunan şirketin tasfiyesinin sona erip 21.03.2024 tarihinde tescil edilerek ticaret sicil kaydının terkin edildiği anlaşılmıştır.

İhyası istenen Tasfiye Halinde ... ... Limited Şirketi aleyhine davacı tarafından İstanbul Anadolu 30. İş Mahkemesinin 2023/652 Esas sayılı dosyası ile işçilik alacağı için dava açıldığı, dava dışı şirketin tasfiye ile sicilden terkin edildiği, bu sebeple davacıya verilen süre içinde eldeki ihya davasının açıldığı görülmektedir. Buna göre terkin olan şirketle ilgili yapılacak işlemlerde şirketin temsili ve verilecek kararların infazı yönünden terkin edilmiş şirketin yeniden tescilini talep etmekte davacının hukuki yararı bulunmaktadır. Şirketin ihyası için kesinleşmiş bir alacak bulunması şart olmayıp, şirkete karşı açılmış bir davada taraf teşkilinin sağlanması ile bu davada şirketin temsil edilmesi zorunlu olduğundan hukuki yararın bulunduğu kabul edilmelidir.

Mahkemece TTK'nın 547. maddesi uyarınca tasfiye sonucu terkin olan şirketin ihyasına karar verilmiş olmakla, anılan madde hükmü uyarınca, son tasfiye memuru olduğu anlaşılan davalı ...'a davanın yöneltilmesinde ve ek tasfiye işlemleri için de tasfiye memuru olarak atanmasında yasa ve usule aykırılık bulunmamaktadır. Davalı tasfiye memurunun ihya işlemlerini usulüne uygun yapmış olması, hukuki yararı bulunan kişilerin ihya talep etmelerine engel olmadığından, aksi yöndeki istinaf nedenlerinin reddi gerekmiştir.

Yasal hasım konumundaki Ticaret Sicil Müdürlüğünün yargılama giderlerinden sorumlu tutulmaması ve giderlerin davalı tasfiye memuruna yüklenmesinde de bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmaktadır (Aynı yönde karar için bknz; Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin E. 2024/6150, K. 2024/8653 sayılı kararı). Bu sebeplerle, davalı tasfiye memuru vekilinin istinaf başvuru nedenlerinin reddi gerekmiştir.

Resen yapılan incelemede ise ilk derece mahkemesince, tasfiye sonucu terkin edilen şirketin ihyasına karar vermekle yetinilmesi gerekirken hatalı şekilde, resen terkin kararının iptali ile tüzel kişiliğin ihyasına karar verilmesi doğru olmadığından bu kararın düzeltilmesi gerekmiştir. Yine, birleşen davanın ayrı ve bağımsız bir dava olmasına rağmen, ilk derece mahkemesince asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmesi gerekirken sadece davanın kabulüne karar verilmesi usule aykırı bulunmuş, kararın bu bakımdan da düzeltilmesi gerekmiştir.

Açıklanan bu gerekçelerle; HMK'nın 33, 355 ve 353/1.b.2. maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, birleşe davada davalı tasfiye memuru vekili tarafından ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri yerinde görülmemekle birlikte, Dairemizce resen yapılan inceleme sonunda ilk derece mahkemesince verilen kararın düzeltilmesi gerektiğinden, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının düzeltilmek üzere kaldırılarak davanın esası hakkında Dairemizce yukarıdaki gerekçeyle yeniden karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

KANUN YOLU

HMK'nın 362/1.ç maddesi uyarınca karar kesindir.