İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2025/744 K.2025/1023

Çek iptali talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda, yazılı nedenlerle dava konusuz kaldığından karar vermesine yer olmadığına dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili banka tarafından, ... Bankası AŞ Yüksekova/Hakkari Şubesine ait ... seri numaralı, keşidecisi ... olan, 31/10/2024 keşide tarihli, 200.000,00 TL bedelli çekin teslim alınarak kaydedildiğini, ancak müvekkilinin kaybettiğini ve çekin zayii olduğunu, çekin yoğun aramalara rağmen bulunamadığını ileri sürerek, çekin ödenmemesi yönünde tedbiren ödeme yasağına ve çekin iptaline karar verilmesi talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Dava. 6102 sayılı TTK 818.maddenin yollamasıyla aynı kanunun 757 v.d.maddeleri gereğince açılmış zayi nedeniyle çek iptali davasıdır. Aynı kanunun 764-1 maddesi gereğince elden çıkan çeki mahkemenin verdiği sürede mahkemeye sunulmazsa iptaline karar verilir.

Mahkememizce dosyaya konulan Ticaret Sicili Gazetesi' nin 25 Kasım 2024, 3 Aralık 2024, 11 Aralık 2024 tarihli ilanlarına rağmen mahkememize herhangi bir başvuru olmamıştır.Ancak bankaya yazılan müzekkere cevabında, dava konusu edilen çekin ... isimli kişi tarafından ...

Bankası Çatalca Şubesine ibraz edildiği ve karşılıksız işlemine tabi tutulduğu anlaşılmış olup, bunun üzerine davacı vekiline çek hamiline karşı istirdat davasını açması için iki haftalık kesin süre verilmiş, verilen kesin sürede davacı tarafça İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2025/148 Esas sayılı dosyada istirdat davası açıldığı bildirilmiştir. Mahkememizce İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2025/148 Esas sayılı dosyası celp edilip incelenmiştir.

Davacı taraf kaybolan ve bankaya ibraz edilen çek için İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2025/148 Esas sayılı dosyada istirdat davası açtığından, mahkememizdeki dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur. " gerekçesiyle, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/148 Esas sayılı dosyası üzerinden görülen ve halen derdest olan istirdat davasında karşı tarafın cevap dilekçesi sunduğunu, dava konusu çekin elinde olmadığını beyan ettiğini, bu halde söz konusu çekin halen nerede ve kimde olduğunun kesinliğe kavuşmadığının görüldüğünü, bir diğer deyişle zayi olma ihtimalinin devam ettiğini, ... bankasının 26.11.2024 tarihli müzekkere cevabında ''İlgi sayılı yazınızda belirtilen ... seri no.lu çek TCKN:... ... tarafından ...

Bankası Çatalca/istanbul Şubesi'ne ibraz edileren karşılıksız işlemine tabi tutulmuştur.

Çek hesabı TCKN:... ...'a aittir." denildiğini, ancak mahkemece gerekli araştırma ve inceleme yapılmadığını, hak kaybına uğramamak adına istirdat davası açıldığını, fakat görüldüğü üzere dava konusu çekin zayi olma ihtimali bulunduğunu, bu nedenle hususun açıklığa kavuşturulması ve müvekkili Banka'nın hak kaybına uğramaması adına mahkemece kurulan hükmün kaldırılması ve çekin iptali gerektiğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve dava konusu çekin kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, TTK'nın 818/1.s maddesi atfıyla aynı Kanun'un 757 ve devamı hükümleri uyarınca açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davacı vekili; ...

Bankası AŞ Yüksekova/Hakkari Şubesine ait ... seri numaralı, keşidecisi ... olan, 31/10/2024 keşide tarihli, 200.000,00 TL bedelli çekin müvekkilince teslim alınarak kaydedildiğini, ancak çekin müvekkili nezdinde iken kaybolduğunu ileri sürerek, zayi olan çeki iptalini istemiştir. Davacı çeke ilişkin bilgileri sunmuş ve çek suretini ibraz etmiştir.İlk derece mahkemesince çeke ilişkin gerekli ilanlar yapılmış ve çekin ibraz edilip edilmediği bankaya sorulmuştur.

Muhatap bankanın 25.11.2024 tarihli yazısından, dava konusu çekin 31.10.2024 tarihinde ... tarafından ibraz edildiği, hesapta yeterli karşılık bulunmadığından çek bedelinin ödenmediği, karşılıksız işlemi yapıldığının bildirdiği görülmüştür. Mahkemece, ibraz edilen çek yönünden istirdat davası açılması için davacıya süre verilmiş, davacı vekilince, İstanbul 8.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/148 Esas sayılı dosyasında istirdat davası açılmıştır.

Bunun üzerine mahkemece, ibraz edilen işbu dava konusu çek yönünden istirdat davası açılması nedeniyle konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Çek iptali istemlerinde, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, TTK'nın 818/s bendinin atfıyla aynı Kanun'un 758. maddesi gereğince iptali istenen çeki elinde bulundurana karşı davacı tarafa istirdat davası açmak üzere süre verilmesi,

bu süre içerisinde istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığı düşünülerek esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddine dair hüküm kurulması gerekir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 25.02.2015 tarih, 2014/17245 Esas, 2015/2482 Karar, 31.10.2016 tarihli, 2015/11662Esas, 2016/8538 Karar, 23.05.2016 tarihli, 2015/10802Esas, 2016/5494 Karar sayılı ilamları).

Somut olayda dava konusu çekin dava sırasında üçüncü kişi ... tarafından ibraz edilmesi nedeniyle, mahkemece çeki elinde bulunduranlara karşı istirdat davası açmak için davacıya TTK'nın 763. maddesi gereğince süre verilmiş, davacı tarafından da süresi içinde İstanbul 8.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/148 Esas sayılı dosyası ile istirdat davası açılmıştır. Bu durumda ibraz edilen çeke ilişkin eldeki iptal davası konusuz kalmıştır.

Zayi olması sebebiyle iptali istenen çekin ... tarafından ibraz edildiği banka yazısı uyarınca açıktır. Davacı tarafından açılan istirdat davasında davalının çekin elinde olmadığına yönelik savunmaları istirdat davasının konusu olup eldeki çek iptali davasında tartışılamaz. Bu nedenlerle mahkemece, davanın konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi yerinde olup, davacı vekilinin istinaf başvurunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ilk derece mahkemesinin kararında ve gerekçesinde yasaya ve usule aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 362/1.a maddesi uyarınca, dava konusunun miktarına göre karar kesindir.