İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2025/922 K.2025/1261

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili tekstil işleri yapan bir firma olduğunu, müvekkili, aralarındaki ticari ilişki sebebiyle davalıya mal verdiğini, iş yaptığını ve bu ticari ilişki sebebiyle faturalar tanzim edildiğini, söz konusu faturalar davalıya tebliğ edildiğini, ticari defterlere de işlendiğini, davalı, söz konusu faturaya dayalı bakiye carisi hesap alacağı 24.006,25 EUR bedellerini müvekkiline ödemediğini,davalının itirazı haksız ve kötü niyetli olduğunu, müvekkilinin alacağı faturaya dayalı cari hesap alacağına dayanmakta olduğunu, davalı faturaların bedellerini ödemediğini,

özellikle ticari davalarda itiraz edilerek ödemeye ilişkin süreçleri uzatmak amaçlandığından müvekkili davacı zarar gördüğünü, kötü niyetli yapılan itirazın ivedi yapılacak incelemeler sonucu reddi ve davalının icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesi gerektiğini, işbu nedenle mahkemeye başvurma zorunluluğu hasıl olduğunu, davanın kabulüne, itirazın iptaline ve davalının yüzde %20’den aşağı kalmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, izah edilen nedenlerle, kısmi alacak davası olması dikkate alınarak,

yapılacak yargılama neticesinde, asıl alacak miktarları bilirkişi incelemesi ile kesin olarak belirlendiğinde fazlaya ilişin bedel arttırma ve talep hakkı başta olmak üzere her türlü yasal haklarımız saklı kalmak kaydıyla davalı tarafından ... sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına; takibe haksız ve kötü niyetli olarak itiraz eden davalı aleyhine asıl alacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine; yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, cevap dilekçesi vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "... İtirazın iptaline konu Büyükçekmece ... İcra Dairesi'nin... Sayılı dosyasına davacı tarafından sunulan 05.06.2023 tarihli ilk takip talebinde ve icra dairesince düzenlenen 06.06.2023 tarihli ilk ödeme emrinde takibe konu döviz alacağının TL karşılığının gösterilmediği, bu durumun kamu düzenine ilişkin olduğu, ilk takip talebi ve ilk ödeme emrinin iptaline dair herhangi bir Mahkeme kararının bulunmadığı,

takip dosyasında herhangi bir Mahkeme kararı olmaksızın tarafların talebi ya da icra dairesince yeni bir takip talebi ve ödeme emri düzenlenemeyeceği, bu durumun usul ve yasaya aykırı olduğu Nitekim Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin de yukarıda yer verilen içtihatlarında aynı durumu esas alarak takibin usul ve yasaya uygun olmadığına karar verdiği anlaşılmaktadır.

Bu doğrultuda davacı tarafından başlatılmış usulüne uygun bir takibin mevcut olmadığı ve itirazın iptali davalarında usulüne uygun başlatılmış bir takibin bulunmasının özel dava şartlarından olduğu..." gerekçesiyle,HMK'nın 114/2 hükmü gereğince özel dava şartı yokluğundan, aynı Yasa'nın 115/2 hükmü gereğince davanın usulden reddine, karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Mahkemece açıkça eksik inceleme sonucu karar verildiğini, döviz alacağının TL karşılığının gösterildiğini ve davalı borçluya gönderilen ödeme emrinde döviz alacağının TL karşılığını bildirdiğini, akabinde icra müdürlüğü tarafından henüz borçluya tebligat işlemi yapılmadan sonradan bu dilekçenin görüldüğünü ve bu husus dikkate alınarak ara karar kurulduğunu, taraflarınca da normal evrak gönderme üzerinden harca esas değerin belirtildiği takip talebi dosyaya sunulduğunu,

bu takip talebine istinaden borçluya harca esas değerin belirtildiği ödeme emri tebliğ edildiğini,Görüldüğü üzere UYAP sistemi döviz alacaklarına ilişkin takiplerde harca esas değeri kendisi hesaplamasına karşın UYAP sisteminin bunu matbu çıkardığı takip talebinde belirtmemesi, UYAP sisteminin oluşturduğu takip talebi üzerinde değişiklik yapılamaması sonucu taraflarınca harca esas değerin oluşan takip talebi ekinde verilen dilekçe ile bildirilmesi dikkate alındığında taraflarınca harca esas değer bildirilmiş olup sadece UYAP sisteminden kaynaklı sistemsel bir hata durumu oluştuğu, henüz borçluya tebligat yapılmadan bu hususun düzeltildiği,

borçluya da harca esas değerin belirtildiği ödeme emrinin tebliğ edildiği dolayısı ile borçlunun herhangi bir zararının da söz konusu olmadığı, kamusal açıdan da bir zarar durumu söz konusu olmadığı, kamu düzenine aykırı bir durumun da oluşmadığı ve usul ekonomisi ilkesi de dikkate alınarak hatalı kararın kaldırılması gerektiğini, Emsal nitelikteki Ekli Yargıtay ve bölge adliye mahkemesi kararlarını sunduklarını, ayrıca bilirkişi dosyada alınan bilirkişi raporuna göre de müvekkilin alacağı mevcut olduğunu, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek,

kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, ticari satıma ilişkin alacağın tahsili amacıyla başlatılmış olan ilamsız icra takibine yöneltilen itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın özel dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı/alacaklı vekilince ... sayılı dosyası ile davalı/borçlu aleyhine 05.06.2023 tarihinde fatura,cari hesap asıl alacak ve işlemiş faizleri toplamı 24.091,26 USD alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsili yönünde ilamsız icra takibi yapıldığı, borçlunun itirazı üzerine duran takibin devamı için eldeki itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.

İİK'nın 58/3. maddesine göre, icra takibinde, alacağın Türk parası ile tutarının, alacak yabancı para ise hangi tarihteki kur üzerinden alacağın talep edildiğinin gösterilmesi gerekir.

Yargıtay içtihatları uyarınca, alacaklının yabancı para alacağını takip talebinde gösterdikten sonra, harca esas miktarın belirlenmesi için takip talebinde Türk parası karşılığının gösterilmesi de zorunludur.Takip talebinde ve ödeme emrinde döviz alacağının TL karşılığının gösterilmesi, takibin geçerliliği için şarttır. Bu şarta uyulmaması hâlinde, geçerli bir icra takibinin varlığından söz edilemez.

Somut olayda davacı tarafından ... sayılı dosyası ile davalı/borçlu aleyhine başlatılan takip dosyasında takip talebinde ve 06.06.2023 tarihli düzenlendiği anlaşılan 1. ödeme emrinde yabancı para alacağının Türk lirası karşılığı belirtilmediği gibi, davacı tarafından alacak doğrudan USD cinsinden talep edilmiştir.İİK'nın 67. maddesine göre itirazın iptali davalarında, usulüne uygun başlatılmış bir icra takibinin bulunması ve takibe süresi içinde itiraz edilmiş olması, özel dava şartıdır.

İİK'nın 58/3 maddesine aykırı şekilde yabancı para alacağı üzerinden takibin yapılırken takip talebinde ve icra dairesince gönderilen ödeme emrinde yabancı para alacağının Türk lirası karşılığının gösterilmediği tespit edilmekle, itirazın iptali davasına konu, usulüne uygun bir icra takibinin mevcut olmadığının kabulü gerekir (Aynı yönde Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2014/12593 E., 2015/9366 K. ve 24/06/2015 tarihli kararı, Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 2023/4310 Esas, 2024/4281 Karar sayılı kararı ile Yargıtay 12.Hukuk Dairesinin 04.05.2024 tarihli ve 2022/10534 Esas,

2023/3081 Karar sayılı kararı) İlk derece mahkemesince emsal gösterilen Yargıtay 12. HD'nin emsal kararları ışığında takip dosyasında elektronik imzalı ilk takip talebinden sonra yeni bir takip talebi ve ödeme emri sunulmuş ise de, takip dosyasındaki ilk takip talebi ve ilk ödeme emrinin esas alınması gerektiği, takip talebi ve ödeme emrinin sonradan değiştirilmesinin mümkün olmadığı,

nitekim ilk takip talebi ve ilk ödeme emrinin geçersiz olduğu ve iptal edildiğine dair bir mahkeme kararı da bulunmadığı anlaşılmakla, UYAP sisteminde iki ayrı takip talebi ve ödeme emri bulunmasının da usule uygun olmayacağı da gözetildiğinde, elektronik imzalı ilk takip talebi ve ödeme emrindeki eksikliğin bu şekilde tamamlanması da mümkün olmadığından, ilk derece mahkemesi karar ve gerekçesi isabetli olup, aksi yöndeki davacı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.