İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2019/1119 K.2022/265

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, taraflar arasında yapılan anlaşma gereğince bir adet punta kaynak makinası imalatı yapıldığını, davacı firmanın yapılan yazışmalara ve varılan mutabakatlara rağmen üretimi yapılan punta kaynak makinesinin teslimi için hazır olmasına rağmen davalı tarafın bedelini ödemediğini, davacı şirket tarafından Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/2511 D.iş sayılı dosyası ile dava konusu faturaya konu edilen punta kaynak makinesinin durumunun tespitinin istendiğini, mahkemece yapılan keşif sonrasında bilirkişi tarafından tanzim edilen raporun davalı tarafa tebliğ edildiğini,

söz konusu makinenin sözleşmeye ve teknik şartnameye uygun bulunduğunun ortaya çıktığını, yapılan icra takibine itiraz edildiğini belirterek, itirazın iptaline, takibin devamına, asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacıya bir adet punta kaynak makinası sipariş edildiğini, söz konusu siparişin davacı firma yetkilisi tarafından 08.01.2016 tarihli elektronik posta ile yazılı olarak teyit edildiğini, ancak davacı tarafından süresi içerisinde teknik şartnameye uygun punta kaynak makinası teslim edilmemesi nedeniyle sözleşmenin Karadeniz Ereğli ...

Noterliği'nin 28.09.2016 tarih ve ... yevmiye nolu fesih ihbarnamesi ile feshedildiğini, sözleşmenin feshinden sonra davacı tarafından 17.10.2016 tarih ve Seri ... sayılı, 178.849,06 TL bedelli faturaya davalı şirket tarafından süresi içinde itiraz edilerek fatura aslının davacı tarafa iade edildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davacı/takip alacaklısının davalı/takip borçlusu hakkında faturaya dayalı olarak takip başlattığı, itiraz üzerine takibin durduğu, davalının davacıya punta kaynak makinesi sipariş ettiği, bu makinenin davacı tarafından üretildiği, ancak makinenin davalıya teslim edilmediği, davalı tarafça noter ihtarı ile punta kaynak makinesini uygunsuzluklarının giderilmesi ve teknik şartnameye uygun olarak punta kaynak makinesi teslim edilmesine ilişkin ihtara rağmen süresi içinde teknik şartnameye uygun olarak teslimatın yapılmadığı gerekçesi ile sözlemenin feshedildiği,

davacı tarafın takibinin 17/10/2016 tarih, ... nolu 178.849,06 TL bedelli faturaya dayalı olduğu, faturanın punta kaynak makinesi satışına istinaden düzenlendiği, buna göre taraflar arasında götürü bedelli eser sözleşmesi akdedildiği (TBK m. 480/1), iş sahibinin bedel ödeme borcunun eserin teslimi anında muaccel olacağı, buna karşın fesholunmuş bir sözleşmenin ifasının istenemeyeceği, sözleşmeden dönme hâlinde tarafların karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtularak ancak daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilecekleri (TBK md. 125/3), bu nedenle makine sözleşme bedelinin tahsiline yönelik icra takibinin yerinde olmadığı,

davacı tarafın takibinde kötü niyetli olduğu ispatlanamadığı gerekçeleriyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, mahkemeye yasal süresi içerisinde cevaba cevap dilekçesi sunmalarına rağmen mahkemenin sunulmadığını belirttiğini, mahkemenin cevaba cevap dilekçesi görülmeden eksik inceleme ile karar verildiğini, davalı taraf yetkilileri ile yapılan görüşmeler neticesinde, faturada bilgileri yazılı makinenin Ar-Ge çalışmalarında kullanılmak üzere özel olarak üretilmesi konusunda anlaşma sağladıklarını, taraflar arasındaki mail yazışmaları, davalı taraf yetkililerince verilen bilgi ve detaylara uygun olarak, çizimler üzerinde varılan mutabakat çerçevesinde, bir adet ...

Kaynak Makinası imalatı yapıldığını, bu makinenin imalatı aşamalarında birçok geliştirici detay ve Ar-Ge çalışmasının yapılacak olan davalı şirket yetkilileri ile birlikte yapıldığını, taraflar arasındaki sözleşme ve teknik şartnameye uygun niteliklerde özel olarak bir punta kaynak makinası imal edildiğini, özel üretim kaynak punta makinesinin sözleşmeye uygun olarak üretilip üretilmediği hususun önemli olduğunu, ancak mahkemece davalının dahi savunmasında yer almadığı gibi sözleşmenin feshi gerekçesi ile davanın red edildiğini, bu durumun açıkça usul ve yasaya aykırı olduğunu,

ilk derece mahkemesince tarafların iddia ve savunmalarına bağlı kalınmadığını, ihtilaf konusu üzerinde çözüm üretilmeden bambaşka bir husustan davanın reddine dair karar verildiğini, üretilen makinenin, her yerde bulunan, satılan veya bilinen bir tip makine olmadığını, kullanım amacı dışında başkaca bir alanda kullanma imkanı bulunmadığını, bu hususun, Bursa Asliye 1.Ticaret Mahkemesinin 2016/2511 D.

İş sayılı dosyasından yapılan tespit ile de sabit bulunduğunu, tespit raporunda üretilen makinanın sözleşmeye ve teknik şartnameye uygun bulunduğunun yaptırılan tespit ile de kesin olarak ortaya çıktığını, sözleşmeye ve teknik şartnameye uygun olarak süresi içerisinde üretilen ...

Kaynak Makinasının teslim alınması konusunda davalı tarafa yapılan tüm taleplere, bildirimlere rağmen, makineyi teslim almayan davalının "süresinde teslimat yapılmadığı" şeklindeki soyut ve dayanaksız iddiasının /itirazının gerçeklikle ilgisi bulunmadığını, makineyi teslim almayan davalının, makinenin süresinde üretilmediği şeklindeki gerçek dışı beyanına itibar edilebilme imkanı bulunmadığını, taraflar arasında mail yoluyla yapılan çok sayıdaki yazışmada da, davacı şirket sözleşmeye konu makinayı teslim etmeye hazır olduğunu defalarca bildirdiğini,

23 Mayıs 2016 tarihinde davalı tarafa göndermiş olduğu mail ile makinayı teslime hazır olduğunu bildirildiğini, buna rağmen davalı tarafın hukuki olmayan bahaneler ile makinayı teslim almadığı, makinanın teslim edilmesini geciktirdiğini ve bu hususu gerekçe göstererek sözleşmeyi feshettiğini bildirdiğini, gerek makinanın tesliminin geciktiğini ileri süren, gerekse süresinde makinayı teslim almayanın bizzat davalı taraf olduğunu, davalı taraf bir yandan makinayı kabule yanaşmayıp diğer yandan ise makinanın teslimini talep ettiğini, davalı tarafın bu çelişkili davranışının iyiniyetli olmadığını gösterdiğini,

davalı tarafça Ereğli ...Noterliğinden keşide edilen 26/08/2016 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile davacı müvekkili şirket tarafından üretilen özel üretim ... Kaynak Makinesinin kabul edilmediğinin bildirildiğini, bu ihtarnamenin, sorumluluktan kurtarmak amacıyla keşide edildiğini, bu ihtarnameden evvel davacı şirketin tespit talebi nedeniyle Bursa Asliye 1.Ticaret Mahkemesinin 2016/2511 D.

İş sayılı dosyası ile yaptığı başvuru bulunduğunu, ihtar tarihinden önce yapılan başvuru sonrası, 02.09.2016 tarihinde yapılan keşif sonucunda bilirkişi raporunun 19.09.2016 tarihinde mahkemeye sunulduğu dikkate alındığında başvurulan hukuki süreç neticelenmeden davacının davalının ihtarnamesine karşı beyanda bulunmasının beklenemeyeceğini, bu hususların davalı tarafa Bursa ...

Noterliğinden keşide edilen 28 Eylül 2016 tarih ve ... yevmiye sayılı cevabi ihtarname ile bildirildiğini, davalı şirketin makineyi teslim almaktan kaçındığının taraflar arasındaki mail yazışmalarından da açıklıkla anlaşıldığını, ihtarnamede ayrıca üretilen makinenin teknik şartnameye uygun olmadığı savunması yapılmış ise de, bu konudaki soyut itirazların gerçek dışı olduğununun Bursa Asliye 1.Ticaret Mahkemesinin 2016/2511 D.

İş sayılı dosyasından yapılan tespit ile de ortaya çıktığını, davalı adına özel olarak üretilen makineyi teslim almayan, teslim almaktan ısrarla kaçınan davalının daha sonra kendisine teslimat yapılmadığını ileri sürme hakkı bulunmadığını belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.

Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir. Taraflar arasında punto kaynak makinesi yapımına ilişkin sözleşme bulunmaktadır. Sözleşme gereğince makinenin 05.03.2016 tarihinde davalı iş sahibine ait ... tesislerinin ambarına teslim edilmesi gerekmektedir.

Aşamalarda yüklenici tarafından bu tarihe kadar teslim gerçeklememiş, iş sahibi 29-30.05.2016 tarihi ve 04.08.2016 tarihlerinde yapılan kontrollerde makinedeki test edilen eksiklikleri bilgi notu olarak davacıya bildirilmiş, en son 26.08.2016 tarihi ihtarname ile 7 gün içinde makinenin teslimi istenmiş, bu ihtarname 31.08.2016 tarihinde davacıya tebliğ edilmiş olup, en geç 07.09.2016 tarihinde davacının makineyi sözleşme hükümlerine uygun olarak davalıya ait Karadeniz Ereğli Anbarda teslim etmesi gerekmektedir.

Ancak, dosyadaki bilgi ve belgelere göre davacı tarafından bu tarihte teslim gerçekleştirilmemiş, 24.08.2016 tarihinde Bursa 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/2511 Değişik iş sayılı dosyası ile mahkemeden tespit talep edilmiş, 19.09.2016 tarihli bilirkişi tespit raporuna göre makinenin sözleşmeye uygun imal edildiği belirtilmiştir. Dosya kapsamına göre, davalı tarafça gönderilen Karadeniz Ereğli ...

Noterliğinin 28/09/2016 tarih ve ... yevmiye nolu tarihli ihtarnamesi ile, süresi içerisinde teknik şartnameye uygun punto kaynak makinesinin teslim edilmemesi sebebiyle sözleşmenin fesih edildiği bildirilmiştir. Yüklenici, yapımı üstlendiği eseri sözleşmesine, teknik şartnamesine, mevzuata, fen ve sanat kurallarına uygun olarak tam, eksiksiz ve süresinde yaparak iş sahibine teslim etmek zorundadır.

Taraflar arasındaki sözleşme gereği teslimin iş sahibine ait depoya yapılması gerekmektedir. Ancak, süresi içerisinde davalıya ait depoya teslim gerçekleşmediğinden yüklenici işin tesliminde temerrüde düşmüştür. O halde, davalı iş sahibinin temerrüd nedeniyle sözleşmeyi feshetmesi yerinde olmuştur. Bu durumda, davacı yüklenici, teslim gerçekleşmediğinden iş bedelini talep edemiyecektir.

Tüm bu hususlar bir arada değerlendirildiğinde, mahkemece davanın ve kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar vermesi usul ve yasaya uygun bulunmuştur.

Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.