İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2019/1561 K.2022/1214

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili; taraflar arasında imzalanan 21.06.2013 tarihli "Turnike ve Turnike Servis Kapısı Mal Alım Sözleşmesi" kapsamında toplam 98 adet ürünün teslim edilerek, montajlarının davacı tarafından yapıldığını, davalının teslim ettiği ürünlerin sık sık arızalandığını, bu arızalar ile ilgili tespitlerin yapıldığını ve yapılan onarım ve müdahalelere rağmen sözleşme, teknik şartname ve kalite standartları kapsamındaki kullanımın mümkün olmadığını, bu nedenlerle yeni ürünlerin başka bir firmadan temin edilerek davacının verdiği ürünlerin yerine monte edildiğini ve bu işlem sonrasında yaşanan sıkıntı ve arızaların son bulduğunu,

bu süreç içerisinde davalı ile hiçbir surette sulhe varılamadığından 27.05.2015 tarihinde Bakırköy ... Noterliği nezdindeki ... yevmiye nolu ihtarnamenin 29.05.2015 tarihinde davalıya tebliğ edildiğini, davalının Beyoğlu ...

Noterliği nezdindeki 03.06.2015 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname ile yapmış olduğu savunmaların kabul edilmediğini belirterek, sözleşmeden döndüğünün tespiti ile, davalıya ödenen toplam 200.155,21-TL'nin, ayrıca fazlaya dair dava ve talep hakkı kalmak üzere arızalı ürünlerin sökümü ile başka tedarikçiden temin edilen ürünlerin kurulum bedeli olarak ödenen 30.667,00-TL'nin ve ihtarname gideri olan 4.316,55-TL'nin avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; sözleşme ve teknik şartnameye uygun prototip ürünlerin hazırlandığını, test ve inceleme için davacıya sunulduğunu, davacı şirket yetkili teknik ekiplerinin talepleri doğrultusunda revizyonlar yapıldığını, seri üretim öncesi davacı tarafından gerekli test ve incelemelerin yapıldığını, "seri üretim için uygundur" onayı sonrasında seri üretime geçildiğini, ayrıca davacı tarafından istenilen test raporlarının bağımsız test kuruluşlarından alındığını, müvekkil şirket yetkililerinin veya yetkili personeli tarafından imzalanmayan tek taraflı davacı idare tarafından düzenlenen tutanakların kabul edilmediğini.

Marmaray projesindeki ürünlerin planlanan kullanım amacı dışında kullanıldığını, kullanıcı hatasından kaynaklanan arızalar olduğunu, Teknik Servis ve Bakım Formlarında ürünlerde meydana gelen arızanın aşırı zorlanmadan meydana geldiği tespit edildiğinin belirtildiği ve söz konusu tutanakların ... yetkilileri tarafından imzalandığı; buna rağmen garanti kapsamında olmayan bu arızaların giderildiğini, ürünlerin çalışır vaziyette kontrol edilerek teslim edildiğini; ... projesi kapsamında kullanılan ürünlerdeki hataların davacı tarafından üretilen ve ürünlere takılan kontrol kartı ve yazılımdan kaynaklandığını;

taraflar arasında akdedilen sözleşme maddelerinin bir kısmının müvekkili şirket tarafından değiştirilmek revize edilmek istenmesinin davacı tarafça kabul edilmediğini, müvekkili şirketin işi kaybetmemek adına sözleşmeyi imzaladığını;

ürünlerin teknik şartnameye uygun olarak ayıpsız üretildiğini, aksi düşünülse dahi davacı tarafın süresinde ayıp ihbarında bulunmadığı ve bu süre içerisinde haklarını kullanmadığından sözleşmeden dönme hakkını kullanılamıyacağını, sürekli arıza verdiği iddia edilen 4 turnike için sözleşmeden dönme hakkının kullanılmasının hakkaniyete aykırı olduğunu, davacı idarenin sözleşme tarihinden 2 yıl sonra dönme hakkını kullanmasının kötü niyetli olduğunun göstergesi olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece; dava konusu olayda, turnike ve turnike servis kapılarının davacı tarafın isteğine göre üretildiği, teslim öncesi testlerinin yapıldığı ve davacı tarafça ürünlerin kabul edildiği ve montajının da sözleşmeye uygun olarak davacı tarafça yapıldığı; dosya kapsamına göre yapılan değerlendirmede turnike ve turnike servis kapılarının üretimi işinin, sözleşme hükümleri ve sözleşmeyle elde edilmek istenen sonuca uygun olarak yerine getirilip getirilmediğinin tespit edilmesi için mahkememizce bilirkişi heyetinden rapor aldırıldığı, bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen kök ve ek raporlarda eserin amacına uygun olarak teslim edildiği,

turnikelerdeki arazıların sözleşme ve teknik şartnameye aykırılıktan kaynaklanmadığı, teslim edilen ürünlerde ayıp bulunmadığı, ürün arızalarının ürünlerin zorlanması nedeniyle kullanıcı hatasından kaynaklandığı yönünde görüş bildirildiği, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olan bilirkişi raporunun hükme esas alındığı, ürünlerin ayıplı olduğu hususunun ispatlanamadığı, yüklenici davalının üstlendiği eseri, sözleşmeye, fen ve sanat kurallarına ve amacına uygun olarak imal edip teslim ettiği sonucuna varılarak,

TBK'nın 477/1 maddesi ve sözleşme hükümleri gereğince ürünlerin kabulünden sonra kullanıcı hatasından kaynaklanan arızalar nedeniyle yüklenicinin sorumluluğu bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; sözleşme konusu mallardaki ayıpların, teslim alınırken tespit edilebilecek nitelikte olmadığını, teknik şartnamelerin 25. maddesinde yer alan, turnikelerin 1.000.000 kez arıza yapmadan geçiş yapabilecek sağlamlıkta olması hükmünün örnek olduğunu; kullanılmakla ortaya çıkan ayıpların ve/veya hataların seri üretim onayı verilmesi nedeni ile sorunsuz olduğunun kabul edildiğini varsaymanın mümkün olmadığını; bilirkişi heyetinin kök ve ek raporu düzenlerken bu gerçeği ve teknik şartnamedeki hükümlerin gözardı edildiğini;

ürünlerin, müvekkili tarafından amaçlarına uygun şekilde ve planlandığı üzere kullanıldığını, ancak teknik şartnamelerde kendilerinden beklenen performansı gösteremediklerini; sözleşmenin 18.2. maddesi gereği, ürünlerin idarece kabul edilmesi veya denetlenmesinin yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağını. HMK 199 ve 202 madde gereği dosyadaki delil başlangıcı sayılan ...

PDKS turnikeleri arıza bildirimleri mailleri, turnike ve servis kapıları arıza tespit fotoğrafları ve videoları ile ihtarname örneklerinin mahkemece delil başlangıcı olarak kabul edilmediği ve ayıp konusunda tanık dinletme talebinin reddedildiğini; bilirkişi heyetinin raporu oluştururken görevi gereği bizzat teknik değerlendirmeler yapmak yerine bu tespiti hukuka aykırı şekilde keşif mahallindekilere sorarak yaptığını; ürünlerin Teknik Şartnamelere uygun olup olmadığının tespitinin gerektiğini;

bilirkişi raporunda, dava dosyasında yer alan Marmaray servis geçiş kapıları, gerekse ... yemekhane turnikeleri ve PDKS turnikelerinde meydana gelen arızalara ilişkin her iki tarafın personelleri tarafından imzalanan çok sayıda "Teknik Servis ve Bakım Formu" ve arıza tutanakları aksine taraflarca imzalı bir evrakın bulunmadığı şeklinde kabul edilemez bir beyanda bulunulduğunu; tutanakların davalı firmanın teknik personelleri tarafından da imzalanmış olmasının ürünlerdeki arızaya ilişkin açık bir kabulü gösterdiğini; sorumluluk tespiti yaparken sözleşmede düzenlenmiş olan 3 yıllık Garanli Süresini gözardı ettiğini;

bilirkişi heyetinin, sözleşmenin hükümleri hakkında yorum yaptığını; bilirkişi ek raporunda ürünlerin depoda sökülmüş halde kendilerine gösterildiği, turnikelere elektrik bağlı olmadığı için fonksiyonel incelemenin yapılmadığının açıkça belirtildiğini; bilirkişinin teknik inceleme yapabilmek için demonte parçaların bir araya getirilmesini, turnikelerin elektriğe bağlanmasını talep etmesi ve buna göre bir inceleme yapılması gerektiği halde bu incelemeleri yapmadan yalnızca şartname, prototip ürün süreci ve kabul sürecinde herhangi bir sorun yaşanmamasını sebep göstererek ürünlerin teknik şartnameye uygun olduğu sonucuna vardığını;

her üç şartnameye aykırılık hallerinin 20.03.2017 tarihli dilekçe ile belirtildiğini; ürünlerin garanti süresi içerisinde kendisinden beklenen faydayı sağlamayıp ayıplarının, arızalarının olması nedeniyle sökülerek depoya kaldırıldığını; bu durumun satıcının garanti süresi yönünden sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağını; rapora itiraz üzerine mahkemece 2.bilirkişi raporu alınmasına karar verildiğini, ancak bu ikinci bilirkişi raporu yeni bir bilirkişi raporu olması gerekirken, kök bilirkişi raporunda eksik ve hatalı inceleme yapan heyetten ek bir bilirkişi raporu talep edildiğini;

her iki bilirkişi raporunun da eksik, hatalı ve hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı tarafça, davalı yüklenici tarafından imal edilen ürünlerin ayıplı olduğu belirtilerek sözleşmeden döndüğünün tespiti ile davalıya ödenen bedelin ve arızalı ürünlerin sökümü ve başka tedarikçiden temin edilen ürünlerin kurulumu için ödenen bedelin davalıdan tahsiline dair açılan davada, mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı davacı tarafça istinaf yoluna başvurulmuştur.

Uyuşmazlık, 6098 sayılı TBK'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı işsahibi ile, davalı yüklenici arasında imzalanan 21/06/2013 tarihli sözleşme gereğince, Marmaray Projesi kapsamında, Teknik Şartnamede belirtilen 42 adet 750 mm Turnike Servis Kapısı, 2 Adet 885 mm Turnike Servis Kapısı ile ...

PDKS Dönüşüm İhalesi Kapsamında kullanacağı 30 Adet Tek LCD Yemekhane Turnikesi ile 24 Adet Çift LCD Yemekhane Turnikesi’nin üretiminin davalı tarafından 63.284 Euro +KDV bedelle yapılması konusunda anlaşılmıştır.Somut olayda, mahkemece, mahallinde keşif yapılarak alınan raporda, davalı tarafından verilen ürün ve hizmetlerin, sözleşmede yer alan süreçlere uygun şekilde üretilerek teslim edildiği,

fakat ihtiyacın ve özelliklerin kullanım amaçlarına yönelik olarak yeterince doğru tanımlanamadığı kanaatine ulaşılamadığı belirtilmiş ise de taraflar arasındaki sözleşmenin eki niteliğindeki turnikelere ilişkin teknik şartnameler değerlendirilmemiştir.

Şartnamelerin 25. 28. 31. maddelerinde en az 1 milyon kez arıza vermeden geçiş yapacak sağlamlıkta olacağı hükme bağlandığından söz konusu turnike ve maddelerde belirtilen malzemelerin arıza vermeden 1 milyon kez çalışıp çalışmadığı; ayrıca dosya kapsamındaki teknik bakım formlarındaki arızaların kullanıcı hatasından mı yoksa imalat hatasından mı kaynaklandığı, imalat hatasından kaynaklananların 1 milyon kez arızasız geçiş şartını sağladıktan sonra mı yoksa öncesinde mi arızalandığı hususları araştırılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.