İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2019/1665 K.2022/1128

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Dava; taraflar arasında düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedeli alacağının tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali,takibin devamı ve icra inkar tazminatı talebine ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davacı tarafça istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Davacı vekili, taraflar arasında asansör imalat ve montaj işinin davacı müvekkili tarafından yapılması konulu sözleşme düzenlendiğini, müvekkilinin sözleşme kapsamında 5 duraklı 2 adet asansör imalatı ve montajı işin eksiksiz tamamlayıp teslim ettiği halde iş bedelinin davalı yanca ödenmediğini, taraflarınca Alaşehir Sulh Hukuk Mahkemesi'nden yaptırılan delil tespiti ile bu durumun belirlendiğini, akabinde müvekkili tarafından davalı hakkında Büyükçekmece ...

İcra Müdürlüğü 'nün ... Esas sayılı dosyasından takip yapıldığını, ancak davalının haksız itirazı üzerine takibin durdurulduğunu ileri sürerek davalının itirazının iptaline, takibin devamına ve davalı yanın icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, müvekkilinin dava dışı ... Ltd.Şti. ile 22/01/2015 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlediğini ve üstlendiği işin bir kısmını taşeron olarak ...

Ltd .Şti 'ne devrettiğini, dava dışı şirketin de devraldığı işlerden asansör yapım ve montaj işini davacı şirkete devrettiğini, asansörün halen tamamlanmadığını, dava dışı ... Şirketi ile yapılan sözleşme gereğince faturaların ... Asansör ... adına keşide edildiğini, asansörlerin bitirilmemesi nedeniyle oturma ruhsatının alınamadığını ve alacağın likit olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davalı yüklenicinin yüklendiği işin bir kısmını dava dışı ...'ne ihale ettiği, bu firmanın da 2 adet asansör işini davacı şirkete devrettiği, davanın yüklenici şirket tarafından davacıya karşı açılmasında haklı olduğu, yerinde yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda asansör işinin %85 oranında tamamlandığının, asansörlerin imalat tarihi itibari ile tespit edilen eksikliklerin piyasa rayiç değerinin KDV hariç 5.000,00 TL ile 6.000,00 TL arasında olacağının tespit edildiği, 1 adet asansörün eksik kalan bedelinin imalat tarihindeki piyasa rayicinin KDV hariç 6.000,00 TL, %18 KDV ilave edilerek 7.080,00 TL taktir edilerek,

2 adet asansörün tamamlanmayan kısmı için KDV dahil 14.160,00 TL olarak belirlendiği, davalının takip tarihinden önce temerrüde düşürülmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalı tarafın Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın asıl alacak 14.160,00 TL üzerinden iptali ile bu miktar üzerinden aynen devamına, fazlaya ilişkin ve işlemiş faiz talebine yönelik istemin reddine, asıl alacak 14.160,00 TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesiyle, müvekkili şirket ile davalı şirket arasındaki asansör imalat ve montajı yapım işi nedeniyle müvekkili şirketin Alaşehir Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2016/8 D.

İş numaralı dosyası üzerinden yaptırdığı tespite göre KDV hariç 75.000,00 TL (%18 KDV Dahil 88.500,00 TL) ile yüklendiği işi %85 oranında gerçekleştirdiği, yüklenilen işten yarım bırakılan kısmının KDV dahil 2x7.080,00 TL = 14.160,00 TL olduğunun mahkemenin de kabulünde bulunduğunu, bu durumda yapılan işin parasal değerinin 88.500/100x85= 75.225,00 TL'ye denk geldiğini, öte yandan yarım bırakılan işin belirlenen ve mahkemece kabul edilen değeri KDV dahil 14.160,00 TL olduğundan bu miktarın yüklenilen KDV dahil 88.500,00 TL'den mahsubu halinde müvekkilinin alacağının 74.340,00 TL'ye tekabül ettiğini,

bu itibarla icra takibinin Alaşehir Sulh Hukuk Mahkemesi'nce yapılan tespit sonrasında düzenlenen bilirkişi raporundaki KDV dahil 47.751,65 TL miktar üzerinden başlatıldığını, öyleyse mahkemece takip konusu alacağın tamamı üzerinden takibin devamına veya en basit hali ile 47.751,65 - 14.160,00 = 33.591,65 TL üzerinden takibin devamına ve 14.160,00 TL'lik kısmın iptaline karar verilerek 33.591,65 TL üzerinden icra inkar tazminatı, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin hesaplanması gerekirken,

mahkemece her nasılsa 14.160,00 TL asıl alacak üzerinden takibin devamına karar verilerek bu miktar üzerinden lehlerine inkar tazminatı ve vekalet ücreti hesaplanarak keza %25 oranında kabul ile yargılama giderine hükmedildiğini, buna mukabil müvekkili aleyhine hangi değer esas alınarak hesaplandığı anlaşılmayan 5.066,98 TL vekalet ücretine ve red edilen kısım yönünden %75 yargılama giderinin müvekkili üzerinde bırakılmasına karar verildiğini, ayrıca hüküm kısmı kararın gerekçesine uygun düşmediğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı taşeron, davalı ise yüklenicidir. Davalı ile dava dışı ... Şirketi arasında 22/01/2015 tarihli sözleşme imzalanmış, sözleşmenin 5 nolu maddesinde yazılı " 2 adet 5 duraklı ve 4 kişilik asansör " işi dava dışı taşeron ... Şirketi'nce davacıya devredilmiştir.

Dava dışı şirket ile davacı arasında imzalanan 03/07/2015 tarihli "Montaj Sözleşmesi" başlıklı sözleşme ile davacı taşeron sıfatıyla, davalının yapımını yüklendiği inşaata 2 adet 5 duraklı asansör yapım ve montaj işini üstlenmiştir. Sözleşmede iş bedeli KDV hariç 37.500,00 TL olmak üzere toplam KDV hariç 75.000,00 TL olarak kararlaştırılmıştır. Davacı şirket tarafından Alaşehir Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/8 D.

İş Sayılı Dosyasından yaptırılan tespit akabinde makine mühendisi ... tarafından hazırlanan 12/07/2016 tarihli bilirkişi raporunda; tespit konusu 08/08/2015 tarih, ...-... nolu 2 adet faturanın dava dışı ...

Şirketi adına kesildiği, bu faturaların açıklama kısmında 4 adet asansör malzemesi olduğunun yazıldığı, ancak belirtilen adresindeki meskenler için 2 adet asansörün belirtilen eksiklikler dışında fiili olarak imalatlarının ve montajlarının bitmiş olduğu, bu durumda; ... nolu faturanın toplam tutarı.

KDV dahil 78.824,00 TL , ... nolu faturanın toplam tutarı: KDV dahil 16.679,30TL olmak üzere toplam 95.503,30 TL'nin 4 adet asansörün imalatı ve montajı olarak bulunduğu, 2 adet asansör için KDV dahil 47.751,65 TL'nin fatura tarihi itibariyle uygun olduğu belirtilmiştir. Akabinde davacı şirket tarafından davalı hakkında Alaşehir Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2016/8 D.İş sayılı dosyasından aldırılan bilirkişi raporuna istinaden Bergama İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasından 47.751,65 TL asıl alacak ve 1.271,63 TL işlemiş faiz olmak üzere toplamı 49.023,28 TL'nin tahsili için 28/10/2016 tarihinde takip başlatıldığı, davalının yetkiye ve borca itirazı üzerine dosyanın Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına gönderildiği, davalı adına çıkartılan yeni ödeme emrine yerinden itiraz edilmesi üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmaktadır.

Talimat mahkemesinde aldırılan ve makine mühendisi ... tarafından hazırlanan 18/07/2018 tarihli bilirkişi raporunda; davacı şirket ile dava dışı ... arasında düzenlenen 03/07/2015 tarih ve ... teklif numaralı Asansör Yapım Sözleşmes'inde; sözleşme bedelinin asansör başına 37.500,00 TL + KDV olmak üzere toplam 75.000,00 TL + KDV olarak belirlendiği, teknik şartname incelendiğinde asansör motoru dışında, hiçbir parça için marka belirtilmediği, 02/03/2018 tarihinde yerinde yapılan incelemelerde asansörler çalışmadığından eksik kalan hususların tespit edilmesi amacıyla yerine tekrar gidildiği,

ancak asansörlerin hali hazırda yine çalışmadığının tespit edildiği, asansörlerdeki eksikliklerin; makine şasesinin ve metal aksamların boyanması gerektiği, kumanda panosuna motora uygun hız kontrol cihazı takılması gerektiği, kumanda panosu iç tesisat bağlantılarının düzenlenmesi gerektiği, felixible kablo bağlantısının düzenlenmesi gerektiği, makine dairesine kaldırma kancası ve kanca kapasite etiketinin takılması gerektiği, kuyu dibi temizliğinin yapılması, raylarda paslanma ve inşaat artıklarının mevcut olduğu ve rayların temizlenmesi gerektiği, ağırlık tamponları beton içerisine gömülü ve uygun olmadığı,

çelik dübel yardımı ile betona sabitlenmeli, etiketleri okunabilir olmalı, regülatör alt makara gergi ağırlığı, ağırlık raylarına değdiği, bağlantı şeklinin düzeltilmesi, gerekirse farklı makara kullanılması, regülatör alt makara halat uzaman switchinin aktif çalıştığının kontrol edilmesi, ray diplerine yağ toplama hazneleri takılması, kabin etek sacı alt destekleri süspansiyona sabitlendiğini, bu sabitlemelerin kabinde olması gerektiği, diafon ve intercom sistemi takılmalı, a blok asansöründe ağırlık seperatörünün olmadığı,

ağırlık seperatörünün takılması gerektiği, b blok asansörün ağırlık seperatörü yerden 30 cm mesafeden başlayacak 200 cm boyunda olacak şekilde düzeltilmesi gerektiği, aşırı yük sisteminin çalışır vaziyette olduğunun kontrol edilmesi gerektiği, acil alarm ve acil aydınlatma aküsünün kontrol edilmesi gerektiği, kumanda panosu ups ünitesi takılması gerektiği, elektrik besleme panosundaki kilitli pako 5 kutuplu olması ve ups devresi bu pako üzerinden geçmesi gerektiği, kabin üzeri korkuluk 75 cm boyunda olmalı ve 0.1 m'lik bir ayakçak, bir ara bölme ve bir el tutamağından oluşması gerektiği,

kabin kenarı il duvar mesafe 30 cm geçen bütün alanlara tahsis edilmesi gerektiği olarak tespit edildiği, yerinde tespiti yapılan eksiklikler dikkate alınarak piyasa araştırması sonucu seçilecek markaların farklılığına göre, asansör başına bugün fiyatları ile tadilat bedelinin KDV hariç 7.000,00 TL ile 9.000,00 TL arasında olabileceği, tespit edilen tadilat rakamları ve tespit edilen eksiklikler dikkate alındığında işin seviyesinin %85 olarak hesaplandığı, asansör imalat ve montajı yapım işi nedeniyle davacı şirketin KDV hariç 75.000,00 TL (%18 KDV dahil 88.500,00 TL) ile yüklendiği işi %85 oranında gerçekleştirdiğinden,

yapılan işin parasal değerinin 75.225,00 TL, yarım bırakılan işin belirlenen değerinin KDV dahil 14.160,00 TL olduğu, bu miktarın yüklenilen KDV dahil 88.500,00 TL'den mahsubu halinde davacıdan alacağının 74.340,00 TL' ye tekabül ettiği belirtilmiş, mahkemece bu bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır.

Yapılan bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; mahkemece dosya kapsamında bulunan tespit bilirkişi raporu ile hükme esas alınan denetime elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda, işin %85 oranında tamamlandığı kabul edildiğinden %18 KDV dahil 88.500,00 TL götürü bedelli işin tamamlanmayan kısmına denk gelen 14.160,00 TL'nin icra takibi ile talep edilen 47.751,65 TL'den mahsubu sonucu 33.591,65 TL üzerinden takibin iptaline karar verilmesi gerekirken,

gerekçeli karar ile hüküm arasında çelişki yaratılmak suretiyle yanlış değerlendirme sonucu yazılı şekilde tamamlanmayan iş bedeli üzerinden itirazın iptaline karar verilmesi hatalı olmuştur. Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulü ile, yerel mahkeme kararının HMK'nın 353/1-b-2. bendi gereğince kaldırılarak davanın kısmen kabulü ile, davalının Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın 33.591,65 TL üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, istinaf edenin sıfatına göre asıl alacak üzerinden hesaplanacak %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.