İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2020/1915 K.2023/1337

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Dava; eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye hakediş alacağının tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı yanca istinaf talebinde bulunulmuştur.Davacı dava dilekçesinde, davalı ile yaptığı 13/03/2014 tarihli sözleşme ile davalının ve dava dışı ... Tic. A.Ş.'nin yine dava dışı ... Geliştirme A.Ş.'nin yüklendiği, Ankara'da yapılacak olan Çankaya ...

Koleji Okul İnşaatının anahtar teslimi yapılmasını üstlendiğini, işe başlama tarihinin 14/03/2014, bitirme tarihinin 15/08/2014 tarihi olup iş bedelinin 7.125.000,00 TL + KDV olduğunu, inşaat devam ederken asıl iş sahibi ...A.Ş.'den kaynaklanmayan üçüncü kişinin Ankara C. Başsavcılığına şikayeti ve Belediye Başkanlığının kararı üzerine inşaatın 30/06/2014 tarihi itibarı ile resmi olarak durdurulduğunu, sonrasında da davalı tarafın İstanbul ...

Noterliğinin 11/09/2014 tarih ve .... yevmiye nolu ihtarı ile 13/03/2014 tarihi itibariyle sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiğini, fesih tarihi itibarı ile davalı tarafından yapılan işe karşılık 2.168.729,28 TL ödeme yapıldığını, işin % 44 oranında tamamlandığını, sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle büyük sıkıntı yaşadıklarını, maddi kayba uğradıklarını, yapılan işin bakiyesi için davalıya 15/09/2014 tarih ... yevmiye nolu 1.283.300,00 TL tutarlı faturanın düzenlenerek Kadıköy ...

Noterliğinin 24/09/2014 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarı ile tebliğ edildiğini, davalının Bodrum ...

Noterliğinin 01/10/2014 tarih ... yevmiye nolu cevabi ihtarı ile faturayı iade ettiğini, tekrar ihtar ile bakiye iş bedelinin ödenmesini talep etmiş iseler de, davalının cevabi ihtar ile yapılan iş bedelinin ödendiğini belirterek taleplerinin rededildiğini, bunun üzerine Ankara 9. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/175 D.iş sayılı dosyası ile tespit yaptırdıklarını, tespit raporunda yapılan işin seviyesinin % 44 olduğu, götürü bedel ile yapılan sözleşmeye göre yapılan iş tutarının da KDV hariç 3.135.000,00 TL olduğu, Bayındırlık Bakanlığı fiyatlarına göre ise KDV hariç 3.139.195,00 TL olduğunun tespit edildiğini, yine dava dışı ...

AŞ tarafından aynı işe ilişkin üçüncü firma ile yapılan yeni sözleşmede de yapılmış inşaatın % 43 olarak kabul edildiği, kalan kısmın tamamlanması için sözleşme yapıldığını belirterek, bakiye hakediş alacağının ve uğranılan zararların tazmini için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 1.000.000,00 TL'nin ihtar tarihi olan 24/09/2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava dışı iş sahibi ... Gayrimenkul A.Ş.'nin Ankara'da yaptıracağı Çankaya ... Koleji inşaatı işi için ana işveren ... İnş. A.Ş.'nin kendisi ile anlaşması üzerine bu inşaatın anahtar teslim yapım işini 13/03/2014 tarihli sözleşme ile davacıya verdiğini, işe başlandığını ancak işin Belediye Başkanlığının kararı ile 30/06/2014 tarihinde resmen durdurulduğunu, bu durumun asıl işveren ...

Gayrimenkul AŞ'den kaynaklanmadığını, işin yürütülmesi sırasında davacının işi gerek ekonomik olarak gerekse manevi olarak yürütemeyeceğini bildirmesi ve işi bırakması yüklenimini yerine getirememesi ve işin davacı tarafından yürütülmesi gereken her türlü iş ve işlemlerin davalı tarafından iyi niyetli yerine getirilmesi bir kısım işlerin davalının taşeronlarına yaptırılmasından dolayı sözleşmenin İstanbul ...

Noterliğinin 11/09/2014 tarih ... yevmiye nolu ihtarı ile 13/03/2014 tarihi itibariyle feshedildiğini, bu tarihe kadar davacıya 2.168.729,28 TL ödeme yapıldığını, davacının yaptırdığı tespitte işin % 44 oranında tamamlandığının tespit edildiğini, dava dışı işveren ...

Gayrimenkul tarafından Ankara 8. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/127 D.iş sayılı dosyasında yapılan tespittede işin tamamlanma oranının % 39,07 olarak tespit edildiğini, yapılan tespitlere göre davacının yaptığı işin bedelinin ödendiğini, herhangi bir alacağının kalmadığını, davacının işi yarım bıraktığını ve bir kısım borçlarının davalı tarafından ödendiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, taraflar arasında 13/03/2014 tarihli yüklenici sözleşmesi yapıldığı, bu sözleşme ile davacının davalı tarafından asıl işveren olan dava dışı ...

Yatırım AŞ'den yüklendiği inşaat işini anahtar teslim 7.125.000,00 TL + KDV bedel ile üstlendiği, davacının işe başladığı, işi yaptığı sırada dava dışı asıl işverenin işi durdurması nedeniyle davacının sözleşmedeki yükümlülüğünü tamamlayamadığı, sonraki aşamalarda asıl işveren tarafından feshedilen sözleşmedeki işin dava dışı ... Ltd.

Şti.'ne verildiği, dava konusu uyuşmazlığın davacının yaptığı işin imalat seviyesi ve bu imalat seviyesine göre bakiye alacağının bulunup bulunmadığına ilişkin olduğu, dosyada yaptırılan tespitlere göre davacının yaptığı iş seviyesinin % 39,07 ve % 44 olmak üzere iki farklı oran belirlendiği, ancak dosyada görevlendirilen teknik bilirkişi heyetinden alınan ve hükme esas teşkil eden bilirkişi raporuna göre dava dışı asıl işveren olan ... A.Ş. ile yine dava dışı yüklenici ...

İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. arasında düzenlenmiş olan 24/03/2015 tarihli sözleşmede daha önce yapılan imalat seviyesinin % 43 olarak belirlendiği, fesih sözleşmesinde de belirlenen tamamlama oranının % 43 olarak tespit edildiğinin yazıldığı, buna göre kalan işi tamamlayacak dava dışı firmanın da mevcut imalat seviyesini işin uzmanı ve basiretli bir tacir olarak % 43 olarak kabul ederek sözleşmeyi imzaladığı,

mahkemece alınan bilirkişi raporunda da yapılan işlerin bu orana tekabül ettiğinin belirlenmesi karşısında davacı tarafından yapılan imalat oranının % 43 olarak kabulü gerektiği, buna göre davacının sözleşmede belirlenen bedel üzerinden tamamladığı imalat seviyesine göre davalıdan 3.063.750,00 TL + KDV alacaklı olduğu,

işin başından itibaren davalının davacıya yapılan iş karşılığında 2.168.729,28 TL ödemede bulunduğunu iddia ettiği, ancak mali bilirkişi aracılığı ile yaptırılan incelemede davacı tarafından 25/04/2014 tarihinde 1 nolu hakediş bedeli açıklaması ile 250.000,00 TL, 14/07/2014 tarihinde 2 nolu hakediş bedeli açıklaması ile 1.298.000,00 TL ve 24/10/2014 tarihinde "Ankara İli, Çankaya İlçesi...kayıtlı ...

Koleji Anahtar teslimi yapımına istinaden yapılan ödemeye karşılık" açıklaması ile 625.729,28 TL olmak üzere toplamda 2.173.729,28 TL fatura düzenlendiği, bu faturaların davalının ticari defterlerine kayıtlandığı ve davalının toplamda 2.173.729,28 TL'lik ödeme yaptığının tespit edildiği, ayrıca teknik bilirkişi tarafından düzenlenen raporlarda davalı tarafından sözleşmenin İstanbul ...

Noterliğinin 11/09/2014 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile davalı tarafından feshedildiği 11/09/2014 tarihi itibariyle bu tarihten önce davalının iddia ettiği ve davacıda kaldığını belirttiği malzemelerden inşaat demiri, gaz beton ve beton malzemelerinin imalatta kullanılmış olma ihtimalinin mevcut olduğu,

bunların değerinin de 693.314,48 TL olup, bunun dışındaki faturalarda yer alan seramik ahşap doğrama, mekanik tesisat ve elektrik tesisatla ilgili herhangi bir imalat mevcut olmadığından faturalarda yer alan bu malzemelerin davacı tarafından yapılan imalatlarda kullanılması olanağının teknik olarak mümkün olmadığının tespit edildiği, ancak söz konusu 639.314,48 TL tutarındaki ihzarat malzemesinin davalı tarafça imalatta kullanılmak üzere davacıya teslim edildiğine dair iddianın da ispatlanamadığı,

bu nedenle davacının alacağından mahsup edilemeyeceği kanaati ile fesih tarihi itibarı ile %43 imalat oranına tekabül eden 3.063.750,00 TL+KDV davacı alacağından davacı tarafından davalı şirketin ödemesine karşılık 2.173.729,28 TL'lik fatura düzenlemesi ve bu miktardaki ödemeyi kabul etmesi nedeniyle bu ödemenin mahsubu sonucu davacının davalıdan bakiye 890.020,72 TL + KDV olmak üzere toplam 1.050.224,45 TL alacaklı olduğu, davacının dava dilekçesindeki talebi 1.000.000,00 TL olduğundan davanın kabulü ile,

1.000.000,00 TL'nin 01/10/2014 ihtar tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesiyle, 17/06/2019 tarihli bilirkişi raporuna göre müvekkili firmanın 984.036,00 TL ihrazat bedeli olduğunun belirtildiğini, 21/10/2019 tarihli bilirkişi raporunda ise 693.314,48 TL ihrazat bedeli olduğunun ifade edildiğini, bu tutarların davacı hakedişinden düşülmesi gerektiğinin belirtildiği, ayrıca Ankara 8. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/127 D.İş sayılı dosyasındaki tespit raporunun tarihinin 12/08/2014 olduğunu, raporda dava konusu işin % 39,07'sinin tamamlanmış olduğunun belirtildiğini, taraflarınca sözleşmenin feshedildiğine dair davacıya gönderilen İstanbul ...

Noterliğinin ... yevmiye nolu ihtarnamenin ise 11/09/2014 tarihli olduğunu, sözleşme feshinden sonra davacının hükme esas alınan Ankara 9. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/175 D.iş sayılı dosyasındaki tespit raporunun ise 02/02/2015 tarihli olup yapılan işin miktarının % 44 olarak belirtildiğini, sözleşmenin feshinden sonraki dönemde dava konusu eserde meydana gelen artışta davacının sözleşme feshinden kaynaklı olarak işten el çekmesi nedeni ile herhangi bir katkısı olmamasına karşın mevcut işin % 44'ünün kendisi tarafından tamamlandığına dair hüküm kurulmuş olmasının hiç bir dayanağının olmadığını belirterek,

yerel mahkeme kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı taşeron, davalı ise yüklenicidir. Taraflar arasında Ankara ili Çankaya ilçesi ... Koleji Anahtar teslim inşaatının yapımı hususunda 13/03/2014 tarihli eser sözleşmesi akdedilmiştir.

Sözleşmeye göre davacının işi 7.125.000,00 TL+KDV bedelle yapmayı üstlendiği anlaşılmaktadır. Davacı taraf sözleşmenin ifası sırasında inşaatın belediye başkanlığının 30/06/2014 tarihli kararı ile resmi olarak durdurulduğunu, davalı şirket tarafından da 11/09/2014 tarihli ihtar ile sözleşmenin 13/03/2014 tarihi itibariyle feshedildiğini belirterek, fesih nedeniyle fesih tarihi itibariyle yapılan imalat seviyesine göre bakiye alacağının tahsiline karar verilmesini talep etmiş;

davalı ise imalatta kullanılmak üzere davacıya bir takım malzemeler verildiğini, bu malzemelerin davacıda kaldığını, alacaktan mahsubu gerektiğini, ayrıca yapılan işin seviyesine göre ödemenin yapıldığını, bakiye alacak bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davacı tarafça Ankara 9. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/175 D.İş sayılı dosyası üzerinden yaptırılan tespit sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda, 02/02/2015 tarihi itibariyle inşaat seviyesinin % 44 olduğu tespit edilmiş; dava dışı asıl iş sahibi ...

Gayrimenkul A.Ş. tarafından yaptırılan Ankara 8. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/127 D.iş sayılı dosyası üzerinden yaptırılan tespit sonucu alınan 12/08/2014 tarihli bilirkişi raporunda ise inşaat seviyesinin % 39,07 olduğunun tespit edildiği belirtilmiştir. Dava dışı şirketin aynı işe ilişkin kalan inşaatın tamamlanmasına dair yüklenici üçüncü firma olan ...

İnşaat Taahhüt Ticaret Limited Şirketi arasında düzenlenmiş olan 24/03/2015 tarihli sözleşmede, davacı tarafından yapılan inşaatın tamamlanma oranı % 43 olarak tespit edilerek, kalan imalat seviyesine göre sözleşme düzenlendiği anlaşılmaktadır.Bu duruma göre, mahkemece alınan bilirkişi raporu, dava dışı iş sahibi şirketin dava dışı üçüncü şirket ile yaptığı imalatın tamamlanmasına ilişkin sözleşme ve dosya kapsamına göre, davacı tarafından yapılan imalatın % 43 seviyesinde olduğu, davalının davacıya, davacının düzenlediği ödemeye ilişkin faturalara göre toplam 2.173.129,28 TL ödemede bulunduğu,

yapılan işin imalat seviyesine göre hakedilen alacağın 3.063.750,00 TL+KDV olduğu, yapılan alacağın mahsubu sonucunda davacının davalıdan bakiye 890.020,72 TL+KDV olmak üzere toplam 1.050.224,45 TL alacaklı olduğu, her ne kadar davalı taraf, davacıya verdiği malzemelerin davacıda kaldığını iddia etmiş ise de bu malzemelerin davacıya teslim edildiği ispatlanamadığı gibi, malzemelerin kullanılmış olma ihtimali de bulunduğundan davacı alacağından mahsup edilmesi yoluna gidilmeyerek ve talep ile bağlı kalınarak, davanın kabulü ile taleple bağlı kalınarak 1.000.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmuştur.

Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.