İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2020/210 K.2023/120

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Dava; eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali talebine ilişkin olup, mahkemece davacı vekilinin davasının kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalı yanca istinaf talebinde bulunulmuştur. Davacı vekili, davacı şirketin inşaat sektöründe faaliyet göstermekte olduğunu, davalı ... Mimarlık - ... ile davacı arasında İstanbul ili, Bakırköy ilçesi, ... Mahallesi, ... sokak, ...

Ada, ... parsel konut projesinde yapılacak inşaatın mimari ve iç mimari, dekorasyon ve uygulama işlerinin davalı tarafından yapılması hususunda 03/08/2015 tarihli Mimari Ve İç Mimari Dekorasyon Proje sözleşmesi imzalandığını, sözleşme bedelinin 315.000,00 TL +KDV olarak belirlendiğini, ödeme koşullarının yazıldığını, sözleşme konusu bedel muaccel olduğu tarihte davacı tarafından davalıya ödenmiş olmasına rağmen serbest meslek makbuzunun sözleşmeye uygun düzenlenmediğini, davalının vergi dairesine muhtasar beyanname ile bildirerek gelir vergisi kanuna göre ödemekle yükümlü olduğu stopajı,

davacıdan ayrıca tahsil ettiğini dolayısıyla sözleşme bedeli aşılarak davalının haksız kazanç sağladığını, sözleşmeye göre KDV dahil toplam 371.700,00 TL tahsil edilmesi gerekirken ödenen stopaj ve tevkifatlı KDV tutarını da ekleyerek 08/09/2015 tarihli ... nolu, 18/12/2015 tarihli ... nolu, 01/02/02016 tarihli ... nolu, 25/05/2016 tarihli ... nolu, 29/03/2018 tarih ... nolu serbest meslek makbuzları uyarınca stopaj bedelini ve KDV'yi ekleyerek davacıdan toplamda 461.046,60 TL mahsup edildiğini, toplamda ödenen bu stopaj ve KDV bedeli olan 89.346,60 TL'nin davalıya fazladan ödendiğini, sözleşme bedelinin aşılarak haksız kazanç sağlandığını,

30.05.2018 tarihinde Bakırköy ...Noterliğinden ... yevmiye nolu ihtarname ile yapılan fazla ödemenin davalıya ödenmesinin istendildiğini, davalının ihtarnameye cevap vermediğini, bu nedenle 29.06.2018 tarihinde İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlattıklarını, davalının haksız ve mesnetsiz itirazı ile takibin durduğunu belirterek, itirazın iptali ile takibin devamına ve alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, 03/08/2015 tarihli sözleşmeye göre proje bedelinin 315.000,00+ KDV olarak kararlaştırıldığını, proje bedeli ile birlikte KDV'nin davacı tarafından ödeneceğinin sözleşmede karar altına alındığını, davacının sehven 89.346,00 TL stopaj ve KDV 2 bedelin ödendiğini belirterek iadesi yönünde yaptığı takibin haksız olduğunu, sözleşmeye ve yasal düzenlemelere göre stopaj ve KDV ödeme yükümlülüğünün davacıya ait olduğunu, davalı tarafından düzenlenen serbest meslek makbuzlarının %20 stopaj bedeli düşülerek tanzim edildiğini, hatalı bir işlem ve fazla ödeme bulunmadığını belirterek,

davanın reddi ile alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davalının sözleşmeye aykırı olarak kendi yükümlülüğünde olan stopajı haksız olarak davacıdan tahsil etmesinden kaynaklanan haksız kazanç alacağı ve davacının hem davalıya hem de vergi dairesine 2 kez ödeme yaptığı iddiası nedeniyle yaptığı icra takibinden kaynaklanan alacağına ilişkin itirazın iptali davası olduğu, tarafların delilleri toplandıktan sonra alınan 29/06/2019 tarihli bilirkişi raporuna göre davacının işveren davalının ise yüklenici olduğu,

davalı yüklenici tarafından düzenlenen toplam 370.970,95 TL tutarlı serbest meslek makbuzlarının davacı defterlerinde kayıtlı olduğu , hizmetin alınmasına ilişkin herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığı, davacı tarafından davalıya toplam 364.895,75 TL ödendiği, sözleşmeye göre tevkifatlı KDV düzenlemesi ve KDV tutarının 9/10'luk kısmının davacı tarafından kesilerek beyanla ödenmesi gerekirken yalnızca ilk 2 faturada bunun uygulandığı diğer faturalarda KDV tevkifatı uygulanmadan davalıya ödeme yapıldığı, davalının ise KDV tutarlarını beyan ederek ödediği,

sözleşmede belirtilen hizmet bedelinin 371.700,00 TL brüt olduğu kabul edilerek yapılan hesaba göre 15.628,70-TL tutarında fazladan ödediği gelir vergisi stopajı, 14.065,83-TL fazla ödenmiş KDV tutarı, 56.439,59-TL davalıya fazladan ödenen sözleşme bedeli olmak üzere toplam 86.134,12-TL fazla ödemede bulunduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, davalının icra dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline, takibin 86.134,12 TL üzerinden devamına, davacının işlemiş faiz ve fazlaya ilişkin talebin reddine, alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

alacak hesabı yargılamayı gerektirdiğinden davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesiyle, sözleşmeye göre KDV'nin davacıya ait olduğunu, davacının düzenlenen makbuzları itirazsız aldığını ve defterlerine işlediğini, fazla ödemesinin bulunmadığını, aksine davacının davalıya 6.075,20 TL borçlu olduğunu belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı iş sahibi, davalı ise yüklenicidir. Taraflar arasında 03/08/2015 tarihli davacının yapımını üstlendiği konut projesinin mimari ve iç mimari, dekorasyon işlerinin davalı tarafından yapılması hususunda 315.000,00 TL + KDV üzerinden sözleşme yapılmıştır.

Buna göre sözleşme bedeli 315.000,00 TL+ 56.700,00TL KDV =371.700,00 TL'dir. Davacı taraf fazla ödemede bulunduğunu iddia etmekte olup, davacının yaptığı toplam ödeme (yükleniciye ve vergi dairesine yaptığı toplam ödemeler) tespit edilerek, yatırması gereken stopaj miktarı belirlenip, bundan daha fazla bir ödeme yapılıp yapılmadığının tespiti ile,

fazladan yapılan ödeme bulunması halinde, yükleniciye yapılan bir ödeme varsa davalıdan tahsiline, Vergi Dairesine yapılan fazladan ödeme bulunması halinde ise Vergi Dairesinden talep edilmesi gerekmekte olup, mahkemece bu hususlar değerlendirilmeden ve dava dilekçesi ekindeki belgelerin ve ilgili diğer belgelerin okunaklı suretlerinin taraflarca dosyaya sunulması veya ilgili yerlerden getirtilerek incelenmesi gerekirken bu hususlar yerine getirilmeden verilen karar yerinde olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.